تصور کنید در دنیایی زندگی میکنید که برای خرید یک وسیله ساده، مجبور باشید فقط از یک فروشگاه خاص خرید کنید چون هر کلید دیگری در قفل خانهی شما نمیچرخد. حالا اپل در اروپا دقیقاً با همین وضعیت روبهرو شده است.
طبق اعلام رسمی دادگاه در ۸ جولای ۲۰۲۶، دیوان عدالت اروپا (European Court of Justice) حکم داد که اپل باید طبق قانون بازارهای دیجیتال (DMA)، دسترسی سرویسهای رقیب به فروشگاههایش را حفظ کند. این تصمیم به معنای تأیید وضعیت اپل به عنوان یک «درگاه» است؛ یعنی شرکتی که قدرت کنترل ورود و خروج کاربران به یک اکوسیستم را دارد.
همانطور که در تحلیلهای پیشین ما دربارهی سیاستهای ضد انحصار در بازارهای فناوری اشاره کردیم، اتحادیه اروپا قصد دارد از ایجاد «باغهای محصور» (Walled Gardens) جلوگیری کند. برای کاربر عادی، این یعنی آیفون دیگر یک محیط بسته نیست و فروشگاههای شخص ثالث میتوانند در کنار سرویسهای پیشفرض اپل فعالیت کنند.
به گزارش دادگاه، اپل در سه جبهه علیه این قانون جنگید اما نتایج متفاوت بود:
- وضعیت فروشگاهها: دادگاه تأیید کرد که هر ۵ فروشگاه اپل (iOS، macOS، watchOS، iPadOS و tvOS) یک پلتفرم هستهای واحد هستند و باید برای رقبا باز بمانند.
- همکاری سختافزاری: دستورالعمل مربوط به سازگاری ساعتهای هوشمند و هدفونهای رقیب با آیفون پابرجا ماند، حتی با وجود ادعاهای اپل دربارهی تهدید امنیت.
- پرونده iMessage: در یک پیروزی نادر، دادگاه اعتراض اپل به بررسیهای مربوط به iMessage را «غیرقابل پذیرش» دانست؛ یعنی وضعیت فعلی حفظ میشود و این پیامرسان مجبور به همکاری با برنامههای دیگر نیست.
این حکم عملاً تلاشهای حقوقی اپل برای دور زدن محدودیتهای DMA را شکست داد. اگرچه اپل ادعا میکند این دستورالعمل حریم خصوصی را به خطر میاندازد، اما واقعیت حقوقی این است که این شرکت دیگر نمیتواند در بازار اروپا، خدمات خود را بر رقبای خارجی ترجیح دهد. این چالشهای حقوقی در اروپا در حالی رخ میدهد که روابط دادهای میان قارهها نیز با تنشهای مشابهی روبروست، همانطور که حکم دادگاه عالی آمریکا در مورد انتقال دادهها زیربنای قانونی بسیاری از تبادلات دیجیتالی را متزلزل کرد.
از نظر اقتصادی، اتحادیه اروپا اکنون به یک «آزمایشگاه رگولاتوری» جهانی تبدیل شده است. تجربه نشان داده وقتی اپل مجبور میشود اکوسیستم خود را در اروپا باز کند، این تغییرات برای سادهسازی مهندسی، کمکم به آپدیتهای جهانی نرمافزار منتقل میشوند.
اپل هنوز با دو پرونده دیگر دستوپنجه نرم میکند: یکی اعتراض به باز کردن iOS برای توسعهدهندگان خارجی و دیگری درخواست تجدیدنظر در جریمه ۵۰۰ میلیون یورویی مربوط به آپریل ۲۰۲۵. در این میان، استراتژی نرمافزاری اپل برای حفظ کاربران در حال تغییر است و معرفی قابلیتهای جدید هوش مصنوعی در iOS ۲۷ نشان میدهد این شرکت قصد دارد با ارتقای تجربه کاربری، جذابیت اکوسیستم خود را حتی در محیطهای باز حفظ کند.
گام بعدی شما
- اگر توسعهدهنده هستید، فرصتهای توزیع اپلیکیشن خارج از App Store رسمی را در بازار اروپا رصد کنید.
- بررسی کنید که آیا تغییرات امنیتی ادعایی اپل در نسخههای جدید iOS واقعاً منجر به کاهش تجربه کاربری شده یا خیر.
- تحولات گفتگوهای تیم کوک با «هنا ویرکونن»، رئیس فناوری اروپا، را دنبال کنید تا مشخص شود آیا توافقی صورت میگیرد یا خیر.
اما تأثیر این تصمیم بر زنجیره تأمین سختافزارهای پوشیدنی حتی پیچیدهتر است — به تحلیل ما دربارهی استانداردهای جهانی USB-C و سختافزاری مراجعه کنید.
گفتگو