دولت بریتانیا نزدیک به دو سال برآورد ۴۰۰ میلیاردی هوش مصنوعی بریتانیا را در سخنرانی‌ها و اسناد رسمی تکرار کرد. این رقم تنها از یک گزارش گوگل‌محور برآمده بود، نه از مدل‌سازی مستقل دولت. این تفاوت برآزشی با نگرانی پیش‌بینی دارون عجم‌اوغلو درباره تأثیر محدود هوش مصنوعی بر رشد جهانی هم‌خط است. این تجربه به یادآوری سابقه دولت بریتانیا در استفاده از هوش مصنوعی برای رفع آسیب‌پذیری‌های سیستمی می‌آید.
منبع رقم ۴۰۰ میلیاردی
وزیر هوش مصنوعی کانیشکا نارایان هفته گذشته در پاسخ پارلمانی اعلام کرد که رقم ۴۰۰ میلیارد پوند «از یک گزارش عمومی ۲۰۲۳ برآمده که به سفارش گوگل تهیه شده و توسط پی‌اف گلوبال (PF Global) تدوین شده است.» این در حالی است که وزرا در دو دولت متوالی از این عدد در اسناد استراتژی، سخنرانی‌ها و نشریات آژانس‌ها استفاده می‌کردند. مهارت‌های انگلستان (Skills England) حتی در مارس ۲۰۲۶ — چهار ماه پس از دریافت برآورد پایین‌تر دولت — همچنان از رقم ۴۰۰ میلیاردی استناد می‌کرد.
برآورد رسمی دولت: ۱۲۰ میلیارد پوند
نارایان برآورد داخلی دولت را برای سال ۲۰۳۰ بین ۵۵ تا ۱۴۰ میلیارد پوند قرار داد، با برآورد میانی ۱۲۰ میلیارد پوند. او حتی این عدد را نیز «بسیار نامشخص» توصیف کرد. جاناتان دوپون، رئیس اقتصاد پی‌اف گلوبال، تفاوت را به نرخ پذیرش کندتر در مدل دولت نسبت به مدل ۲۰۲۳ خودشان نسبت داد. پی‌اف گلوبال اصرار دارد کارش مستقل بوده، اما اکنون برآورد میانی خود برای پتانسیل محقق‌شده تا ۲۰۳۰ را بسیار نزدیک‌تر به رقم دولت می‌داند.
واکنش‌ها و انتقادات
- دیم چی اونوراه، رئیس کمیته علوم، نوآوری و فناوری مجلس (حزب کارگر): «اغراق در مزایای تکنولوژی، استدلال برای تغییر را زیر سوال می‌برد. دولت باید واقع‌بینانه باشد و شفافیت داشته باشد.»
- لرد هلمز آف ریشموند (حزب محافظه‌کار): در ژانویه ۲۰۲۵ پرسیده بود، تا این هفته پاسخی نگرفته بود. «داده‌های مستحکم حیاتی است، مخصوصاً وقتی میلیاردها پوند از پول ما به این اعداد بستگی دارد.»
- سومده دشموک از موسسه آدا لاولیس: «ارقام هوش مصنوعی که دقیق به نظر می‌رسند، اغلب فرضیات و انگیزه‌های پنهان دارند. دولت باید ارقام را قبل از سیاست‌گذاری بسنجد و پژوهش مستقل تأمین کند.»
پیامدهای سیاست‌گذاری
شکاف ۲۸۰ میلیارد پوند بین رقم گوگل‌محور و برآورد خود دولت، یک خطای گرد کردن نیست؛ تفاوت بین یک سیاست صنعتی متحول‌کننده و یک بهره‌وری معتدل است. بودجه‌های آموزش، قراردادها‌ی زیرساخت و چارچوب‌های نظارتی همه به اندازه جایزه وعده‌داده‌شده مقیاس‌پذیر می‌شوند. وقتی جایزه دو‌سوم کوچک می‌شود، معماری سیاستی که دور آن ساخته شده باید هم کوچک شود — یا به عنوان بی‌مبنای فاش گردد. اعتماد عمومی وقتی تبلیغات جای شواهد را می‌گیرد، آسیب می‌بیند. کمیته مجلس احتمالاً برای اصلاح رسمی و الزام به استناد به پژوهش‌های مستقل تأمین‌شده فشار خواهد آورد.
گام بعدی شما
- پیش از استناد به هر پیش‌بینی اقتصادی کلان، منبع مالیابی و فرضیات پذیرش را بپرسید — فقط قیمت آگهی را نپذیرید، بازرسی مستقل بخوانید.
- در برنامه‌ریزی بودجه هوش مصنوعی، سناریوی محافظه‌کارانه (برآورد دولت) را پایه قرار دهید، نه سناریوی بهینه‌ی فروشنده.
- از نمایندگان خود بخواهید در جلسات کمیته علوم و فناوری، شفافیت روش محاسبه سودهای ادعایی را در دستور کار بگذارند.
گفتگو