تصور کنید تمام زیرساخت‌های دیجیتال کشور شما به کلیدی در واشینگتن وابسته باشد که هر لحظه ممکن است خاموش شود. این کابوسی است که امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ در نشست G7 پیش روی رهبران جهان و مدیرانی چون سام آلتمن و داریو آمودی گذاشت.
این اضطراب ریشه در تصمیم دولت ترامپ دارد که صادرات مدل‌های Mythos 5 و Fable 5 شرکت Anthropic را با استناد به امنیت ملی مسدود کرد. این اقدام در راستای سیاست‌های اخیر کاخ سفید برای مسدود کردن دسترسی خارجی‌ها به مدل‌های Fable و Mythos صورت گرفته است. این اقدام نشان می‌دهد که دسترسی به هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — که شبیه داشتن کلید ورود به پیشرفته‌ترین کتابخانه دانش جهان است — اکنون به یک ابزار فشار ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. همان‌طور که در تحلیل قبلی ما درباره‌ی ریسک‌های رگولاتوری در ایالات متحده اشاره کردیم، این روند می‌تواند منجر به فروپاشی همکاری‌های تکنولوژیک شود. برای یک صاحب کسب‌وکار در پاریس یا بنگلور، این یعنی ابزارهایی که قلب تپنده‌ی محصولاتشان هستند، ممکن است یک‌شبه ناپدید شوند.
به گزارش TechCrunch، دولت آمریکا پس از آنکه شرکت Amazon هشدار داد برخی حفاظ‌ها (Guardrails) در این مدل‌ها قابل دور زدن هستند، این محدودیت را اعمال کرد. نکات کلیدی این تقابل عبارتند از:
- مدل‌های Anthropic مسدود شدند، هرچند متخصصان می‌گویند مدل‌های OpenAI قابلیت‌های مشابه و دسترسی آزادتری دارند.
- نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، هشدار داد که دموکراسی‌ها برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی به دسترسی بدون محدودیت نیاز دارند.
- آیدان گومز، مدیرعامل Cohere، وابستگی به چند شرکت بزرگ فناوری را برای تاب‌آوری ملی خطرناک دانست.
این اتفاق، هوش مصنوعی را از یک سرویس تجاری به یک نقطه ضعف حاکمیتی تبدیل می‌کند. آمریکا با تبدیل دسترسی به مدل‌ها به یک «امتیاز قابل لغو»، به‌طور غیرمستقیم سرعت حرکت جهان به سمت هوش مصنوعی حاکمیتی (Sovereign AI) — یعنی ساخت مدل‌های ملی که هیچ کلیدی در دست دولت خارجی نباشد — را افزایش داده است.
گام بعدی شما
- بررسی استراتژی‌های جایگزین بر پایه مدل‌های وزن‌های باز (Open Weights) برای کاهش وابستگی به APIهای آمریکایی. در این راستا، مدل‌های بازمتن توانسته‌اند تا حدی اثرات محدودیت‌های صادراتی آمریکا را کاهش دهند و راهکارهای جایگزینی ارائه دهند.
- رصد معیارهای فهرست «شرکای مورد اعتماد» که آمریکا برای مدیریت دسترسی‌ها تعریف خواهد کرد.
- ارزیابی ریسک زنجیره تأمین نرم‌افزاری در محصولاتی که بر پایه مدل‌های بسته (Closed-source) بنا شده‌اند.
اما این تقابل سیاسی می‌تواند موج جدیدی از مهاجرت به مدل‌های متن‌باز ایجاد کند که در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.
گفتگو