پرش به محتوای اصلی
پرش به محتوای مقاله

آیا توکن‌های هوش مصنوعی به جایگاه وثیقه‌های بانکی می‌رسند؟

·۱۴ شهریور ۱۴۰۵۵ دقیقه مطالعه
بانک‌ها و اپراتورهای چین توکن‌های هوش مصنوعی را به پاداش و بسته‌های ماهانه تبدیل کردند
بانک‌ها و اپراتورهای چین توکن‌های هوش مصنوعی را به پاداش و بسته‌های ماهانه تبدیل کردند
اشتراک‌گذاری
واقعاً چه چیز جدید است؟

تبدیل مصرف توکن‌های AI به معیار سنجش اعتبار مالی (Creditworthiness) برای دریافت وام؛ یعنی تبدیل توان محاسباتی به وثیقه بانکی.

تصور کنید امتیازهای کارت اعتباری شما به‌جای بلیط هواپیما، «قدرت پردازشی» برای یک هوش مصنوعی را بخرد تا گزارش‌های کاری شما را بنویسد. این اتفاق در چین در حال رخ دادن است و هوش مصنوعی را از یک ابزار فنی به یک دارایی مالی در کیف پول شهروندان تبدیل می‌کند.

به گزارش Unite.AI، نهادهایی مانند بانک کشاورزی چین (Agricultural Bank of China)، چین تلکام (China Telecom) و دولت منطقه هایژو (Haizhu) شروع به بسته‌بندی واحدهای محاسباتی هوش مصنوعی به‌عنوان پاداش‌های مصرف‌کننده و کالاهای قابل پرداخت کرده‌اند. این تغییر رویکرد، استفاده از هوش مصنوعی را شبیه به خرید بسته اینترنت موبایل یا جمع‌آوری مایل‌های پروازی می‌کند و آن را از محیط‌های پیچیده کنسول‌های فنی خارج کرده و به زندگی روزمره مردم و کیف پول کسب‌وکارهای کوچک می‌برد.

همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی اقتصاد مدل‌های زبانی اشاره کردیم، کاهش هزینه استنتاج، مسیر را برای مدل‌های توزیع گسترده‌تر هموار می‌کند. این روند با تسهیل دسترسی به مدل‌های پیشرو از طریق توکن‌های ارزان‌قیمت در بازارهای چین شتاب گرفته است و اکنون چین این مسیر را با ادغام هوش مصنوعی در زیرساخت‌های بانکی طی می‌کند.

بانکداری بومی هوش مصنوعی

بانک کشاورزی چین و شرکت Moonshot AI یک کارت اعتباری مشترک به نام «Kimi–American Express–ABC» را معرفی کرده‌اند که در سرزمین اصلی چین در دسترس است. این کمپین از ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ اجرا می‌شود و پذیرش درخواست‌ها از ۱۰ ژوئیه آغاز شده است.

شرکت Kimi این محصول را یک «کارت اعتباری بومی هوش مصنوعی» تعریف می‌کند که در آن عضویت‌ها، اعتبارها و حتی دوره‌های آموزشی مربوط به مهندسی پرامپت (Prompt Courses) در سیستم پاداش‌های مبتنی بر هزینه خرید ادغام شده‌اند. این محصول دو سطح عضویت برای مدل Kimi ارائه می‌دهد:

  • عضویت Andante: این سطح برای استفاده‌های روزمره طراحی شده است و سهمیه‌هایی را برای پردازش فایل‌های آفیس، پژوهش‌های عمیق، استقرار وب‌سایت و همچنین دسترسی به Kimi Code و وظایف زمان‌بندی شده در Kimi Work فراهم می‌کند.
  • عضویت Allegretto: یک سطح حرفه‌ای است که ۴ برابر سهمیه عامل‌ها (Agent Quota) و ۲۰ برابر سهمیه Kimi Code را ارائه می‌دهد. این سطح شامل عامل‌های موازی برای انجام چند وظیفه به‌طور همزمان و قابلیت اختصاصی Kimi Claw است که در محیط‌های ابری، اندروید و دسکتاپ قابل استقرار است.

برای دریافت این پاداش‌ها، متقاضیان سطح پلاتینیوم پرمیوم — که باید شخصاً به یکی از شعب بانک کشاورزی چین (ABC) مراجعه کنند — ملزم هستند در ماه تایید درخواست و دو ماه پس از آن، حداقل ۵,۸۸۸ یوان هزینه کنند. این کاربران می‌توانند یک اکسسوری عروسکی NFC مشترک KIMI و دو عضویت Allegretto دریافت کنند (محدود به ۱,۰۰۰ نفر اول). همچنین مشتریان جدید می‌توانند با انجام سه خرید که هر کدام حداقل ۱۸ یوان باشد، عضویت Andante، یک عروسک NFC و سه عضویت دریافت کنند (محدود به ۵,۰۰۰ نفر اول). کدهای Redeem این پاداش‌ها باید تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ جمع‌آوری شوند.

اپراتورهای مخابراتی؛ قطب توکن‌ها

در ۱۷ مه ۲۰۲۶، چین تلکام بسته‌های تجاری توکن (Token) — تکه‌های کوچکی از متن، شبیه برش‌های یک کیک طولانی که مدل تکه‌تکه می‌خورد — را به صورت آزمایشی عرضه کرد. این طرح‌ها، توکن‌ها را با خدمات اتصال و امنیت ترکیب می‌کنند. برای کاربران تجاری از مدل داخلی Xingchen و GLM5 و برای کاربران عادی از مدل Xingchen و DeepSeek V3.2 استفاده می‌شود.

کاربران عادی می‌توانند از طریق وب‌سایت یا اپلیکیشن Tianyi Cloud برای کمک در امور اداری، مطالعه و نویسندگی از این توکن‌ها استفاده کنند. این کاربران می‌توانند از طریق سخت‌افزار خود با یک کلید API یا از طریق کامپیوترهای ابری هوش مصنوعی Tianyi که پیش‌فرض دارای عامل‌هایی مانند TeleClaw، OpenClaw و Hermes هستند، به توکن‌ها دسترسی یابند. بر اساس گزارش‌های صنعتی، هزینه سطح ورودی برای مصرف‌کنندگان، ماهانه ۹.۹ یوان برای ۱۰ میلیون توکن است.

برای توسعه‌دهندگان و کسب‌وکارهای کوچک، این اپراتور سه سطح طرح توکن را ارائه می‌دهد که شامل گزینه‌های اختیاری برای شتاب‌دهی آپ‌لینک پهنای باند و حفاظت امنیتی است. برای جلوگیری از هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده در این مقیاس از توزیع، استفاده از لایه‌های کنترل پذیرش در گیت‌وی‌های AI به یک ضرورت فنی تبدیل شده است. علاوه بر این، چین تلکام در حال معرفی ارز Tianyi Token است. این سیستم به مشتریان اجازه می‌دهد امتیازهای وفاداری خود را از طریق پلتفرم Xingchen TokenHub به بسته‌های توکن و اپلیکیشن‌های هوش مصنوعی تبدیل کنند؛ پلتفرمی که به گونه‌ای طراحی شده تا توکن‌ها بین دستگاه‌ها و اپلیکیشن‌های مختلف قابل اشتراک باشند.

توکن به‌عنوان وثیقه وام

در جسورانه‌ترین اقدام، منطقه هایژو در گوانگژو از میزان مصرف هوش مصنوعی برای تعیین اعتبار مالی استفاده می‌کند. در ۱۵ اوت ۲۰۲۶، این منطقه محصول مالی «وام توکنی» (Token Loan) را معرفی کرد که جزئیات آن در ۲۴ اوت به همراه هشت اقدام سیاستی حمایتی منتشر شد.

در این مدل جدید، بانک‌ها به‌جای تکیه بر دارایی‌های ثابت سنتی مانند کارخانه یا تجهیزات، میزان مصرف توکن شرکت، صلاحیت‌های پلتفرم، پیشرفت در جمع‌آوری پرداخت‌ها و وضعیت مشتریان بالادستی را برای ارزیابی اعتبار بررسی می‌کنند. بانک چین (Bank of China)، بانک CITIC چین و بانک گوانگژو پیش از این محصولات را ارائه داده‌اند. به‌طور مشخص، شعبه گوانگژوی بانک چین نسخه‌ای از این وام را توسعه داده است که سقف اعتبار را بر اساس قرارداد یا میزان مصرف توکن شرکت تعیین می‌کند.

تا اوت ۲۰۲۶، بیش از ۸,۰۰۰ شرکت مرتبط با هوش مصنوعی در این منطقه متمرکز شده‌اند که شامل ۵۳ مدل بزرگ ثبت‌شده و ۴۸۲ الگوریتم ثبت‌شده است. برای حمایت از این اکوسیستم، «هشت اقدام توکنی» یارانه‌های مشخصی را ارائه می‌دهد:

  • تا ۱.۵ میلیون یوان سالانه برای شرکت‌های مدل‌ساز که خروجی توکن در هر تراشه را بهبود می‌بخشند.
  • تا ۴ میلیون یوان برای کسب‌وکارهای پلتفرمی.
  • تا ۵ میلیون یوان برای پروژه‌های کاربردی.
  • تا ۲ میلیون یوان سالانه برای پوشش هزینه‌های مصرف توکن در شرکت‌های بازاریابی دیجیتال و سرگرمی.

این تحول نشان‌دهنده «توکنی شدن» هوش است. چین با ادغام هوش مصنوعی در لوله‌کشی‌های مالی جامعه، اصطکاک پذیرش این فناوری را برای کاربران غیرفنی کم می‌کند. اکنون یک منبع ابری پیچیده به یک دارایی ملموس تبدیل شده که می‌توان آن را به دست آورد، معامله کرد یا به‌عنوان وثیقه وام داد.

برای یک صاحب کسب‌وکار، هوش مصنوعی دیگر یک اشتراک نرم‌افزاری جداگانه نیست، بلکه بخشی از هزینه‌های بانکی و مخابراتی است. اثر مرتبه دوم این اتفاق، شتاب گسترده در استقرار عامل‌های هوش مصنوعی (AI Agents) است، زیرا هزینه آزمایش و خطا روی دوش برنامه‌های پاداش و یارانه‌های دولتی می‌افتد.

باید منتظر بود و دید آیا بانک‌های جهانی دیگر نیز با ظهور عامل‌های هوش مصنوعی که عملیات تجاری مستقل‌تری را مدیریت می‌کنند، خطوط اعتباری «متکی به توان محاسباتی» را آزمایش خواهند کرد یا خیر.

برای یک صاحب کسب‌وکار، هوش مصنوعی دیگر یک اشتراک نرم‌افزاری جداگانه نیست، بلکه بخشی از هزینه‌های بانکی و مخابراتی است. اثر مرتبه دوم این اتفاق، شتاب گسترده در استقرار عامل‌های هوش مصنوعی (AI Agents) است، زیرا هزینه آزمایش و خطا روی دوش برنامه‌های پاداش و یارانه‌های دولتی می‌افتد.

باید منتظر بود و دید آیا بانک‌های جهانی دیگر نیز با ظهور عامل‌های هوش مصنوعی که عملیات تجاری مستقل‌تری را مدیریت می‌کنند، خطوط اعتباری «متکی به توان محاسباتی» را آزمایش خواهند کرد یا خیر.

گام بعدی شما

  • بررسی مدل‌های درآمدی «Compute-as-a-Service» برای کسب‌وکارهای کوچک.
  • رصد کردن احتمال ظهور خطوط اعتباری متکی به توان محاسباتی در بانک‌های جهانی.
  • تحلیل اثر توزیع رایگان توکن‌ها بر نرخ پذیرش ابزارهای بهره‌وری در محیط‌های اداری.

اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.

چرا این موضوع مهم است؟

این رویکرد با تکیه بر اعتبار نهادهای بانکی و دولتی، مانع مالی ورود کاربران غیرفنی به دنیای AI را از بین می‌برد. در واقع، مدل توزیع هوش مصنوعی از مدل‌های اشتراکی (SaaS) به مدل‌های پاداش‌محور و زیرساختی تغییر می‌کند.

تأثیر برای ایران

در حال حاضر اثر مستقیمی بر کاربران ایرانی ندارد، اما مدل «وام در برابر توان محاسباتی» می‌تواند الگویی برای استارتاپ‌های فین‌تک داخلی در مدیریت منابع ابری باشد.

·نگاه ما
تحریریه دات‌هوش

این استراتژی نشان می‌دهد که چین در حال تبدیل هوش مصنوعی از یک «سرویس نرم‌افزاری» به یک «کالای زیرساختی» شبیه به برق و آب است. با تبدیل توکن به وثیقه وام، در واقع ارزش اقتصادیِ «توان استدلال» به رسمیت شناخته شده و به عنوان یک دارایی سرمایه‌ای در ترازنامه‌های بانکی پذیرفته می‌شود. این حرکت می‌تواند منجر به ایجاد یک بازار ثانویه برای خرید و فروش اعتبارهای محاسباتی شود.

منابع

این گزارش با خط‌لولهٔ خودکار دات‌هوش از منابع معتبر جهانی تدوین و زیر نظر تحریریه منتشر شده است. روش کار ما

گفتگو

پنج‌شنبه‌های هوش‌محور

بسته‌ی هفتگی دات‌هوش

۵ خبر، ۲ ابزار، ۱ پرامپت در هر شماره. به‌زودی راه‌اندازی می‌شود — هر پنج‌شنبه صبح.

خبر کلیدی
ابزار کاربردی
پرامپت حرفه‌ای
تحلیل پژوهش
به‌زودی
زاویه‌ی ایرانی
به‌زودی
تمرین این هفته
به‌زودی

راهنماهای دات‌هوش

راهنماهای کاربردیِ دات‌هوش برای کار با هوش مصنوعی — از همین‌جا شروع کنید:

دات‌هوش

راهنمای فارسی هوش مصنوعی — با نگاه به ایران

اخبار روزانه، معرفی ابزارها و مدل‌ها، و آموزشِ کار با هوش مصنوعی؛ همیشه با این پرسش که از ایران چه چیزی کار می‌کند و چه چیزی نه.