تصور کنید به جای اینکه یک الگوریتم مخفی در سیلیکونولی تصمیم بگیرد امروز چه خبری را بخوانید، بتوانید بین چندین «موتور انتخاب محتوا» جابهجا شوید. در ۲۶ اوت ۲۰۲۶، شرکت Graze اعلام کرد که برای تسریع گذار به وب اجتماعی باز، با Flipboard ادغام میشود.
سالهاست که رسانههای اجتماعی بر پایه الگوریتمهای «جواهر تاج» اداره میشوند؛ سیستمهایی که توجه میلیاردها نفر را کنترل میکنند تا سود اندک گروهی را افزایش دهند. اکنون با ظهور هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — که شبیه چاپخانههایی است که بیوقفه محتوای تکراری و بیکیفیت تولید میکنند — پلتفرمهای قدیمی با انباشت زبالههای دیجیتال روبرو شدهاند. به همین دلیل، بازگشت به کیوریتوری انسانی (انتخاب محتوا توسط انسان) برای بقای اقتصاد توجه ضروری است. این رویکرد با تغییر استراتژی استارتاپها در عصر AI همسو است که در آن اولویت از توزیع گسترده به خلق ارزش واقعی محصول تغییر یافته است.
طبق گزارشی در graze.leaflet.pub، این همکاری در قالب دو بخش عملیاتی خواهد بود:
- Surf: مرورگری برای وب اجتماعی باز که اجازه میدهد فیدهای Bluesky، Mastodon، Threads و RSS را در یک جا رصد کنید.
- Graze: موتور زیرساختی که به کیوریتورها اجازه میدهد بدون نوشتن حتی یک خط کد، فیدهای خود را بسازند، تنظیم کنند و از آنها پول درآورند.

همانطور که در تحلیلهای قبلی ما دربارهی تمرکززدایی از دادهها اشاره کردیم، Graze مقیاس قابلتوجهی را به این شراکت اضافه میکند. بر اساس مستندات این شرکت، در ۲۱ ماه پیش از ادغام، این پلتفرم بیش از ۴۱ میلیارد پست را برای ۱۲ میلیون کاربر ارسال کرده است. تیم Graze اشاره کرد که به عنوان یک استارتاپ کوچک، درگیر کارهای عملیاتی خستهکننده بود و Flipboard با زیرساختهای آمادهاش، این مشکل را حل میکند.
این حرکت نشاندهنده تغییر در مدل کسبوکار اقتصاد توجه است. به جای اینکه یک شرکت واحد مالک توزیع و دادهها باشد، حالا کسانی که کار سختِ دستچین کردن محتوا را انجام میدهند، مالک فید خود هستند و مستقیماً بابت آن دستمزد میگیرند.
برای کاربر عادی، این یعنی پایان عصر «جعبه سیاه» الگوریتمها. شما بهزودی میتوانید بسته به نیازتان — چه اخبار حرفهای، چه سرگرمیهای خاص یا پژوهشهای دانشگاهی — موتور کیوریتوری خود را عوض کنید، در حالی که رابط کاربری شما ثابت میماند.
هدف نهایی این دو شرکت اثبات این نکته است که پروتکلهای باز میتوانند بازاری رقابتی و کارآمد برای توجه انسانها ایجاد کنند، بدون اینکه نیازی به یک «پادشاه» متمرکز باشد.
گام بعدی شما
- در زمان عرضه مرورگر Surf، آن را نصب کنید تا تفاوت فیدهای انسانی را با الگوریتمهای متمرکز بسنجید.
- اگر تولیدکننده محتوا هستید، مدلهای درآمدی جدید برای کیوریتوری محتوا را بررسی کنید.
- بررسی کنید کدام یک از شبکههای اجتماعی مورد استفاده شما از پروتکلهای باز پشتیبانی میکنند.
اما داستان سختافزاری این تحول حتی شگفتانگیزتر است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای Blackwell مراجعه کنید.




گفتگو