منشور اخلاقی در برابر قوانین اجباری برای بقای بازی‌های آنلاین

اگر امروز یک بازی دیجیتال بخرید، هیچ تضمین قانونی ندارید که فردا هم بتوانید آن را اجرا کنید. شما در واقع مالک نرم‌افزاری که بابتش پول داده‌اید نیستید، بلکه فقط یک مجوز استفاده موقت دارید.

کمیسیون اروپا (European Commission) در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ تأیید کرد که قانونی اجباری برای مجبور کردن توسعه‌دهندگان به پشتیبانی از بازی‌های آنلاین پس از توقف فروش، وضع نخواهد کرد. این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که جنبش «Stop Killing Games» با جمع‌آوری هزاران امضا، این موضوع را به دستور کار اتحادیه اروپا کشانده بود. همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی حقوق مالکیت دیجیتال اشاره کردیم، مرز بین «مالکیت» و «اجاره» در عصر سرویس‌های ابری به‌شدت کم‌رنگ شده است.

این موج اعتراضات در سال ۲۰۲۴ و پس از اقدام شرکت یوبیسافت (Ubisoft) شدت گرفت؛ زمانی که این شرکت سرورهای بازی The Crew را خاموش کرد و عنوان این بازی را به‌طور کامل از کتابخانه‌ی کاربران حذف نمود.

به نقل از کمیسیون اروپا، قوانین فعلی حق تکثیر (Copyright) و مالکیت معنول (Intellectual Property) مانع از تصویب یک دستورالعمل سخت‌گیرانه برای حفظ بازی‌ها می‌شود. بر اساس مستندات این نهاد، مسیر جایگزین شامل موارد زیر است:

• تدوین یک منشور اخلاقی داوطلبانه برای ناشران درباره‌ی نحوه مدیریت «خروج از بازار» (Sunsetting) بازی‌ها.
• همکاری با سازمان‌های حقوق مصرف‌کننده برای شفاف‌سازی حقوق کاربران.
• انتشار گزارشی جامع درباره‌ی این حقوق تا پایان سال ۲۰۲۶.

این تصمیم به معنای حفظ وضعیت موجود است: ناشران همچنان قدرت کامل دارند تا محصولی را که شما برای آن هزینه کرده‌اید، نابود کنند. در حالی که ایالت کالیفرنیا قانونی برای شفافیت بیشتر در پایان پشتیبانی وضع کرده و استیم (Steam) مفاد مجوزهای خود را به‌روزرسانی کرده است، اروپا رویکرد «نرم» را برگزید. این چرخش راهبردی به نفع ناشران است، زیرا آن‌ها را از پذیرش بدهی فنی (Technical Debt) — یعنی هزینه‌ی نگهداری ابدی سرورهای قدیمی — نجات می‌دهد.

گام بعدی شما

• اگر بازی‌های آنلاین زیادی دارید، از قابلیت‌های آرشیوی یا نسخه‌های آفلاین (در صورت وجود) استفاده کنید.
• گزارش نهایی کمیسیون اروپا در اواخر ۲۰۲۶ را دنبال کنید تا ببینید آیا دستورالعمل‌های داوطلبانه اثرگذار خواهند بود یا خیر.
• قوانین جدید استیم در مورد لایسنس‌ها را برای درک بهتر حقوق خود مطالعه کنید.

اما نبرد مالکیت دیجیتال تنها به بازی‌ها محدود نمی‌شود؛ بررسی کنید که چگونه اشتراک‌های نرم‌افزاری در سایر حوزه‌ها نیز در حال بلعیدن مفهوم مالکیت هستند.