تصور کنید هر یک از ۱۲,۱۰۷ خط شعر اودیسه هومر، دقیقاً با معادل انگلیسی خود جفت شده باشد تا هیچ کلمه‌ای در مسیر ترجمه گم نشود. این نسخه دیجیتال که توسط Claude (نسخه Fable 5) ترجمه و توسط کریس دافی (Chris Duffy) مدیریت شده، در ۷ اوت ۲۰۲۶ منتشر شد تا یکی از بزرگ‌ترین حماسه‌های تاریخ را به یک پایگاه‌داده دقیق تبدیل کند.
ترجمه متون کلاسیک معمولاً یک بازی میان «دقت واژگانی» و «روانی شعر» است. در این پروژه، دافی از یک مدل زبانی بزرگ (LLM) — شبیه کتابخانه‌داری که میلیاردها صفحه را خوانده و حالا با همان لحن کتاب‌ها جواب می‌دهد — استفاده کرده تا این شکاف را پر کند. او برای حفظ ریتم، از وزنی بدون قافیه با ۵ تا ۶ ضرب در هر خط بهره برده است. همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی کاربرد مدل‌های زبانی در علوم انسانی اشاره کردیم، تبدیل متن به یک «خط لوله داده» (Build Pipeline) اجازه می‌دهد هر ویرایش به‌صورت شفاف در یک مخزن عمومی ذخیره شود.
به نقل از مستندات پروژه در وب‌سایت theclaudyssey.com، این ترجمه بر اساس متن سال ۱۹۱۹ لوب (Loeb) اثر ای. تی. موری استوار است. خروجی نهایی شامل موارد زیر است:
- ۱۲,۱۰۷ خط متن انگلیسی که به‌طور مستقیم به یونانی متصل شده‌اند.
- ۱,۲۶۰ یادداشت تخصصی درباره زبان، اساطیر و انتخاب‌های ترجمه.
- ۴۳۴ ورودی نمایه برای نام‌ها و مکان‌ها با تلفظ‌های استاندارد انگلیسی.
- یک کتاب صوتی کامل که تمام ۲۴ دفتر اثر را پوشش می‌دهد.
طبق گزارش دافی، این پروژه نشان می‌دهد که نحوه مصرف آثار کلاسیک در حال تغییر است. مدل‌های هوش مصنوعی می‌توانند تکرارهای فرمولی و صفات خاص هومر را بسیار سازگارتر از مترجمان انسانی حفظ کنند. این یعنی اودیسه دیگر فقط یک داستان نیست، بلکه یک پایگاه‌داده دوطرفه و قابل جست‌وجو است.
برای شما به‌عنوان خواننده، این یعنی می‌توانید در اپلیکیشن‌های Apple Books یا Kobo، تنها با یک ضربه از یک عبارت انگلیسی به ریشه یونانی آن و سپس به یادداشت تخصصی مربوطه برسید.
گام بعدی شما
- مخزن عمومی پروژه را برای بررسی دقت تطبیق خط‌به‌خط بررسی کنید.
- کتاب صوتی اثر را در یوتیوب گوش دهید تا با آهنگ شاعرانه هوش مصنوعی آشنا شوید.
- از این متد برای تحلیل متون کلاسیک دیگر با استفاده از مدل‌های استدلالی استفاده کنید.
اما تأثیر این رویکرد بر اعتبار ترجمه‌های آکادمیک در دانشگاه‌ها موضوعی پیچیده‌تر است که در گزارش‌های بعدی بررسی خواهیم کرد.
گفتگو