تصور کنید هر تکه از نوشتههای عمومی در وب، پیش از آنکه یک مدل هوش مصنوعی بتواند آن را «بخواند»، نیاز به پرداخت هزینه لایسنس داشته باشد. دولت آمریکا معتقد است چنین دنیایی پیشرفتهای علمی را به کلی متوقف میکند.
این ادعا محور اصلی بیانیهای است که در ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ توسط دولت ترامپ ارائه شد. دولت آمریکا رسماً در نبرد حقوقی میان نیویورک تایمز (The New York Times) و OpenAI مداخله کرد تا از شیوههای جمعآوری داده توسط این آزمایشگاه دفاع کند. این در حالی است که رسانهها برای محافظت از مالکیت فکری خود در برابر هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — شبیه به نویسندهای که میبیند آثارش بدون اجازه توسط یک ماشین بازنویسی میشود — در تلاشاند.
همانطور که در تحلیل قبلی ما دربارهی آسیبپذیریهای زیرساختی هوش مصنوعی اشاره کردیم، جایی که ۶ حفره امنیتی Zero-Day در curl شرکتهای OpenAI و Anthropic را تهدید میکرد، اکنون میدان نبرد از امنیت فنی به حق قانونی دسترسی به دادهها منتقل شده است.
به نقل از مستندات ارائهشده توسط وکلای دولت، این موضع بر سه محور استوار است:
- هدف قانون اساسی: آموزش مدل زبانی بزرگ (LLM) — مثل کتابخانهداری که میلیاردها صفحه را خوانده و حالا با همان لحن جواب میدهد — با هدف «پیشرفت علم و هنرهای مفید» که هسته قانون کپیرایت است، همسو است.
- ریسک اقتصادی: تحمیل مسئولیتهای گسترده حقوقی، شکوفایی اقتصادی و تحرک مالی آمریکا را مختل میکند.
- دستاوردهای علمی: مدلهای زبانی همین حالا در حال پیشبرد پژوهشهای کلیدی در حوزههای مختلف هستند.
طبق گزارش دادگاه، این پرونده که در دسامبر ۲۰۲۳ آغاز شد، به دنبال دریافت میلیاردها دلار غرامت از OpenAI و مایکروسافت (Microsoft) است. موضع دولت با «چارچوب قانونگذاری ملی هوش مصنوعی» همسو است که صراحتاً از «استفاده منصفانه» (Fair Use) برای آموزش مدلها حمایت میکند. نکته تاملبرانگیز این است که رئیسجمهور ترامپ همزمان پروندهt جداگانهای بابت افترا علیه نیویورک تایمز را دنبال میکند.
سایر آزمایشگاهها نیز مسیر دشواری داشتهاند. در یک تصمیم تاریخی در سال ۲۰۲۵، قاضی حکم داد که Anthropic میتواند از کتابهای خریداریشده برای آموزش استفاده کند، اما بابت دزدی آثار ادبی مسئول است؛ موضوعی که منجر به توافقی ۱.۵ میلیارد دلاری با نویسندگان شد. این چالشهای حقوقی تنها محدود به متون نیست و شکایتهای مشابهی از سوی غولهای صنعت موسیقی علیه آنتروپیک نیز نشان میدهد که نبرد بر سر مالکیت آثار هنری در عصر هوش مصنوعی شدت یافته است.
برای مدیران کسبوکار، این یعنی عصر «خرید لایسنس» شاید تنها راه پیشرو نباشد. اگرچه رسانههایی مثل Associated Press و Vox Media با OpenAI قرارداد بستهاند، اما پیروزی دولت در بحث «استفاده منصفانه»، اجازه میدهد شرکتهای هوش مصنوعی بدون اصطکاک مذاکرات تکتک ناشران، مقیاس خود را افزایش دهند.
گام بعدی شما
- رصد کنید که آیا دادگاه بیانیه دولت را به عنوان یک سند الزامآور میپذیرد یا صرفاً یک نظر مشورتی.
- اگر تولیدکننده محتوا هستید، استراتژیهای جدید برای «بستن» دادهها در برابر خزندههای هوش مصنوعی را بررسی کنید.
- بررسی کنید که آیا مدلهای آینده برای کاهش ریسک حقوقی، به سمت دادههای سنتتیک حرکت میکنند یا خیر.
اما داستان سختافزاری این تحول حتی شگفتانگیزتر است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو