اگر تصور کنید هوش مصنوعی به‌جای پیش‌بینی کلمه بعدی در یک جمله، قوانین فیزیکی یک اتاق سه‌بعدی را درک کند، به مفهوم واقعی «هوش مصنوعی فضایی» رسیده‌اید. این تحول یعنی عبور از متن‌های زاینده به «هوش مصنوعی فضایی» (Spatial Intelligence)، جایی که مدل‌ها می‌توانند دنیای فیزیکی را بازسازی و شبیه‌سازی کنند. برای شرکتی مثل AMD، مالکیت پژوهش‌هایی که بارهای کاری (Workloads) آینده را تعریف می‌کنند، یعنی توانایی ساخت تراشه‌هایی که دقیقاً برای همین مدل‌ها بهینه شده‌اند.
طبق اعلام رسمی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، شرکت AMD مبلغ ۸.۲ میلیارد دلار در قالب یک تراکنش تمام‌سهام برای خرید World Labs هزینه می‌کند. این آزمایشگاه مستقر در سان‌فرانسیسکو، تخصص ویژه‌ای در هوش مصنوعی فضایی دارد و با این قرارداد، رهبری پژوهشی دکتر فی‌فی لی (Fei-Fei Li) مستقیماً وارد ساختار اجرایی این غول سخت‌افزاری می‌شود. این اقدام استراتژیک در ادامه تصاحب گسترده World Labs توسط AMD صورت می‌گیرد تا تسلط این شرکت بر زیرساخت‌های هوش مصنوعی تقویت شود.
همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی رقابت تراشه‌های شتاب‌دهنده اشاره کردیم، برنده نهایی کسی است که فاصله بین معماری سخت‌افزار و نیاز مدل را به صفر برساند.
زمینه و منطق استراتژیک
به نقل از دفتر مرکزی AMD در سانتا کلارا، کالیفرنیا، این تصاحب برای تقویت توانایی شرکت در توسعه سخت‌افزار و نرم‌افزارهای متناسب با کاربردهای سه‌بعدی نوظهور طراحی شده است. AMD اعلام کرد که آوردن تیمی در سطح جهانی از پژوهشگران و متخصصان مدل‌سازی به داخل سازمان، بینش عمیق‌تری درباره نحوه تکامل بارهای کاری فراهم می‌کند؛ موضوعی که مستقیماً نقشه راه فناوری‌های آینده این شرکت را شکل خواهد داد.
لیزا سو (Lisa Su)، رئیس و مدیرعامل AMD، تأکید کرد که ساخت پلتفرم‌های محاسباتی نسل بعد نیازمند درک عمیق از نحوه تکامل مدل‌هاست. او به‌طور خاص اشاره کرد که فی‌فی لی و تیم World Labs «رهبری پژوهشی و تخصص مدل‌سازی استثنایی» را به شرکت می‌آورند. این تراکنش بخشی کلیدی از استراتژی گسترده‌تر AMD برای ارائه زیرساخت‌های هوش مصنوعی برای یک اکوسیستم باز است.
World Labs نیز همین دیدگاه را تایید کرد و بیان داشت در حالی که پیشرفت‌های پژوهشی این مرکز از زمان تأسیس در سال ۲۰۲۴، چشم‌اندازی روشن برای حل مسائل دنیای فیزیکی ارائه داده است، اما مقیاس‌پذیری این تلاش‌ها نیازمند نزدیک‌تر شدن به سخت‌افزار است. دکتر لی خاطرنشان کرد که پیوستن به AMD، عمق مهندسی و منابع لازم برای تعریف زیرساخت عصر بعدی هوش مصنوعی را فراهم می‌کند.
جزئیات فنی: اطلس و ماربل
در مرکز فنی این همکاری، مدل Atlas قرار دارد که در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ معرفی شد. این «مدل جامع جهان» (Omni World Model)، یک مدل چندوجهی (Multimodal) است که بر پایه معماری ترنسفورمر انتشار خودبازگشتی (Autoregressive Diffusion Transformer) عمل می‌کند. اطلس به‌طور بومی در محیط‌های متنی، تصویری، ویدئویی و سه‌بعدی فعالیت می‌کند و اولین معماری در نوع خود است که برای پیش‌بینی نماهای جدید دوربین طراحی شده است. این رویکرد چندوجهی یادآور تلاش‌های مشابه در صنعت است، مانند آنچه Nuance Labs برای ایجاد تعاملات انسانی طبیعی در مدل‌های بنیادین بصری-شنیداری دنبال می‌کند.
قابلیت‌های کلیدی Atlas عبارتند از:
- تولید ویدئو با کنترل دوربین تا یک دقیقه با رزولوشن 1440p.
- بازسازی فضایی با استفاده از یک تا ده‌ها تصویر ورودی.
- شبیه‌سازی زمان-مکان و تولید پانوراماهای ۳۶۰ درجه.
- عملیات بومی روی ورودی‌های متنی، تصویری، ویدئویی و سه‌بعدی.
بر اساس گزارش‌های World Labs، مدل Atlas در ارزیابی‌های داخلی، مدل‌های ویدئویی اخیر را در تولیدات کنترل‌شده با دوربین شکست داده و از مدل‌های متن‌باز تخصصی در بازسازی سه‌بعدی پیشی گرفته است. این فناوری اکنون در دسترسی زودهنگام برای شرکای منتخب است و قدرت‌بخش نسخه‌های آینده محصول Marble خواهد بود.
رهبری و ادغام سازمانی
پس از نهایی شدن قرارداد که انتظار می‌رود تا پایان سال ۲۰۲۶ و پس از تأییدات رگولاتوری انجام شود، دکتر فی‌فی لی به‌عنوان معاون اجرایی و دانشمند ارشد به لیزا سو گزارش خواهد داد. او به همراه جاستین جانسون و بن میلدن‌هال، یک سازمان پژوهشی پیشرو در سطح جهان را در دل AMD رهبری می‌کنند. این تیم پس از تراکنش، همچنان بر پیشبرد پژوهش‌های مدل‌های هوش مصنوعی تمرکز خواهد کرد.
این همکاری یک ازدواج ناگهانی نیست. World Labs از سال ۲۰۲۵ همکاری فنی عمیقی با AMD در زمینه آموزش مدل و بهینه‌سازی استنتاج (Inference) روی GPUهای این شرکت داشت. دکتر لی در پستی با عنوان «در جستجوی جهانی نوتر» فاش کرد که لیزا سو یکی از سرمایه‌گذاران اولیه این آزمایشگاه بود و این دو نهاد از نخستین روزهای تأسیس با یکدیگر شریک بوده‌اند.
دکتر لی World Labs را در ابتدای سال ۲۰۲۴ به همراه بنیان‌گذاران مشترک، بن میلدن‌هال و جاستین جانسون تأسیس کرد. این آزمایشگاه با این باور هدایت می‌شد که زبان به‌تنهایی برای توسعه مدل‌ها کافی نیست. لی سوابق درخشانی دارد، از جمله کار روی ImageNet، دوران مدیریت علمی واحد AI گوگل کلاود و نقش او به‌عنوان مدیر مؤسس مؤسسه AI انسان‌محور استنفورد.
پیامدهای استراتژیک
این حرکت نشان‌دهنده یک چرخش راهبردی در جنگ تسلیحاتی هوش مصنوعی است. در حالی که انویدیا بر عصر مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) تسلط دارد، AMD روی عصر «دنیای فیزیکی» شرط‌بندی کرده است. با ادغام تصاحب SceniX — که World Labs از آن برای ساخت قابلیت‌های شبیه‌سازی رباتیک استفاده کرد — و مدل Atlas، شرکت AMD خود را به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی زیرساخت رباتیک و شبیه‌سازی سه‌بعدی معرفی می‌کند. این تمرکز بر قدرت پردازشی در کنار عرضه ایستگاه‌های ۹۶ هسته‌ای Threadripper، نشان می‌دهد که AMD قصد دارد محاسبات سطح ابررایانه‌ای را برای توسعه‌دهندگان مدل‌های فضایی در دسترس‌تر کند.
World Labs به‌عنوان توسعه‌دهنده مدل‌هایی توصیف می‌شود که محیط‌های سه‌بعدی تعاملی را از ورودی‌های متنی، تصویری و ویدئویی تولید، بازسازی و شبیه‌سازی می‌کنند. با ترکیب این قابلیت‌ها و سخت‌افزار AMD، این سازمان‌ها قصد دارند یک اکوسیستم باز و جامع هوش مصنوعی بسازند که سخت‌افزار، نرم‌افزار، پلتفرم‌ها و مدل‌های باز و در دسترس را در بر بگیرد.
برای صنعت، این یعنی مرز بین طراح تراشه و پژوهشگر مدل در حال ناپدید شدن است. AMD دیگر فقط GPU نمی‌فروشد، بلکه خودش به یک آزمایشگاه تبدیل شده است. این یکپارچگی عمودی به AMD اجازه می‌دهد سخت‌افزار خود را برای هوش مصنوعی فضایی سریع‌تر از رقبایی که به بازخوردهای نرم‌افزاری شخص ثالث متکی هستند، بهینه کند.
منتظر اولین ادغام عمومی Atlas روی شتاب‌دهنده‌های Instinct شرکت AMD باشید، زیرا این اتفاق ثابت خواهد کرد که آیا هم‌افزایی سخت‌افزار و نرم‌افزار واقعاً جهشی در عملکرد شبیه‌سازی سه‌بعدی ایجاد می‌کند یا خیر.
گام بعدی شما
- دنبال کنید که اولین ادغام عمومی Atlas روی شتاب‌دهنده‌های Instinct شرکت AMD چه جهشی در عملکرد شبیه‌سازی سه‌بعدی ایجاد می‌کند.
- اگر در حوزه رباتیک یا گرافیک سه‌بعدی فعال هستید، مستندات مدل‌های باز World Labs را برای درک معماری‌های فضایی دنبال کنید.
- بررسی کنید که آیا این یکپارچگی سخت‌افزاری، قیمت استنتاج مدل‌های سه‌بعدی را برای توسعه‌دهندگان کاهش می‌دهد یا خیر.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell و رقابت با Instinct مراجعه کنید.
گفتگو