تصور کنید بتوانید تنها با قدرت فکر، کلمات را روی صفحه نمایش ظاهر کنید یا با یک ابزار دیجیتال ارتباط بگیرید. اگر دنیای علوم اعصاب و هوش مصنوعی را دنبال میکنید، باید بدانید مقیاس آزمایشهای انسانی در این حوزه تازه تغییر کرده است.
طبق اعلام ماریسکا فنستنسل، پژوهشگر مرکز پزشکی دانشگاه اوترخت، تعداد افرادی که با الکترودهای مغزی زندگی میکنند، از سال ۲۰۲۴ تاکنون بیش از دو برابر شده است. این جهش در حالی رخ میدهد که این فناوری از کنترل حرکتی ساده به سمت رمزگشایی (Decoding) — شبیه به مترجمی که زبان رمزهای الکتریکی مغز را به کلمات تبدیل میکند — حرکت کرده است. در پوشش پیشین ما از امنیت مدلهای بازمتن، دیدیم که چگونه دسترسی گسترده به ابزارها سرعت پیشرفت را بالا میبرد؛ اکنون همین روند در سختافزارهای پزشکی رخ میدهد.
به گزارش امآیتی تک ریویو (MIT Technology Review) در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶، چهار بازیگر اصلی این گسترش را هدایت میکنند:
- نورالینک (Neuralink): طبق اعلام این شرکت در ژانویه، طی دو سال به ۲۱ نفر ایمپلنت کاشته است.
- سینکِرون (Synchron): در حال حاضر آزمایشهایی را در آمریکای شمالی و استرالیا اجرا میکند.
- نوراکل (Neuracle): شرکتی مستقر در شانگهای که پس از آغاز فعالیت در نوامبر ۲۰۲۴، تأییدیه استفاده پزشکی خارج از محیط کلینیکی را دریافت کرد.
- پریسیشن نوروساینس (Precision Neuroscience): در حال تست دستگاهی است که کمتر تهاجمی است و روی سطح مغز قرار میگیرد.
یک مورد برجسته، کیسی هارل است؛ فعال محیطزیستی که به بیماری ALS مبتلا است. از جولای ۲۰۲۳، تیمی در دانشگاه دیویس (UC Davis) و برینگیت (BrainGate) رابط مغز و رایانه او را بهگونهای تنظیم کردند که سیگنالهای مغزی را به واجها تبدیل کند. هارل اکنون با استفاده از شبیهسازی صدا (Voice Cloning) — شبیه به ساخت یک کپی دقیق از صدای واقعی فرد — و ردیاب چشم، بهطور مستقل کار میکند.
این شتاب نشان میدهد که BCI از یک کنجکاوی دانشگاهی به یک صنعت پزشکی واقعی تبدیل شده است. اگرچه آسیبهای نخاعی هنوز کاربرد اصلی هستند، اما گسترش به بیماران ALS و حرکت به سمت سختافزارهای کاملاً بیسیم و داخلی، موانع پذیرش را کم میکند. با این حال، یک شکاف بحرانی باقی مانده است: برخی بیماران ALS به دلایلی ناشناخته، با گذشت زمان دچار شکست دستگاه میشوند.
گام بعدی شما
- دادههای مربوط به پایداری بلندمدت ۱۵۰ داوطلب فعلی را دنبال کنید.
- گزارشهای مربوط به تفاوت عملکرد ایمپلنتهای تهاجمی در برابر مدلهای سطحمغز را بررسی کنید.
- پیشرفتهای شرکت Neuracle در بازار چین را به عنوان معیار تجاریسازی زیر نظر بگیرید.
اما پایداری زیستی این تراشهها در برابر سیستم ایمنی بدن، چالش بزرگتری است که در تحلیلهای آینده به آن خواهیم پرداخت.
گفتگو