چرا شفافیت در قیمت‌گذاری هوش مصنوعی دیگر کافی نیست؟

تصور کنید قیمت یک لیوان شیر تنها به این دلیل که در محله‌ای ثروتمند زندگی می‌کنید، برای شما گران‌تر باشد. این کابوس دیجیتال اکنون در مریلند به یک جرم قانونی تبدیل شده است.

در ۱ مه ۲۰۲۶، وِس مور (Wes Moore)، فرماندار مریلند، قانون حفاظت از قیمت‌گذاری غارتگرانه (Protection From Predatory Pricing Act) را امضا کرد. طبق این قانون، مریلند اولین ایالت در ایالات متحده است که فروشگاه‌های مواد غذایی و سرویس‌های تحویل شخص ثالث، مانند DoorDash، را از به‌کارگیری داده‌های مصرف‌کننده برای تعیین قیمت‌های بالاتر منع می‌کند.

این رویه که به عنوان قیمت‌گذاری نظارتی (Surveillance Pricing) یا قیمت‌گذاری پویا (Dynamic Pricing) شناخته می‌شود، به خرده‌فروشان اجازه می‌دهد تا بر اساس پروفایل‌های شخصی، قیمت‌های متفاوتی را برای یک کالای یکسان در بازه‌های زمانی مشابه به مشتریان مختلف ارائه دهند.

بر اساس مستندات این قانون که از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ اجرایی می‌شود، بازدارنده‌های مالی سختی برای متخلفان در نظر گرفته شده است:

• جریمه ۱۰,۰۰۰ دلاری برای متخلفان بار اول.
• جریمه ۲۵,۰۰۰ دلاری برای متخلفان تکراری.

به گزارش نیویورک تایمز، این قانون بخشی از یک موج گسترده‌تر در سطح ملی علیه قیمت‌گذاری الگوریتمی است. تام مک‌برین از مرکز اطلاعات حریم خصوصی الکترونیکی تخمین می‌زند که اکنون ۳۳ ایالت طرح‌هایی را برای ممنوعیت این اقدامات یا الزام به افشای کامل آن‌ها ارائه کرده‌اند. در حالی که نیویورک در نوامبر گذشته قانونی برای «افشای» این رویه‌ها تصویب کرد، مریلند اولین ایالتی است که یک «ممنوعیت» کامل را اجرا می‌کند.

همان‌طور که در بررسی‌های گذشته‌ی ما درباره‌ی سوگیری‌های الگوریتمی و عدالت در داده‌ها دیدیم، تمرکز regulators (تنظیم‌کنندگان) در حال تغییر است. ما اکنون شاهد گذار از «الزامات شفافیت» به «ممنوعیت‌های سخت» در استفاده از تحلیل‌های شخصی برای بیشینه‌سازی سود هستیم. شما باید واکنش ایالت‌هایی مانند کالیفرنیا، کلرادو، ایلینوی و نیوجرسی را زیر نظر داشته باشید، زیرا آن‌ها در حال بررسی قوانین مشابه هستند. این رویکرد سخت‌گیرانه در کالیفرنیا موضوع جدیدی نیست؛ چرا که این ایالت پیش‌تر با پایان دادن به دوران مصونیت تاکسی‌های رباتیک، گامی بلند در جهت افزایش پاسخگویی قانونی سیستم‌های هوش مصنوعی برداشته بود.

اما این تنها آغاز یک موج قانونی است؛ اثر این تصمیم بر استراتژی‌های قیمت‌گذاری در کالیفرنیا را در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.

گام بعدی شما

• اگر در حوزه‌ی توسعه‌ی مدل‌های قیمت‌گذاری فعالیت می‌کنید، وابستگی مدل‌های خود به داده‌های دموگرافیک و مکانی را بازبینی کنید.
• گزارش‌های مربوط به قوانین ایالتی کالیفرنیا و نیوجرسی را دنبال کنید تا از تغییرات احتمالی در استانداردهای داده‌ای مطلع شوید.
• ابزارهای نظارتی برای شناسایی تبعیض قیمتی در APIهای سرویس‌های تحویل را بررسی کنید.