تصور کنید در شهری زندگی میکنید که ناگهان غولهای فناوری تصمیم میگیرند هزاران هکتار از زمینهای کشاورزی شما را به بلوکهای بتنی عظیم تبدیل کنند که تمام برق و آب منطقه را میبلعند. این کابوس اکنون برای میلیونها آمریکایی به واقعیت تبدیل شده و موجی از خشم را به راه انداخته است.
طبق نظرسنجیای که وایرد (WIRED) در ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد، مخالفت با ساخت مرکز داده (Data Center) — شبیه به یک کارخانه عظیم که بهجای تولید کالا، دادهها را پردازش میکند — به ۷۵ درصد آمریکاییها رسیده است. این رقم در مقایسه با ۴۲ درصد سال گذشته، جهشی خیرهکننده است که فضای سیاسی آمریکا را در آستانه انتخابات میاندورهای به میدان جنگ تبدیل کرده است.
حکومتیها و فرمانداران ایالاتی مثل گرگ ابوت در تگزاس و جاش شاپیرو در پنسیلوانیا که پیشتر حامی این زیرساختها بودند، حالا برای جلب رضایت رایدهندگان در حال فاصله گرفتن از این پروژهها هستند. این تنش درست زمانی رخ میدهد که رقابت در حوزه هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — مثل هنرمندی که میتواند هر چه را بخواهید در لحظه خلق کند — به اوج رسیده و نیاز به برق و زمینی بیسابقه ایجاد کرده است که جوامع محلی دیگر تمایلی به تأمین آن ندارند.
همانطور که در تحلیلهای قبلی ما دربارهی اثرات زیستمحیطی مدلهای زبانی اشاره کردیم، هزینه انرژی این صنعت دیگر قابل چشمپوشی نیست. اکنون سیاستمداران هر دو حزب برای نشان دادن «قاطعیت» خود در برابر این زیرساختها، موضعشان را تغییر میدهند؛ حتی در حالی که دونالد ترامپ همچنان با شعار «بگذارید دادهها فرمان برانند!» (let Data Reign) از این ساختوسازها حمایت میکند.
برای مهار این خشم مردمی، برخی جمهوریخواهان و مدیران فناوری روایتی را ترویج میکنند که طبق آن، دولت چین بهطور مخفیانه در حال تحریک مردم آمریکا است تا رشد زیرساختهای هوش مصنوعی ایالات متحده کند شود. آنها استدلال میکنند که عملیات نفوذ خارجی در حال دستکاری افکار آمریکاییهاست تا پیشرفتهای زیرساختی آمریکا متوقف شود.
به گزارش شبکه اجتماعی ایکس (X) در اواخر اوت ۲۰۲۶، ۲۰۰ حساب کاربری مرتبط با چین شناسایی شدند که پیامهای ضد مرکز داده منتشر میکردند. این خبر بهسرعت توسط اکسیوس (Axios) بازنشر شد و این رسانه با تیتر «چین بهطور مخفیانه در حال دامن زدن به خشم مراکز داده در آمریکا است» این موضوع را برجسته کرد. همزمان، دونالد ترامپ در شبکه «تروث سوشیال» مدعی شد که چین از این جنبش ضد مرکز داده «خوشحال» خواهد بود.
اما وقتی به اعداد دقیقتر نگاه میکنیم، مقیاس این نفوذ زیر سؤال میرود. ایکس در همان بازه زمانی ۲۰۰ هزار حساب کاربری را در یک مزرعه بات (Bot Farm) شناسایی کرد؛ یعنی آن ۲۰۰ حساب ضد مرکز داده، تنها کسری کوچکی از کل عملیات بودند و تأثیر آنها در برابر حجم کل دادهها ناچیز است.
علاوه بر این، شرکت اوپنایآی (OpenAI) در ژوئن ۲۰۲۶ خوشهای از کاربران مرتبط با دولت چین را مسدود کرد. این شرکت صراحتاً اعلام کرد که این کاربران در حال «تست کردن روایتهای ضد زیرساخت هوش مصنوعی» بودند. نکته حیاتی این است که اوپنایآی اذعان کرد این حسابها صرفاً در حال بهرهبرداری از نارضایتیهای موجود در جامعه آمریکا بودند، نه اینکه این نارضایتی را از صفر خلق کرده باشند.
شرکت تحلیل دادههای اجتماعی گرافیکا (Graphika) نیز با رصد احساسات آنلاین تایید کرده که اکثر این اعتراضات کاملاً داخلی و بومی هستند. تایلر ویلیامز، معاون اطلاعات این شرکت، هفته گذشته اعلام کرد شواهد بسیار کمی از دخالت گسترده و معنادار خارجی وجود دارد.
اندی ماسلی، وبلاگنویس و تحلیلگر که بهطور کلی حامی مراکز داده است و بودجه خود را از کمکهای خیریه «Coefficient Giving» (مبتنی بر فلسفه نوعدوستی مؤثر) تأمین میکند، معتقد است حامیان فناوری از «زاویه چین» به عنوان بهانهای راحت استفاده میکنند چون این روایت با حساسیتهای جناح راست همسو است. او میگوید این رویکرد بهانهای است تا از پاسخ به مشکلات واقعی فرار کنند.
ماسلی حتی فراخوانی عمومی برای دریافت اطلاعات داخلی از دنیای تک درباره دخالت چین منتشر کرد، اما گزارش داده است که تا کنون هیچ مدرک محکمی دریافت نکرده است. او پیشنهاد میکند که برخی چهرههای دنیای فناوری احساس میکنند برای اینکه با متحدان سیاسی خود سازگار شوند، باید خود را در قالب «میمهای راستگرایانه» بازتعریف کنند.
واقعیت این است که دلایل مخالفت مردم بسیار ملموس و محلی است:
- بحران محیطزیستی: نگرانی شدید ساکنان از مصرف میلیاردها گالون آب و برق برای خنکسازی سرورها، در کنار یک مقاومت کلی و ایدئولوژیک در برابر هوش مصنوعی.
- بیکاری فارغالتحصیلان: به گزارش فایننشال تایمز (Financial Times)، در تگزاس که یکی از بیشترین تعداد مراکز داده در حال توسعه را دارد، هوش مصنوعی به افزایش نرخ بیکاری در میان فارغالتحصیلان دانشگاهی کمک کرده است.
- جایگزینی نیروی انسانی: شرکت متا (Meta) به دنبال جایگزینی کارکنان با رباتها در مراکز داده است. پارش دیو از وایرد اشاره میکند که برخی مراکز در حال حاضر دارای کارکنان آشپزخانه و سلفسرویس کامل هستند؛ اتوماسیون نه تنها نقشهای فنی، بلکه کارکنان پشتیبانی سایت مانند نظافتچیان و کارکنان خدمات غذایی را تهدید میکند.
- جنگهای حقوقی: در آرکانزاس، شرکت برق انترجی (Entergy) سعی کرد با دستور دادگاه، جزئیات قراردادی را که با گوگل (Google) بسته بود و از طریق درخواست دسترسی به اسناد به دست روزنامه آرکانزاس دموکرات-گازت رسیده بود، پنهان کند. انترجی مدعی شد اسرار تجاری فاش شدهاند و مادری را که درخواست این اسناد را داده بود، به دادگاه کشاند.
لوئیز ماتساکیس، کارشناس مسائل چین در وایرد، معتقد است این وحشت بازتابی از درک نادرست نحوه عملکرد نفوذ چین است. او استدلال میکند که مقصر دانستن یک «دیگریِ مبهم» برای صنعت فناوری راحتتر از اصلاح سیستمهای سیاسی دوستدار اولیگارشها یا پذیرش مقاومت عمومی در برابر هوش مصنوعی است.
ماتساکیس اشاره میکند که جناح راست تاریخ طولانیای در انگشتنما کردن چین برای مشکلات داخلی آمریکا دارد. او معتقد است این وحشتها در واقع درباره چین نیست، بلکه راهی است تا آمریکاییها از نگاه کردن به مشکلات درونی خود اجتناب کنند.
این روایت بهویژه متناقض است؛ چرا که دولت ترامپ همزمان شکایت میکند شرکتهای چینی در حال سرقت پیشرفتهای هوش مصنوعی آمریکا هستند. منطقی نیست چین بخواهد زیرساختی را تخریب کند که مدلهای خودش احتمالاً از آن بهره میبرند.
به گزارش واشینگتن پست (The Washington Post)، در حالی که به سال قانونگذاری ۲۰۲۶-۲۰۲۷ نزدیک میشویم، موج گستردهای از قوانین ایالتی برای هدف قرار دادن مراکز داده در حال تصویب است. این نبرد دیگر بر سر تکنولوژی نیست، بلکه بر سر مالکیت زمین، انرژی و حاکمیت محلی است.
در آینده نزدیک، باید منتظر قوانین منطقهبندی (Zoning Laws) و مقررات انرژی در سطح ایالتی باشید که احتمالاً نیازهای مسکونی را بر خوشههای محاسباتی هوش مصنوعی اولویت میدهند.
گام بعدی شما
- اگر سرمایهگذار یا توسعهدهنده هستید، قوانین منطقهبندی (Zoning Laws) ایالاتی را دنبال کنید تا نقاط امن برای استقرار زیرساختها را بیابید.
- گزارشهای مصرف آب و انرژی مراکز داده را به عنوان شاخص پایداری (Sustainability) در تحلیل خود بگنجانید.
- به جای تکیه بر روایتهای سیاسی، بر روی مدلهای بهینه در مصرف انرژی تمرکز کنید.
اما داستان سختافزاری این تحول حتی شگفتانگیزتر است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو