پاسپورت اجرای هوش مصنوعی؛ پایان دسترسی‌های کلی در سازمان‌ها

تصور کنید یک کارمند به جای کلید کلی ساختمان، برای هر اتاق یک مجوز موقت دارد که فقط در همان لحظه و برای همان دلیل صادر شده است. امنیت عامل‌های هوش مصنوعی در سازمان‌ها اکنون دقیقاً به همین سمت می‌رود: جایگزینی تاییدهای ایستا با اعتبارسنجی لحظه‌ای.

به نقل از آکاش راهسی (Aakash Rahsi) در ۲۰ جولای ۲۰۲۶، این تحول از طریق مکانیزمی به نام پاسپورت اجرای هوش مصنوعی (AI Execution Passport) محقق شده است. هدف این سیستم، ارزیابی مشروعیت هر درخواست خاصِ یک عامل (Agent) — شبیه به دستیار هوشمندی که برای هر قدم باید مجوز بگیرد — درست در لحظه اجراست.

بیشتر شرکت‌ها فعلاً فقط می‌پرسند که آیا یک عامل برای استفاده «تایید شده» است یا خیر. بر اساس مستندات این چارچوب، این شکاف امنیتی خطرناک است؛ زیرا یک عامل مورد اعتماد هم اگر فایل اشتباهی را بازیابی کند یا ابزاری حساس را فراخوانی کند، می‌تواند آسیب بزند. چارچوب R.A.H.S.I با تبدیل هر اقدام به یک درخواست منحصربه‌فرد، حاکمیت داده را به قراردادی قابل‌حمل تبدیل می‌کند که کاربر را در پلتفرم‌های مختلف دنبال می‌کند. این رویکرد امنیتی به‌ویژه در محیط‌هایی که با تعداد زیادی از عامل‌های متصل کاربرد دارد، حیاتی است؛ مشابه آنچه در به‌کارگیری ۱۹ عامل هوش مصنوعی در جریان‌های خودکار Arxitek مشاهده شد.

همان‌طور که در تحلیل قبلی ما درباره‌ی امنیت مدل‌های بازمتن اشاره کردیم، کنترل دسترسی‌ها حیاتی‌ترین بخش استقرار مدل‌هاست. طبق گزارش dev.to، پاسپورت اجرا برای هر اقدام، چهار مرز حیاتی را تعریف می‌کند:

• هویت اجراکننده: تشخیص اینکه کاربر، یک هویت خدماتی یا یک عامل تفویض‌شده در حال انجام کار است.
• مرزهای داده و ابزار: محدود کردن دسترسی به سایت‌های خاص در SharePoint، کتابخانه‌ها، سرورهای MCP، APIها و پلاگین‌ها.
• شرایط زمان اجرا: ارزیابی سطح ریسک، بودجه، مکان دستگاه و محیط.
• نقاط بازرسی انسانی: فعال کردن تایید اجباری برای اقداماتی که اثرات گسترده یا غیرقابل بازگشت دارند.

این سامانه از کل پشته‌ی مایکروسافت استفاده می‌کند. Microsoft Foundry محیط اجرا و مشاهده‌پذیری را فراهم می‌کند و Copilot Studio عامل‌ها را هماهنگ می‌کند. Microsoft Entra مدیریت هویت را بر عهده دارد و Microsoft Purview حفاظت از اطلاعات را تضمین می‌کند. در نهایت، Power Automate جریان‌های اثبات و تایید استثنائات را مدیریت می‌کند. این یکپارچگی زیرساختی، چالش‌های انتقال عامل‌ها به محیط‌های عملیاتی را حل می‌کند، مشابه تسهیلاتی که توسط Dapr 1.18 برای استقرار سریع‌تر مدل‌ها ارائه شده است.

این معماری پیش‌فرض امنیتی را تغییر می‌دهد: به‌جای اعتماد به خودِ عامل، سیستم به «پاسپورت» همراه با آن اقدام اعتماد می‌کند. این یعنی دسترسی‌ها هدفمند و محدود به زمان هستند و از «خزش امتیازات» (Privilege Creep) — جایی که عامل دسترسی‌های قدیمی را برای همیشه نگه می‌دارد — جلوگیری می‌شود.

برای مدیران IT، این به معنای خداحافظی با کلیدهای ساده‌ی «روشن/خاموش» برای هوش مصنوعی است. استاندارد جدید، تصمیمی در زمان اجراست که می‌تواند بر اساس بستر فعلی، اقدام را تایید، رد، سانسور، ارتقاء یا متوقف کند.

گام بعدی شما

• لیست فراخوانی‌های ابزار (tool-calls) فعلی عامل‌های خود را审计 کنید.
• این فراخوانی‌ها را بر اساس لایه‌های ریسک تعریف‌شده در تحلیل R.A.H.S.I دسته‌بندی کنید.
• مسیر ادغام Microsoft Entra با جریان‌های کاری خود را بررسی کنید.

این تنها لایه‌ی نرم‌افزاری است؛ مدیریت سخت‌افزاری این حجم از اعتبارسنجی لحظه‌ای را در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.