اگر یک برنامهٔ لاراول یا سایت وردپرسی دارید که باید به یک دستیار هوش مصنوعی دسترسی به پایگاه‌داده بدهد، حالا مسیر بسیار هموارتر شده است. حذف نیاز به مدیریت نشست‌ها در پروتکل جدید، یعنی هر درخواست به‌صورت مستقل پردازش می‌شود و دیگر نیازی به پیچیدگی‌های مسیریابی چسبنده نیست.
بنیاد PHP (PHP Foundation)، آنتروپیک (Anthropic) و تیم سیمفونی (Symfony) نسخهٔ جدید SDK رسمی PHP را برای پشتیبانی از مشخصات ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ پروتکل زمینهٔ مدل (Model Context Protocol یا MCP) منتشر کردند. طبق اعلام این تیم‌ها، این به‌روزرسانی نیاز به دست‌دادن‌های وضعیت‌دار (Stateful Handshakes) را حذف می‌کند تا هر نمونهٔ سرور در پشت یک متعادل‌کنندهٔ بار (Load Balancer) بتواند درخواست‌ها را به‌طور مستقل مدیریت کند.
اتصال هوش مصنوعی به داده‌های خصوصی معمولاً نیازمند ادغام‌های سفارشی برای هر ابزار یا پایگاه‌داده است. MCP با تعریف یک رابط مشترک بین میزبان هوش مصنوعی و سرور، مانند یک رابط جهانی عمل می‌کند. در این ساختار، سرور MCP قابلیت‌هایی مثل ابزارها، منابع و پرامپت‌ها را ارائه می‌دهد و کلاینت MCP — که معمولاً بخشی از یک برنامهٔ هوش مصنوعی است — آن‌ها را شناسایی و استفاده می‌کند. به گزارش وب‌سایت dev.to در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶، این مشخصات جدید پنجمین نسخهٔ این پروتکل است و یکی از مهم‌ترین چرخش‌های تاریخ این استاندارد به‌شمار می‌رود. با این حال، باز شدن این مسیرهای ارتباطی چالش‌های جدیدی را به همراه دارد؛ به‌طوری که پروتکل MCP اکنون به عنوان یک مرز امنیتی جدید شناخته می‌شود که ریسک تزریق پرامپت در ابزارهای خارجی را افزایش داده است.
همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی استانداردهای ارتباطی مدل‌های زبانی اشاره کردیم، حذف وابستگی به وضعیت (Statelessness) کلید مقیاس‌پذیری در وب است. در مدل قبلی، پروتکل به یک اتصال دوطرفه با شناسهٔ نشست نیاز داشت، اما اکنون هر درخواست به‌طور کامل خودکفا است؛ ساختاری که دقیقاً با مدل اجرای پیش‌فرض PHP در وب مطابقت دارد.
زمینه و اکوسیستم
زبان PHP همچنان یک نیروی مسلط در توسعه وب است و طبق داده‌های W3Techs، تقریباً ۷۰٪ از وب‌سایت‌هایی که زبان سمت سرور آن‌ها شناخته شده است، از این زبان قدرت می‌گیرند. این آمار شامل طیف گسترده‌ای از برنامه‌های تجاری سفارشی گرفته تا پلتفرم‌هایی مانند دروپال و فریم‌ورک‌هایی مثل سیمفونی می‌شود.
SDK رسمی این پروتکل اولین بار در سپتامبر ۲۰۲۵ معرفی شد. این ابزار تلاش‌های قبلی جامعه توسعه‌دهندگان، از جمله پروژه PHP-MCP را در قالب یک پیاده‌سازی واحد و قابل اعتماد تجمیع کرد. در حال حاضر، مدیریت این پروژه بر عهده تیم سیمفونی است و کیریان اوبیکولو (Kyrian Obikwelu) از پروژه PHP-MCP به عنوان یکی از نگهدارندگان (Maintainer) آن فعالیت می‌کند.
جزئیات فنی و بازنگری مشخصات ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶
بر اساس مستندات فنی نسخهٔ ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶، تغییرات زیر برای بهبود مقیاس‌پذیری در محیط تولید اعمال شده است و برخی از آن‌ها تغییراتی بنیادین (Breaking Changes) در پروتکل انتقال داده ایجاد کرده‌اند:
- هستهٔ بدون وضعیت: حذف دست‌دادن اولیه و هدر
Mcp-Session-Idبرای حذف نیاز به مسیریابی چسبنده (Sticky Routing) یا ذخیره‌ساز مشترک نشست. - درخواست‌های چند-سفره (MRTR): امکان دریافت ورودی‌های میانی توسط سرور بدون نیاز به باز نگه داشتن یک جریان ارتباطی (Stream).
- مسیریابی مبتنی بر هدر: استفاده از هدرهای جدید
Mcp-MethodوMcp-Nameبرای مسیریابی و اندازه‌گیری ترافیک توسط گیت‌وی‌ها بدون نیاز به تجزیهٔ بدنهٔ درخواست. - نتایج قابل حافظه‌سازی: پاسخ‌های مربوط به لیست و خواندن اکنون شامل نشانه‌های تازگی (Freshness) و محدودهٔ حافظه (Cache-scope) هستند.
- احراز هویت سخت‌گیرانه: همسویی نزدیک‌تر با استانداردهای تولیدی OAuth 2.0 و OpenID Connect.
- چارچوب افزونه‌ها: قابلیت‌هایی مانند Tasks و MCP Apps اکنون می‌توانند در بازه‌های زمانی مستقل از هسته تکامل یابند.
- سیاست توقف پشتیبانی: ارائه تضمین‌های شفاف‌تر به پیاده‌سازان درباره اینکه ویژگی‌های خاص تا چه زمانی پشتیبانی خواهند شد.
برای مدیریت این دسترسی‌ها و بستن حفره‌های امنیتی احتمالی در عامل‌های MCP، راهکارهایی مانند لایه‌ی حاکمیتی Bifrost معرفی شده‌اند تا کنترل متمرکزی بر ابزارها ایجاد کنند.
قابلیت‌ها و بلوغ SDK
این SDK که در حال حاضر در نسخهٔ v0.8.1 است، یک API مستقل از فریم‌ورک ارائه می‌دهد که در هر برنامهٔ PHP کار می‌کند. این ابزار در حال حاضر با دروپال (Drupal)، API Platform، کیک‌پی‌اچ‌پی (CakePHP)، نت (Nette) و کیربی (Kirby) ادغام شده است.
توسعه‌دهندگان می‌توانند از چندین بلوک ساختاری سرور برای ارائه کدهای PHP و داده‌های خود در قالب‌های زیر استفاده کنند:
- ابزارها (Tools)
- منابع (Resources)
- قالب‌های منبع (Resource templates)
- پرامپت‌ها (Prompts)
اتصالات از طریق دو مسیر اصلی مدیریت می‌شوند: STDIO برای سرورهای محلی و HTTP Streamable برای سرورهای راه دور. همچنین، SDK برای تضمین سازگاری در طول دوره انتقال به مدل بدون وضعیت، همچنان از نسخه‌های قدیمی‌تر پروتکل که مبتنی بر نشست بودند پشتیبانی می‌کند.
با این حال، از آنجایی که SDK هنوز به نسخهٔ ۱.۰ نرسیده است، نگهدارندگان آن را «تجربی» (Experimental) توصیف می‌کنند. انطباق این ابزار به‌صورت هفتگی با «چارچوب تست انطباق MCP» ردیابی می‌شود، هرچند امتیازات فعلی بر اساس نسخه‌های آلفای این تست‌ها اندازه‌گیری شده‌اند. به توسعه‌دهندگان توصیه می‌شود پیش از استقرار در محیط تولید، تنظیماتی مانند هدرهای CORS را به‌دقت بررسی کنند.
این تغییر تجربهٔ توسعه را برای ۷۰٪ وب‌سایت‌هایی که از زبان‌های سمت سرور شناخته‌شده (و به‌ویژه PHP) استفاده می‌کنند، به‌طور بنیادی تغییر می‌دهد. با حذف دور زدن‌های مربوط به نشست، پروتکل اکنون با مدل اجرای بومی رایج‌ترین زبان وب همسو شده است.
گام بعدی شما
- نصب SDK از طریق کامپوزر با دستور
composer require mcp/sdkبرای شروع ساخت کانکتورهای بدون وضعیت. - بررسی مستندات در php.sdk.modelcontextprotocol.io برای پیاده‌سازی ابزارهای اختصاصی.
- مطالعهٔ نقشه راه کامل پروژه در گیت‌هاب به آدرس github.com/modelcontextprotocol/php-sdk برای پیگیری ویژگی‌های آینده.
اما این تنها بخشی از پازل است؛ بررسی اینکه چگونه مدل‌های استدلالی از این دسترسی سریع به داده‌ها استفاده می‌کنند، در گزارش بعدی ما خواهد بود.
گفتگو