اگر صاحب یک وب‌سایت خبری یا وبلاگ هستید، احتمالاً متوجه شده‌اید که ترافیک شما به دلیل پاسخ‌های مستقیم هوش مصنوعی در گوگل در حال سقوط است. حالا خبر بدتر این است که پرداخت‌های گوگل برای جبران این کاهش ترافیک، برای اکثر ناشران تقریباً صفر است.
طبق گزارش The Information، ناشران کوچک و متوسط کمتر از ۰.۱ درصد از درآمد معمول تبلیغاتی خود را از گوگل بابت محتوایی که در پاسخ‌های هوش مصنوعی استفاده شده، دریافت می‌کنند. این مدل پرداخت شکافی عمیق ایجاد کرده است؛ جایی که چند منبع نخبه میلیون‌ها دلار می‌سازند و اکثریت مطلق تقریباً هیچ سهمی نمی‌برند.
این تنش در حالی رخ می‌دهد که خلاصه‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — شبیه دستیاری که کتاب شما را می‌خواند و فقط لب‌کلام را به کاربر می‌گوید تا دیگر نیازی به خرید کتاب نباشد — به‌طور فعال ترافیک را از وب باز دور می‌کند. همان‌طور که در تحلیل قبلی ما درباره‌ی امنیت مدل‌های بازمتن اشاره کردیم، زیرساخت‌های فنی پیشرفت می‌کنند، اما مدل‌های اقتصادی در حال فروپاشی هستند. برای بسیاری از تولیدکنندگان محتوا، انتخاب ساده اما تلخ است: پذیرش مبلغی ناچیز یا حذف کامل از نتایج جست‌وجو.
شکاف عمیق پرداخت‌ها
بر اساس مستندات، برنامه آزمایشی گوگل که در اواخر ۲۰۲۵ آغاز شد، به ناشران اجازه می‌دهد درآمد خود را از طریق Google Search Console ردیابی کنند. با این حال، مبالغ پرداختی به‌شدت ناهماهنگ است:
- درآمدهای کلان: یک ناشر گزارش داده که سالانه بیش از ۱ میلیون دلار دریافت کرده است.
- سطح متوسط: برخی در بازه چند ماهه، بین ۵۰ تا ۶۰ هزار دلار کسب کرده‌اند.
- سایت‌های کوچک: بسیاری در چندین ماه، کمتر از ۱۰۰۰ دلار دریافت کرده‌اند.
به نقل از منابع این گزارش، پرداخت‌ها برای موضوعات تخصصی با دنبال‌کنندگان وفادار، مانند گیمینگ و انیمه، بیشتر است. با این حال، بسیاری از شرکت‌کنندگان به The Information گفته‌اند که گوگل هیچ توضیح شفافی درباره نحوه محاسبه این ارقام یا دلیل نوسانات ماهانه ارائه نمی‌دهد.
واکنش‌های قانونی و نظارتی
ناشران بزرگتر برای دستیابی به شرایط بهتر، در برابر این برنامه مقاومت می‌کنند. در جولای ۲۰۲۵، ناشران مستقل شکایتی را به کمیسیون اروپا ارائه کردند و در سپتامبر ۲۰۲۵، شرکت Penske Media (مالک Rolling Stone) به دلیل از دست رفتن درآمدهای تبلیغاتی، گوگل را به دادگاه کشاند.
تا دسامبر ۲۰۲۵، کمیسیون اروپا تحقیقات ضد انحصار را آغاز کرد تا بررسی کند آیا گوگل با حذف مکانیسم واقعی برای خروج از برنامه (opt-out)، شرایط ناعادلانه‌ای را تحمیل می‌کند یا خیر. هم‌زمان، دادگاهی در آلمان حکم داد که AI Overviews محتوای خودِ گوگل است، نه صرفاً خلاصه‌ای از منابع. اگر این تفسیر حقوقی پذیرفته شود، ناشران می‌توانند برای هر پاسخ هوش مصنوعی که از اثر آن‌ها استفاده می‌کند، هزینه لایسنس مطالبه کنند. این رویکرد لایسنسینگ محتوا مشابه استراتژی گوگل در بخش‌های دیگر است که در تلاش است برای قانونی کردن Gemini از طریق مذاکره با استودیوهای سینمایی گام بردارد.
این وضعیت یک «تنگنای استراتژیک» برای وب ایجاد کرده است؛ قراردادهای انفرادی مانع از مذاکره جمعی می‌شود و به گوگل اجازه می‌دهد حاشیه سود خود را حفظ کند، در حالی که ناشران در انزوای کامل مذاکره می‌کنند.
گام بعدی شما
- اگر ناشر هستید، دسترسی به Google Search Console را برای بررسی میزان اثرگذاری AI Overviews بر ترافیک خود فعال کنید.
- مدل‌های درآمدی جایگزین مانند اشتراک‌های مستقیم یا محتوای حصری (Paywall) را برای کاهش وابستگی به ترافیک گوگل بررسی کنید.
- نتایج تحقیقات ضد انحصار کمیسیون اروپا را دنبال کنید، زیرا ممکن است استاندارد جدیدی برای پرداخت‌های لایسنس محتوا تعریف کند.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو