اگر مدیر یک تحریریه دیجیتال هستید، حالا در مذاکره با غول‌های فناوری دست شما بسیار بلندتر است. دادگاه عدالت اتحادیه اروپا (CJEU) در ۱۳ مه ۲۰۲۶ حکم داد که متا (Meta) باید قوانین ایتالیا را بپذیرد و به ناشران برای محتوایشان پول پرداخت کند.
این دعوا بر سر ارزش اقتصادی خبرها در عصر خوراک‌های الگوریتمی (Algorithmic Feeds) — شبیه پیشخدمتی که بر اساس تاریخچه شما تصمیم می‌گیرد چه غذایی جلویتان بگذارد — است. همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره ابزارهای هوش مصنوعی متا در واتس‌اپ اشاره کردیم، این شرکت اکنون با یک دیوار حقوقی برای محتوایی که پلتفرم‌هایش مصرف می‌کنند، روبه‌رو شده است. این پرونده به دعوای سال ۲۰۲۳ میان متا و سازمان رگولاتوری مخابرات ایتالیا یا AGCOM بازمی‌گردد.
طبق گزارش دادگاه، این نهاد ادعای متا مبنی بر تضاد این قوانین با حقوق کپی‌رایت اتحادیه اروپا را رد کرد. بر اساس مستندات، قانون سال ۲۰۲۱ ایتالیا به AGCOM قدرت‌های ویژه‌ای می‌دهد:
- درخواست داده‌های ترافیک و تبلیغات از پلتفرم‌ها
- دخالت مستقیم در مذاکرات بین ناشران و پلتفرم‌ها
- جریمه پلتفرم‌هایی که دستورات رگولاتور را نادیده می‌گیرند
- تعیین معیارهای استاندارد برای پرداخت عادلانه
دادگاه تأکید کرد که این قوانین ضروری هستند چون پلتفرم‌ها تمام داده‌های حیاتی را در اختیار دارند. همچنین بر اساس ماده ۱۵ دستورالعمل ۲۰۱۹/۷۹۰، پلتفرم‌ها نمی‌توانند برای فشار آوردن به ناشران، دیده شدن آن‌ها را در طول مذاکرات محدود کنند.
این یک پیروزی برای روزنامه‌نگاری حرفه‌ای در برابر سلطه پلتفرم‌هاست. برای صاحبان کسب‌وکارهای رسانه‌ای، این حکم یعنی تغییر بازی از وضعیت «یا قبول کن یا برو» به یک بازار منظم. دادگاه با اجبار به شفافیتِ درآمدزایی از خبرها، نقشه‌راهی برای سایر کشورهای اتحادیه اروپا خلق کرد تا پول بیشتری از غول‌های فناوری بگیرند.
گام بعدی شما
- تحولات سایر کشورهای اتحادیه اروپا برای اجرای مدل‌های مشابه را دنبال کنید.
- تغییر احتمالی در استراتژی توزیع محتوای متا در ایتالیا را رصد کنید.
اما داستان اثر این حکم بر مدل‌های هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) متا حتی پیچیده‌تر است — در گزارش بعدی به بررسی این تقابل خواهیم پرداخت.
گفتگو