پاپ لئو چهاردهم در خطابیه‌ای رسمی از اعضای سازمان ملل خواست در جلسه ژنو ماه آینده تسلیحات خودمختار کشنده (Lethal Autonomous Weapons) را ممنوع کنند. رهبر کاتولیک‌ها تأکید کرد ماشین‌ها ابزارند، نه اشخاص، و تصمیم‌های استفاده از نیرو نیازمند نظارت انسانی موثر است.
خطاب پاپ در ژنو
پاپ لئو چهاردهم روز جمعه در نشستی با نمایندگان سازمان ملل در وتیکان، «اقدامات محسوس» برای پیشبرد یک پیمان‌نامه ملزم (Binding Treaty) در چارچوب کنوانسیون تسلیحات متعارف سازمان ملل (UN Convention on Certain Conventional Weapons) را تقاضا کرد. این جلسه در ماه نوامبر ۲۰۲۶ در ژنو برگزار می‌شود. خطاب بر سند اول پاپ در مه ۲۰۲۶ استوار بود که بر «صیانت از کرامت انسان در عصر هوش مصنوعی» متمرکز شده بود.
نکات کلیدی خطاب
- پاپ لئو چهاردهم صراحتاً شخصیت حقوقی (Legal Personhood) برای سیستم‌های هوش مصنوعی را رد کرد.
- تقاضای «اقدامات محسوس» برای پیمان‌نامه‌ی ملزم در کنوانسیون تسلیحات متعارف کرد.
- تأکید کرد تصمیم‌های استفاده از نیرو نیازمند «نظارت انسانی موثر، آگاهانه و مسئول» است.
تغییر چارچوب بحث
این مداخله بحث را از امکان‌پذیری فنی به هستی‌شناسی اخلاقی (Moral Ontology) می‌کشاند. با تعریف هوش مصنوعی به‌عنوان ابزار نه عامل، وتیکان هم روایات شرکتی درباره استقلالی هوش مصنوعی و هم دکترین‌های نظامی که تصمیم‌های کشنده را به الگوریتم‌ها واگذار می‌کنند، را به چالش می‌کشد. توسعه‌دهندگان و پیمانکاران دفاعی اکنون با معیار نوین (Normative Benchmark) روبرو‌اند: سیستم‌ها باید برای کنترل انسان طراحی شوند، نه استقلال عملیاتی.
گام بعدی
- متن پیش‌نویس پیمان‌نامه ژنو را در ماه آینده رصد کنید: آیا زبان «ابزار، نه شخص» در متن قانونی ظاهر می‌شود؟
- بوردهای اخلاقی تکنولوژی باید نقشه‌راه خودمختاری (Autonomy Roadmaps) خود را با اصل «کنترل انسان» هم‌سازگار کنند.
گفتگو