اگر فکر میکنید جنگ تراشهها فقط بر سر سرعت پردازش است، سخت در اشتباهید؛ بازی واقعی اکنون بر سر مالکیت «لولهکشی» مراکز داده است. انویدیا با پرداخت ۳.۵ میلیارد دلار، در حال بازتعریف روشی است که با آن سلطه خود را بر عصر هوش مصنوعی حفظ میکند. از طریق این سرمایهگذاری راهبردی در مدیاتک (MediaTek)، این غول تراشهساز در واقع رقیبان را دعوت میکند تا تراشههای سفارشی خودشان را بسازند، اما به شرطی که این تراشهها در محیط و اکوسیستم انویدیا زندگی کنند.
این چرخش در حالی رخ میدهد که غولهای ابری مثل آمازون، گوگل و مایکروسافت، و همچنین آزمایشگاههای پیشرو مانند OpenAI و Anthropic، در رقابتی تنگاتنگ برای ساخت تراشههای اختصاصی هستند تا وابستگی خود را به GPUهای گرانقیمت انویدیا کاهش دهند. این وضعیت بازتابدهنده یک تنش گستردهتر در صنعت است که ما پیشتر در مورد تقابل مدلهای هوش مصنوعی وزنباز (Open-weight) و تمایلات انحصاری شرکتهای بزرگ (Big Tech) به آن اشاره کردیم. در حالی که این شرکتها به دنبال استقلال سختافزاری هستند، انویدیا استراتژی خود را تغییر داده تا از یک صرفاً فروشنده تراشه، به یک ارائهدهنده زیرساخت ضروری تبدیل شود.
دایون هریس (Dion Harris)، مدیر ارشد زیرساختهای هایپرسکیل HPC و AI انویدیا، در گفتگو با خبرنگاران تأکید کرد که این شرکت سالهاست از محدوده تولید تراشههای محاسباتی صرف فراتر رفته است. او اشاره کرد که انویدیا اکنون خود را به عنوان یک «شرکت زیرساخت هوش مصنوعی» بازتعریف میکند. انویدیا با واگذاری بخشی از بازار تراشههای سفارشی، جایگاه خود را به عنوان داربست اصلی مرکز داده (Data Center) تثبیت میکند؛ شبیه به ساختار یک ساختمان که هرچه اتاقها تغییر کنند، ستونهای اصلی ثابت میمانند. این استراتژی تضمین میکند که حتی وقتی شرکتها سختافزار خودشان را میسازند، برای اجرای «کارخانههای هوش مصنوعی» همچنان به پلتفرم overarching انویدیا وابستهاند. این رویکرد زیرساختی، مشابه گامهای قبلی شرکت در بهینهسازی خوشههای محاسباتی است که در همکاری با Cloverleaf برای حل بحرانهای مقیاسپذیری زیرساختها مشاهده شد.
طبق گزارش تککرانچ (TechCrunch) در ۳۱ اوت ۲۰۲۶، محور اصلی این قرارداد اکوسیستم NVLink Fusion است. این فناوری کلیدی به تراشههای مختلف — حتی آنهایی که توسط انویدیا طراحی نشدهاند — اجازه میدهد تا با سرعتهای بسیار بالا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و دادهها را مبادله نمایند.
جزئیات کلیدی این مشارکت عبارت است از:
- سرمایهگذاری: ۳.۵ میلیارد دلار در قالب اوراق قرضه قابل تبدیل (Convertible Bonds) صادر شده توسط مدیاتک.
- زیرساخت: مدیاتک از معماری رک-اسکیل (Rack-scale) انویدیا و «پشته فناوری اثباتشده برای مقیاسپذیری رو به بالا و رو به بیرون» (proven scale-up and scale-out technology stack) استفاده خواهد کرد تا به هایپرسکیلها در استقرار ASIC (مدار مجتمع کاربردیویژه) کمک کند. ASICها تراشههایی هستند که مانند یک ابزار تخصصی، فقط برای یک کار خاص و بهینه ساخته شدهاند.
- اتصال: مدیاتک به NVLink دسترسی پیدا میکند. این دسترسی اجازه میدهد تراشههای سفارشی که برای حجمهای کاری (Workloads) خاص طراحی شدهاند، دقیقاً در کنار سختافزارهای انویدیا و با استفاده از همان پلتفرم استاندارد مستقر شوند.
- تکنولوژی مصرفکننده: دو شرکت در حال گسترش همکاری بر روی DGX Spark (دسکتاپهای مخصوص توسعهدهندگان) و RTX Spark (کامپیوترهای شخصی مجهز به هوش مصنوعی برای مصرفکنندگان) هستند.
- خودرو: همکاری در زمینه Nvidia Drive AGX برای پردازشهای رانندگی خودکار و گرافیک RTX برای کابینهای هوشمند خودروها ادامه دارد تا در نهایت «خودروهای نرمافزار-محور» (Software-defined vehicles) خلق شوند.
استراتژی انویدیا دایرهای است؛ با سرمایهگذاری در شرکتهایی که سپس برای پلتفرم او میسازند، یک حلقه وابستگی بسته ایجاد میکند. به نقل از گزارشهای هفته گذشته، انویدیا توافق مشابهی را با AWS (سرویسهای ابری آمازون) امضا کرد. طبق این توافق، آمازون ۲ میلیون GPU اضافی مستقر خواهد کرد و NVLink Fusion را بدون نیاز به سرمایهگذاری نقدی مستقیم، در زیرساختهای خود ادغام میکند.
برای خواننده و تحلیلگر، این به معنای آن است که «جنگ تراشههای هوش مصنوعی» دیگر فقط بر سر این نیست که چه کسی سریعترین پردازنده را میسازد، بلکه بحث بر سر این است که چه کسی مالک «لولهکشی» مرکز داده است. اگر مشتریان مدیاتک بر روی زیرساخت رک-اسکیل انویدیا استاندارد شوند، فارغ از اینکه روی تراشه آنها لوگوی چه شرکتی باشد، همچنان در زنجیره نرمافزاری و استانداردهای اتصالی انویدیا محبوس (Locked-in) میمانند.
مدیاتک روی این تغییر شرطبندی بزرگی کرده است. این شرکت در ماه ژوئن اعلام کرد که انتظار دارد کسبوکار ASICهای مرکز دادهاش تا سال ۲۰۲۶ درآمدی بالغ بر ۲ میلیارد دلار ایجاد کند. با بهرهگیری از فناوری مقیاسپذیری اثباتشده انویدیا، مدیاتک میتواند این رشد را تسریع کند، در حالی که انویدیا جایگاه خود را به عنوان «صاحبخانه» اجباری و جدانشدنی کارخانههای هوش مصنوعی تضمین میکند.
جنسن هوانگ (Jensen Huang)، بنیانگذار و مدیرعامل انویدیا، تأکید کرد که هوش مصنوعی در حال تغییر هر پلتفرمی است، از بزرگترین کارخانههای AI گرفته تا رایانههای شخصی و خودروها. او اظهار داشت که این مشارکت به مشتریان این آزادی را میدهد تا «سیستمهای هوش مصنوعی متمایز را در مقیاس عظیم» خلق کنند.
اکنون باید رصد کرد که سایر طراحان تراشه به NVLink Fusion چه واکنشی نشان میدهند. اگر این فناوری به استاندارد صنعت برای اتصالات (Interconnects) تبدیل شود، توانایی طراحی یک تراشه سفارشی اهمیت کمتری نسبت به توانایی اتصال آن تراشه به شبکه انویدیا خواهد داشت.
گام بعدی شما
- اگر طراح سختافزار یا مدیر زیرساخت هستید، مستندات NVLink Fusion را بررسی کنید تا متوجه شوید چگونه تراشههای غیرانویدیا در این شبکه جای میگیرند.
- تغییرات در قیمتگذاری سرویسهای ابری را رصد کنید؛ ادغام تراشههای سفارشی مدیاتک ممکن است هزینه استنتاج (Inference) را در برخی سرویسها کاهش دهد.
- تحولات بازار PCهای AI را با دنبال کردن اخبار RTX Spark دنبال کنید.
اما داستان سختافزاری این تحول حتی شگفتانگیزتر است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو