آمازون و جی‌پی‌مورگان دسترسی عامل‌های هوش مصنوعی را برای حفظ درآمد تبلیغاتی

تصور کنید دستیاری دیجیتال استخدام کرده‌اید تا بلیط هواپیمای شما را رزرو کند یا حساب بانکی‌تان را مدیریت کند، اما وقتی به مقصد می‌رسد، در را به روی او می‌بندند. این اتفاق اکنون برای کاربران Muse (متعلق به متا)، Grok (از xAI) و Dots (محصول OpenAI) رخ داده است. در حالی که آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی وعده می‌دهند عامل‌هایی بسازند که بتوانند کل اینترنت را برای انجام کارهای شما جستجو کنند — از پاکسازی صندوق ورودی ایمیل‌ها گرفته تا خرید کفش‌های جدید — خودِ وب‌سایت‌ها در حال مقابله با آن‌ها هستند.

بسیاری از غول‌های فناوری روی «وب عامل‌محور» (Agentic Web) سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ دنیایی که در آن عامل (Agent) — شبیه به یک کارمند مجازی که می‌تواند به‌جای شما در وب بچرخد و کارها را انجام دهد — تمام کارهای خسته‌کننده را بر عهده می‌گیرد. اما اکنون این رویای یکپارچه با یک نقطه اصطکاک بحرانی برخورد کرده است. پلتفرم‌های بزرگی از جمله آمازون، جی‌پی‌مورگان چیس و دلتا ایرلاینز به‌طور فعال در حال مسدود کردن عامل‌های خودمختار AI از انجام وظایف به‌نام کاربران هستند.

به گزارش منابع صنعتی، این درگیری از دو ترس اصلی ریشه می‌گیرد: از دست رفتن درآمد و ریسک‌های امنیتی. آمازون از سال گذشته درگیر یک نبرد حقوقی با Perplexity است. آمازون مدعی است قابلیت خریدِ عامل‌محور این استارتاپ، سیاست‌های سایت را نقض می‌کند. طبق اعلام آمازون، این شرکت «بارها درخواست کرده است» که Perplexity دسترسی عامل‌هایش را برای خرید در سایت متوقف کند. آمازون استدلال می‌کند شرکت‌های ثالثی که به‌جای مشتریان عمل می‌کنند، «باید به‌طور شفاف فعالیت کنند و به تصمیمات ارائه‌دهنده سرویس احترام بگذارند».

در مقابل، Perplexity استدلال می‌کند که آمازون صرفاً می‌خواهد چشم انسان‌ها روی تبلیغاتش بماند تا درآمد تبلیغاتی‌اش حفظ شود. این استارتاپ عامل هوش مصنوعی را امتداد اراده کاربر می‌داند و معتقد است آمازون «به حق شما برای استخدام نیروی کار، داشتن یک دستیار یا کارمندی که به‌جای شما عمل کند، باور ندارد». اگرچه دادگاهی در ابتدا حکم به توقف Perplexity داد، اما دادگاه تجدیدنظر در اوت ۲۰۲۴ این حکم را لغو کرد، هرچند آمازون از آن زمان یک شکایت اصلاح‌شده را ثبت کرده است.

امنیت و مجوزها لایه دوم این دیوار هستند. غول‌های دیگر صنعت، ایمنی را به عنوان دلیل می‌آورند. JPMorgan Chase و Charles Schwab تأیید کرده‌اند که به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی، دسترسی عامل‌ها به حساب‌های کاربری را مسدود کرده‌اند. به همین ترتیب، Delta Air Lines مانع رزرو بلیط توسط عامل‌ها شده و Yelp اکنون از عامل‌های هوش مصنوعی می‌خواهد برای دسترسی به داده‌ها، در یک برنامه لایسنس داده‌ها شرکت کرده و هزینه پرداخت کنند.

حتی در سایت‌هایی که صراحتاً ممنوعیت اعلام نکرده‌اند، لایه‌های فنی مانع می‌شوند. کریس کانال، مدیرعامل EquiStamp، می‌گوید سامانه‌های ضدبات (Anti-bot) که در همه جا حضور دارند و برای توقف هکرها طراحی شده‌اند، اغلب عامل‌های هوش مصنوعی را با نرم‌افزارهای مخرب اشتباه می‌گیرند. این رویکرد فنی مشابه اقداماتی است که کلودفلر برای تفکیک دسترسی ربات‌های هوش مصنوعی به داده‌ها به کار گرفته تا کنترل بیشتری بر ترافیک AI داشته باشد. او توضیح می‌دهد که این عامل‌ها باعث فعال شدن حفاظ‌هایی می‌شوند که برای جلوگیری از برنامه‌هایی که قصد «کلاهبرداری یا هک» دارند، طراحی شده‌اند.

بر اساس گزارش‌های کاربران، موارد زیر رخ داده است:

• گوگل گزارش شده است که برخی حساب‌های کاربر Muse را به‌دلیل «فعالیت مشکوک» مسدود کرده است.
• کاربران در Walmart با شکست در مرحله پرداخت مواجه شده‌اند، با وجود اینکه متا و وال‌مارت شراکت رسمی دارند.
• سایت‌هایی مثل Cars.com و Amtrak مورد ظن هستند که به‌صورت خاموش دسترسی‌ها را بسته‌اند، زیرا کاربران گزارش می‌دهند که این سایت‌ها دیگر برای عامل‌ها قابل دسترسی نیستند.

این وضعیت یک پارادوکس برای غول‌های AI ایجاد کرده است. Meta معتقد است «رد کردن یک عامل شخصی، یعنی رد کردن خودِ مشتری» و بیان می‌کند که ترجیح می‌دهد با کسب‌وکارها همکاری کند تا اینکه ببیند آن‌ها مشتریان خود را از دست می‌دهند. برای دور زدن این بن‌بست، متا به سمت شراکت‌های مستقیم با خرده‌فروشانی مثل Gap، Sephora و Best Buy حرکت کرده است. در همین راستا، Shopify شبکه فروشگاه‌های خود را به روی عامل‌ها باز کرده است؛ این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که شاپیفای پیش‌تر اجازه خرید کامل توسط عامل‌های هوش مصنوعی را صادر کرد تا تجربه خرید خودکار را تسهیل کند.

برای کاربر عادی، این یعنی ارزش ابزارهای جدید در حال کاهش است. کانال به The Verge می‌گوید تأثیر این اتفاق بر ارزش شرکت‌هایی مثل OpenAI و Anthropic «مطلق» است؛ چون اگر شرکت‌ها به‌طور فعال دسترسی را منع کنند، به‌سادگی «کارهای مفید کمتری برای عامل‌ها باقی می‌ماند».

ایلان ماسک در واکنش به مسدود شدن xAI's Grok، اشاره کرد که شاید رقیبی برای آمازون بسازد. این نشان‌دهنده شکاف عمیق است: شرکت‌های AI وب شفاف می‌خواهند، اما پلتفرم‌ها باغ‌های محصور (Gated Gardens) را ترجیح می‌دهند تا بتوانند آن‌ها را به پول تبدیل کنند.

در آینده باید منتظر ظهور گواهینامه‌های «عامل-پسند» (Agent-Friendly) یا استانداردهای خرید مبتنی بر API باشیم که جایگزین بازی «موش و گربه» فعلی در زمینه وب‌اسکرپینگ و مسدودسازی شوند.

گام بعدی شما

• اگر از ابزارهای اتوماسیون استفاده می‌کنید، بررسی کنید کدام سرویس‌های شما به‌دلیل تغییر سیاست‌های ضدبات دچار اختلال شده‌اند.
• به دنبال پلتفرم‌هایی باشید که APIهای رسمی برای عامل‌ها ارائه می‌دهند، زیرا وب‌اسکرپینگ سنتی در حال مرگ است.
• تحولات مربوط به استانداردهای خرید مبتنی بر API را دنبال کنید تا جایگزین بازی موش و گربه فعلی شوند.

اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.