تصور کنید شهروندی با درآمد کم که هرگز توان پرداخت هزینهی وکیل را نداشته، حالا یک «وکیل دیجیتال» در جیب خود دارد.
این اتفاق در حالی رخ میدهد که هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — شبیه دستیاری است که تمام قوانین دنیا را حفظ است اما گاهی اشتباه میکند — در حال حذف واسطههای انسانی از سیستمهای پیچیده است. همانطور که در تحلیلهای قبلی ما دربارهی حذف انسان از چرخه ثبت عاملهای هوش مصنوعی دیدیم، حالا این الگو به دنیای حقوقی رسیده است.
به نقل از پژوهشگران MIT و دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، تحلیل ۴.۵ میلیون پرونده نشان میدهد نرخ پروندههای «بدون وکیل» (Pro Se) در سال ۲۰۲۵ به ۱۶.۸٪ رسیده است. این رقم در ۲۰ سال گذشته بهطور میانگین ۱۱٪ بود.
طبق گزارش این تیم، ابزار تشخیص Pangram نشان داد متنهای تولیدشده توسط مدل زبانی بزرگ (LLM) — مثل کتابخانهداری که میلیاردها صفحه را خوانده و حالا با همان لحن جواب میدهد — در شکایتها از ۱٪ در سال ۲۰۲۳ به ۱۸٪ در اوایل ۲۰۲۶ رسیده است.
جزئیات تکاندهنده این گزارش عبارت است از:
- انفجار پروندهها: فعالیت در پروندههای بدون وکیل تا سهماههی دوم ۲۰۲۵، حدود ۱۵۸٪ بیشتر از میانگین پیش از AI شده است.
- جهش منطقهای: در ایالت ورمونت، تعداد پروندهها از ۴۵ مورد در سال به بیش از ۱۱۰۰ مورد در سال ۲۰۲۴ رسید.
- ابزارهای مورد استفاده: بیشتر این پروندهها درخواستهای «حکم قضایی» (Mandamus) علیه USCIS بودند که با Microsoft Copilot نوشته شده بودند.

این وضعیت یک «مسابقه تسلیحاتی» خطرناک در دادگاه ایجاد کرده است. AI هزینه نوشتن یک لایحه را پایین میآورد، اما حجم کار قاضی را کم نمیکند. وقتی شخصی مثل دونالد سوو با کمک ChatGPT یا Claude تعداد پروندههای خود را ۵۰ برابر میکند، دادگاه باید تکتک صفحات را بخواند. در واقع، فشار از دوش وکلای گرانقیمت به دوش سیستم قضایی دولتی منتقل شده است.
برای بقا، سیستم باید تکامل یابد. پژوهشگران پیشنهاد میکنند محدودیتهای استفاده از AI برای قضات در صدور احکام برداشته شود یا لایههای جدیدی از دادگاهها ایجاد شود که پروندههای ساده را «عمدتاً با AI» مدیریت کنند.
گام بعدی شما
- دنبال کردن تغییر قوانین پذیرش لایحههای AI در دادگاههای بینالمللی باشید.
- بررسی کنید آیا ابزارهای حقوقی AI میتوانند استانداردهای لازم برای مدیریت خودکار پروندههای ساده را ایجاد کنند یا خیر.
- به تغییر رویکرد دانشگاههای حقوقی در آموزش استدلال نگاه کنید.
ama این موج، واکنشهای تندی هم برانگیخته است؛ برای مثال دانشگاه برکلی در تابستان ۲۰۲۶ استفاده از AI برای تکالیف حقوقی را ممنوع میکند تا مهارت استدلال دانشجویان از بین نرود.



گفتگو