کمیسیون اروپا ۶۲۹ میلیون دلار جریمه برای علی‌اکسپرس وضع کرد

اگر به دنبال ارزان‌ترین قیمت‌ها در بازارهای آنلاین هستید، باید بدانید که این «ارزان‌بودن» ممکن است به قیمت سلامت شما تمام شود. اتحادیه اروپا با جریمه‌ای بی‌سابقه، علی‌اکسپرس را مجبور کرد تا هزینهٔ اهمال در نظارت بر کالاهای خطرناک را بپردازد.

به گزارش کمیسیون اروپا (EC)، در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶، جریمه‌ای به مبلغ ۵۵۰ میلیون یورو (۶۲۹ میلیون دلار) برای این پلتفرم وضع شد. این اقدام در چارچوب قانون خدمات دیجیتال (Digital Services Act یا DSA) — که شبیه به یک کتاب قانون سخت‌گیرانه برای نظم بخشیدن به بازار دیجیتال است — رخ داد تا جلوی فروش کالاهای تقلبی و مضر گرفته شود. این سخت‌گیری‌ها در راستای رویکرد جدید اروپا برای مقابله با سوءاستفاده‌های پلتفرم‌های بزرگ است؛ مشابه اقداماتی که کمیسیون اروپا پیش‌تر برای مقابله با مکانیسم‌های اعتیادآور متا به کار گرفت.

همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی نظارت بر بازارهای جهانی اشاره کردیم، فشارها بر غول‌های تجارت الکترonic در حال افزایش است. اکنون شرکت‌هایی مانند Alibaba طبق قانون موظف‌اند هرگونه خدمات غیرقانونی یا کالاهای ناایمن را شناسایی و حذف کنند تا رقابت عادلانه و ایمنی مصرف‌کننده تضمین شود.

طبق مستندات کمیسیون اروپا، این پرونده از مارس ۲۰۲۴ باز شد و تمرکز اصلی بر سیستم‌های تبلیغاتی و توصیه‌گر پلتفرم بود. نتایج بازرسی‌ها تکان‌دهنده است:

• میلیون‌ها مورد لباس تقلبی، اسباب‌بازی‌های ناایمن و لوازم آرایشی خطرناک حتی پس از گزارش کاربران، در فروشگاه باقی مانده بودند.
• تعداد کارکنان بخش نظارتی برای حجم عظیم تراکنش‌ها به‌شدت ناکافی بود.
• بازبین‌ها برای تصمیم‌گیری درباره استانداردهای اتحادیه اروپا، تنها «چند ده ثانیه» فرصت داشتند.

هنا ویرکونن، نایب‌رئیس اجرایی کمیسیون اروپا، صراحتاً اعلام کرد که مقیاس بزرگ پلتفرم، بهانه‌ای برای عدم شناسایی سیستماتیک ریسک‌ها نیست. بر اساس بررسی‌های این نهاد، تا ۶۵٪ لوازم آرایشی و ۶۰٪ تجهیزات حفاظت فردی در پلتفرم‌هایی مثل Shein، Temu و AliExpress با استانداردهای ایمنی اروپا سازگار نبودند. این چالش‌های نظارتی در حوزه تجارت الکترونیک، با اعتراضات اخیر خرده‌فروشان اروپا در مورد قوانین برچسب‌گذاری جعل عمیق در تبلیغات هوش مصنوعی همسو است که نشان‌دهنده پیچیدگی‌های جدید در مدیریت بازارهای دیجیتال است.

این حکم نشان می‌دهد اتحادیه اروپا دوران هشدار را به پایان رسانده و اکنون با جریمه‌های مالی سنگین، فروشندگان را به تغییر روش‌های تأیید صلاحیت مجبور می‌کند.

گام بعدی شما

• پیش از خرید کالاهای ارزان‌قیمت از بازارهای جهانی، استانداردهای ایمنی محصول (CE Mark) را بررسی کنید.
• منتظر واکنش حقوقی علی‌اکسپرس و احتمالاً درخواست تجدیدنظر در دادگاه‌های اروپایی باشید.
• رصد کنید که آیا پلتفرم‌های مشابه مانند Temu نیز با جریمه‌های مشابهی مواجه می‌شوند یا خیر.

این تنها آغاز یک پاک‌سازی گسترده است؛ اثر این جریمه‌ها بر زنجیره تأمین کالاهای ارزان‌قیمت را در گزارش‌های آینده بررسی خواهیم کرد.