اگر شما یک سرمایهگذار هستید که به دنبال سودهای سریع از زیرساختهای هوش مصنوعی میگردید، احتمالاً متوجه شدهاید که بازار برق برخلاف انتظار، میدان مین است. طبق دادههای منتشر شده، نزدیک به دو-سوم شرکتهای انرژی که در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ عمومی شدند، اکنون پایینتر از قیمت اولیه عرضه معامله میشوند.
این وضعیت نشاندهنده شکافی خطرناک میان نیاز مبرم به برق برای مراکز داده و توانایی واقعی شرکتهایی است که ادعای تأمین آن را دارند. سرمایهگذاران به دلیل ترس از اینکه هزینههای کلان شرکتهای غولپیکر (Hyperscalers) تبدیل به سود نشود، از آنها فاصله گرفتهاند. در عوض، آنها به دنبال استراتژی «بیل و کلنگ» — یعنی خرید ابزارهایی که هر دو طرف نبرد را سودده میکند — در بخش انرژی هستند تا از این طریق به سودهای هوش مصنوعی دست یابند. این رویکرد تداوم یافتن عطش بازار برای زیرساختهای تخصصی است، مشابه آنچه در جذب سرمایه میلیاردی سامبانووا برای استنتاج امن مشاهده کردیم.
همانطور که در تحلیل قبلی ما دربارهی بحران جهانی حافظه اشاره کردیم، فشار برای مقیاسدهی سریع زیرساختها اغلب پیش از رسیدن به بلوغ فنی رخ میدهد. دیتالوژیک (Dealogic) گزارش میدهد نرخ شکست در بخش انرژی بهمراتب بالاتر از کل بازار است؛ جایی که در مجموع بازار، کمتر از ۴۰٪ از عرضههای اولیه در وضعیت ضرر قرار دارند.
به گزارش آرستکنیکا (Arstechnica)، چندین بازیگر مطرح سقوط شدیدی داشتهاند:
- X-energy: توسط آمازون حمایت میشود و رآکتورهای کوچک مدولار میسازد؛ این شرکت از زمان عرضه در آپریل ۲۰۲۵، ۳۳٪ پایینتر از قیمت ۲۳ دلاری خود معامله میشود.
- ERock: تولیدکننده ژنراتورهای گازی که از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون ۴۲٪ از ارزش خود را از دست داده است.
- Fermi: شرکت انرژی مرکز داده که از سپتامبر ۲۰۲۵ تاکنون ۶۸٪ سقوط کرده است.
- Deep Fission: طراح رآکتورهای هستهای زیرزمینی؛ این شرکت در ژوئن ۲۰۲۵ تنها ۴۰ میلیون دلار جذب کرد (۷۳٪ کمتر از هدفش) و ۳۳٪ پایینتر از قیمت عرضه است.
البته همه شکست نخوردند. شرکت Fervo به مدیریت تیم لیتیمر (Tim Latimer)، در می ۲۰۲۵ بیش از ۲ میلیارد دلار برای تسریع رشد جذب کرد. تفاوت اصلی در اینجا این است که آیا شرکت یک کسبوکار عملیاتی دارد یا صرفاً یک «آزمایشگاه علمی» است. این تضاد در جذب سرمایه و ارزشگذاری، یادآور تلاشهای شرکت Kling برای جذب ۲ میلیارد دلار پیش از ورود به بازارهای رسمی سرمایه است.
این نوسانات نشان میدهد که فرهنگ «خرید و فروش سریع» (Flip Culture) حاکم است؛ یعنی معاملهگران در زمان عرضه بر اساس هایپ هوش مصنوعی میخرند و بلافاصله میفروشند. برای شما این یعنی سرمایهگذاری در انرژی هوش مصنوعی فعلاً یک قمار پرریسک روی فناوریهای اثباتنشده هستهای و گازی است، نه یک سرمایهگذاری پایدار زیرساختی. در واقع، بازار در حال بازتعریف ارزش واقعی است، درست مانند آنچه در ارزشگذاری ۸.۵ میلیارد دلاری شرکت Wayve در عرضههای داخلی شاهد بودیم.
گام بعدی شما
- بررسی کنید که آیا غولهایی مثل آمازون به جای خرید سهام، به سمت تصاحب کامل (Acquisition) این استارتآپهای شکستخورده میروند یا خیر.
- تفاوت میان شرکتهای دارای «سازههای فعال» و «طرحهای روی کاغذ» را در گزارشهای سالانه دنبال کنید.
- روی تحولات قیمت انرژی در مناطق نزدیک به مراکز داده تمرکز کنید.
اما این نوسانات مالی تنها بخشی از ماجراست؛ اثر این بحران بر زنجیره تأمین سختافزارهای پیشراند است که در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.
گفتگو