۸۹۰ میلیون یورو؛ این مبلغ کل جریمهای است که کمیسیون اروپا در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ برای نقض مکرر قوانین رقابتی به گوگل تحمیل کرد. اگر شما مدیر یک وبسایت خدمات گردشگری یا توسعهدهنده یک اپلیکیشن هستید، این جریمه یعنی پایان دوران انحصار مطلق گوگل در هدایت ترافیک کاربران.
این فشار نظارتی بخشی از روند جهانی برای بازرسی نحوه کنترل غولهای فناوری بر دروازههای اینترنت است. همانطور که در تحلیل قبلی ما دربارهی سیستمهای شناسایی گوگل اشاره کردیم، تمرکز این شرکت بر کنترل دسترسی است، اما این پرونده دقیقاً روی قدرت ساختاری گوگل بر کسبوکارهای ثالث دست میگذارد. این اقدام در ادامه فشار سختگیرانه اتحادیه اروپا برای شکستن انحصارات دادهای است، بهطوری که اخیراً کمیسیون اروپا دستور داده است دادههای اندروید و جستوجوی گوگل برای رقبای حوزه هوش مصنوعی باز شود. تصور کنید صاحب یک پاساژ تجاری باشید که نهتنها مالک ملک است، بلکه هر فروشگاه را مجبور میکند در ورودی، کالاهای خودِ صاحب پاساژ را تبلیغ کند.
طبق اعلام کمیسیون اروپا، این جریمهها به دلیل دو تخلف مشخص از قانون بازارهای دیجیتال (Digital Markets Act یا DMA) اعمال شده است:
- تبعیض در جستوجو (۴۶۰ میلیون یورو): گوگل در نتایج جستوجو، اولویت را به سرویسهای خرید و رزرو هتل خود داده و رقبایش را به حاشیه راند.
- محدودیتهای فروشگاه اپلیکیشن (۴۳۰ میلیون یورو): این شرکت مانع از آن میشد که توسعهدهندگان اپلیکیشن، کاربران را برای پیشنهادهای ارزانتر به وبسایتهای خارجی یا فروشگاههای جایگزین هدایت کنند.
به گزارش منابع رسمی اتحادیه اروپا، گوگل اکنون موظف است با خدمات شخص ثالث به صورت «منصفانه و غیرتبیعی» رفتار کند. کمیسیون اشاره کرد که گوگل از پیش آزمایش قالبهای نمایش جدید برای خرید و پروازها را آغاز کرده است؛ تغییری که مقامات آن را «پیشرفتی چشمگیر در مسیر رعایت قوانین» مینامند. این تحولات در حالی رخ میدهد که گوگل پیشتر برای کاهش تنشها، کارمزد پلیاستور را برای درآمدات تا یک میلیون دلار به ۱۰ درصد کاهش داده بود.
برای کاربران عادی، این یعنی نتایج جستوجو در اروپا تغییر میکند. شما بهجای ابزارهای یکپارچه گوگل، گزینههای متنوعتری از سایتهای رقیب در حوزه خردهفروشی و سفر خواهید دید. این اتفاق قدرت را به توسعهدهندگان کوچک برمیگرداند تا بتوانند با دور زدن اکوسیستم سختگیرانه فروشگاه گوگل، قیمتهای پایینتری ارائه دهند.
این حکم در لحظهای حساس صادر شد؛ تنها چند ساعت پیش از آنکه تعرفههای موقت ایالات متحده علیه ۶۰ کشور منقضی شود. اگرچه اتحادیه اروپا بر «حق حاکمیتی» خود برای تنظیم مقررات شرکتهای آمریکایی تأکید دارد، اما زمانبندی این تصمیم، تنشهای دیپلماتیک را در این نبرد حقوقی افزایش میدهد. این رویکرد تند اتحادیه اروپا تنها متوجه شرکتهای آمریکایی نیست و اخیراً جریمههای سنگینی را علیه پلتفرمهایی مانند علیاکسپرس نیز وضع کرده است. گوگل همچنان میتواند درخواست تجدیدنظر یا تعلیق این اقدامات را ارائه دهد.
گام بعدی شما
- اگر توسعهدهنده اپلیکیشن هستید، استراتژیهای هدایت کاربر (User Steering) به وبسایت خارجی را بررسی کنید.
- صاحبان کسبوکارهای آنلاین در اروپا باید روی سئو برای رقابت با ابزارهای داخلی گوگل تمرکز کنند.
- تغییرات بصری در نتایج جستوجوی گوگل اروپا را برای الگوبرداری از متدهای جدید نمایش تحلیل کنید.
اما نبرد گوگل با رگولاتورها تنها در اروپا نیست؛ اثرات این تصمیم بر استراتژیهای توزیع مدلهای هوش مصنوعی در سطح جهانی را در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.
گفتگو