نیروگاه دراکس در یارکشایر شمال با توافق‌نامه‌ای ۲۰ میلیارد پوندی به میزبان یکی از بزرگترین مراکز داده هوش مصنوعی اروپا تبدیل می‌شود. شراکت سه‌جانبه با بروکفیلد و ردیانت بیش از ۱ گیگاوات ظرفیت محاسباتی را در سه فاز پیاده‌سازی می‌کند. این رویکرد به سرعت استقرار، همان هدف پروژه‌ای است که ماژول‌های Axiom زمان استقرار مراکز داده AI را ۵۰٪ کاهش دادند. ترکیبی از تولید انرژی و پلتفرم هوش مصنوعی، شبیه به آنچه ادنوک فرانتیر را استقرار داد؛ برنامه‌ریزی میدان از ماه‌ها به ساعت‌ها رسید است.
زمینه و مزیت‌های دراکس
بریتانیا در تلاش است حاکمیت محاسباتی خود را در برابر تقاضای جهانی برای آموزش و استنتاج مدل‌ها تضمین کند. دراکس سه دارایی کمیاب را در یکجا دارد: زمین بیش از ۱۰۰۰ هکتار، دسترسی ۴ گیگاواتی به شبکه برق ملی، و ۲.۶ گیگاوات تولید بیوماس قابل کنترل — ترکیبی که اکثر پروژه‌های سبز مرکز داده باید از صفر بسازند. نزدیکی به شبکه فیبر نوری بریتانیا، اتصال پهنای باند بالا را هم فراهم می‌کند. این شراکت یک مالکیت قدرت مستقر را با پلتفرم توسعه هوش مصنوعی اختصاصی (Radiant platform) و یک وسیله سرمایه‌گذاری پیش‌تأمین‌شده پیوند می‌دهد، الگویی برای یکپارچه‌سازی نیروگاه-کمپاس ایجاد می‌کند که سایر سایت‌های بریتانیا می‌توانند پیروی کنند.
جزئیات سه فاز
- فاز ۱: ۱۰۰ مگاوات تا سه‌ماهه اول ۲۰۲۸ از طریق واردات مستقیم شبکه، مشروط به مجوز برنامه‌ریزی، تأییدات نظارتی و تعهد مستأجر اصلی (Anchor tenant). درخواست برنامه‌ریزی در حال تدوین است و مشورت عمومی در نوامبر ۲۰۲۶ آغاز می‌شود.
- فاز ۲: مقیاس‌دهی به ۵۰۰ مگاوات بین ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۱ از طریق مدل پشت‌شبکه (Behind-the-meter) — یعنی واحدهای بیوماس دراکس برق را مستقیماً و تحت قرارداد خرید بلندمدت به مرکز داده می‌رسانند، بدون عبور از شبکه ملی. این مدل، استقرار اولیه متصل به شبکه را از تولید اختصاصی جدا می‌کند.
- فاز ۳: ظرفیت اضافی پس از ۲۰۳۱ با همان رویکرد پشت‌شبکه. قرارداد تفاوت (Contract-for-Difference / CfD) دراکس با دولت بریتانیا از نوامبر ۲۰۲۵، ۶ تراوات‌ساعت تولید سالانه بیوماس تا مارس ۲۰۳۱ را پوشش می‌دهد و مکانیزمی برای انحراف تا ۵۰۰ مگاوات به سمت مرکز داده دارد، مشروط بر ارزیابی ارزش‌به‌صرفه توسط شرکت قراردادها کم‌کربن (Low Carbon Contracts Company / LCCC).
سرمایه‌گذاری و مدل پشت‌شبکه
پلتفرم ردیانت (Radiant platform) طراحی و جذب مشتری را بر عهده دارد؛ شرکت مشترک بروکفیلد-قای (Brookfield-Qai) با سرمایه ۲۰ میلیارد دلاری از دسامبر ۲۰۲۵، وسیله تأمین مالی است. شریک‌ها همچنین به صندوق منافع جامعه‌ای داوطلبانه متعهد شده‌اند که جدا از الزامات برنامه‌ریزی و مبادرات موجود دراکس توسعه می‌یابد. مدیرعامل ردیانت، مهدی یحیی، گفت: «این پروژه محققان، استارتاپ‌ها و شرکت‌های بریتانیایی را به محاسبه مرزی در خانه مجهز می‌کند.»
چالش‌ها و گام‌های بعدی
مدل پشت‌شبکه در فاز ۲ نقطه عطف راهبردی است: یک نیروگاه را از تامین‌کننده شبکه به شریک انرژی اختصاصی محاسبه تبدیل می‌کند. این کار بارهای هوش مصنوعی را از نوسانات قیمت عمده و صف‌های سال‌ها طول اتصال شبکه مصون می‌سازد — دو مانع اصلی استقرار سریع مرکز داده. برای بروکفیلد، ردیانت یک سایت پرچم‌دار بریتانیا می‌یابد تا مستأجران حاکمتی و سازمانی که برق کم‌کربن تضمین‌شده می‌خواهند جذب کند. تعهد ۲.۵ میلیارد پوندی فاز ۱ نیت جدی سرمایه را نشان می‌دهد، اما آزمون واقعی، امضای مستأجر اصلی قبل از تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری است.
گام بعدی شما
- ارسال درخواست برنامه‌ریزی و آغاز مشورت عمومی در نوامبر ۲۰۲۶ را رصد کنید؛ این اولین تست جدیت پروژه است.
- اعلام مستأجر اصلی را دنبال کنید؛ بدون آن، هدف ۲۰۲۸ برای فاز ۱ در خطر است.
- پیشرفت مجوزهای پشت‌شبکه و ارزیابی LCCC را برای فاز ۲ ردیابی کنید؛ این کلید مقیاس‌دهی به ۵۰۰ مگاوات است.
گفتگو