۲۰۰ میلیارد دلار. این حجم از ریسک در زیرساخت‌ها، در حال بازتعریف روشی است که استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی برای دستیابی به قدرت محاسباتی استفاده می‌کنند. گوگل با همکاری برودکام (Broadcom)، آپولو (Apollo)، بلک‌استون (Blackstone) و مورگان استنلی (Morgan Stanley)، برنامه‌ای برای تامین مالی فروش گسترده واحد پردازش TPU (Tensor Processing Unit) به شرکت آنتروپیک (Anthropic) طراحی کرده است؛ اقدامی که به نقل از فایننشال تایمز یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های تامین مالی زیرساختی در تاریخ است.
همان‌طور که در تحلیل قبلی ما درباره‌ی قرارداد ۱۰ میلیارد دلاری آنتروپیک با شرکت ولتا (Volta) اشاره کردیم، اکنون شاهد چرخی به سمت مهندسی مالی افراطی هستیم. در حالی که قرارداد ولتا بر تراشه‌های انویدیا در نروژ متمرکز بود، شراکت جدید گوگل قصد دارد هسته‌ی محاسبات (Compute) — شبیه به موتور مرکزی یک ماشین که تمام قدرت پردازش را فراهم می‌کند — در آنتروپیک را به اکوسیستم داخلی TPU گوگل منتقل کند. این مدل به گوگل اجازه می‌دهد درآمدهای ابری خود را حفظ کند و در عین حال، ریسک سخت‌افزاری را از ترازنامه رسمی خود حذف کند.
چرخش راهبردی و بستر عملیاتی
گوگل از سال ۲۰۱۶ با همکاری برودکام روی توسعه TPUها کار می‌کند. این تراشه‌ها که ابتدا برای مراکز داده داخلی گوگل طراحی شده بودند، اکنون برای به چالش کشیدن سلطه انویدیا به مشتریان خارجی فروخته می‌شوند. گوگل این سخت‌افزارها را در قالب «پادها» (Pods) می‌فروشد؛ همان رَک‌های سروری که هزاران TPU را به یک سیستم محاسباتی واحد متصل می‌کنند.
طبق گزارش‌های منتشرشده، نه گوگل و نه برودکام نمی‌خواستند این حجم از سخت‌افزار در ترازنامه‌هایشان ثبت شود. گوگل هزینه‌های رکوردی پرداخت می‌کند و نمی‌خواهد فشار مالی بیشتری تحمل کند؛ برودکام نیز تمایلی ندارد سرمایه‌اش را در تراشه‌هایی که دوباره می‌فروشد، حبس کند. به همین دلیل، مورگان استنلی یک ابزار تامین مالی ایجاد کرد تا سرمایه‌گذاران خارجی، به‌ویژه آپولو و بلک‌استون، سرمایه لازم را تامین کنند.
بر اساس مستندات فایننشال تایمز، این سازوکار از طریق یک شرکت هدف یا SPV به نام Compute SPV اجرا می‌شود. این نهاد سخت‌افزار را می‌خرد و سپس آن را به استارت‌آپ اجاره می‌دهد. این روش مشکلی حیاتی را حل می‌کند: آنتروپیک به سخت‌افزارهای عظیم نیاز دارد اما رتبه اعتباری لازم برای وام گرفتن مستقیم از بانک‌ها را ندارد.
جزئیات ساختار مالی
- در ژوئن ۲۰۲۴، Compute SPV حدود یک میلیون TPU (معادل یک گیگاوات سخت‌افزار) را به قیمت ۳۵ میلیارد دلار خرید.
- توافق بعدی در آوریل ۲۰۲۴، ۳.۵ گیگاوات دیگر از سخت‌افزارهای TPU را که از طریق برودکام فروخته شده‌اند، پوشش می‌دهد.
- گزارش‌های مالی برودکام، ۱۲۸ میلیارد دلار تعهد خرید تا سال ۲۰۲۸ را ثبت کرده که تقریباً تمام آن مربوط به TPUهای گوگل است.
- برودکام برای پوشش خطرهای احتمالی در صورت عدم پرداخت اجاره‌بهای آنتروپیک، یک ضمانت ۳۰ میلیارد دلاری ارائه داده است.
حل بحران انرژی
تامین مالی تراشه تنها نیمی از مسیر بود؛ گوگل به برق نیاز داشت. برای حل این مشکل، گوگل با استخراج‌کنندگان ارزهای دیجیتال که کنترل مقادیر عظیمی از برق را در دست دارند، شریک شد.
شرکت تراوولف (TeraWulf) اولین مرکزی بود که ضمانت گوگل را برای یک مرکز داده ۳۶۰ مگاواتی در نیویورک دریافت کرد. مورگان استنلی این ضمانت را در قالب یک اوراق قرضه ساختمانی ۳.۲ میلیارد دلاری بسته‌بندی کرد و گوگل در مقابل، سهمی از مالکیت تراوولف را به دست آورد. گوگل از آن زمان ۱۰ پروژه مشابه را با شرکت‌های سایفر دیجیتال (Cipher Digital) و هات ۸ (Hut 8) پشتیبانی کرده که در مجموع ۲.۴ گیگاوات ظرفیت دارند.
این وضعیت شبیه به خانه‌ای از کارت است که پی‌اش بر روی درآمدهای آینده بنا شده است. گوگل در حال حاضر تنها ۸۱۵ میلیون دلار از بدهی احتمالی ۴۴ میلیارد دلاری خود را در ترازنامه ثبت کرده و بخش بزرگی از این ریسک را از دید سرمایه‌گذاران پنهان کرده است. این رویکرد تهاجمی در توسعه زیرساخت، در حالی صورت می‌گیرد که گوگل همزمان با چالش‌های حقوقی متعددی روبروست؛ چنان‌که در پرونده‌های مربوط به حقوق ناشران، اتهاماتی مبنی بر تلاش این شرکت برای پنهان کردن سرقت داده‌های متنی جهت آموزش مدل‌های خود مطرح شده است.
این ترتیب، یک مزیت ساختاری در هزینه سرمایه ایجاد می‌کند. مراکز داده‌ای که توسط گوگل پشتیبانی می‌شوند، با نرخ بهره میانگین ۷.۱ درصد وام می‌گیرند، در حالی که اپراتورهای «نئوکلاود» (Neocloud) که به تراشه‌های انویدیا متکی هستند، ۹.۳ درصد پرداخت می‌کنند. تحلیلگران جفریز (Jefferies) این شکاف را یک «ناکامی ساختاری در هزینه سرمایه» برای فعالان اکوسیستم انویدیا می‌نامند.
با این حال، ریسک بسیار متمرکز است. آنتروپیک متعهد شده که طی پنج سال، حدود ۲۰۰ میلیارد دلار برای ۵ گیگاوات ظرفیت در گوگل کلاد هزینه کند. این یک رابطه تک‌بعدی است که اکنون بیش از ۴۰ درصد از درآمدهای ابری متعهد شده‌ی آینده گوگل را تشکیل می‌دهد. در کنار OpenAI، شرکت آنتروپیک تقریباً نیمی از ۲ تریلیون دلار سفارشات انباشته ابری در آمازون، مایکروسافت، گوگل و اوراکل را به خود اختصاص داده است. در این فضای رقابتی، استارت‌آپ‌هایی مانند OpenAI نیز به دنبال مدل‌های جدید توزیع ثروت هستند، مانند پیشنهاد سام آلتمن برای اختصاص بخشی از سهام شرکت به دولت آمریکا جهت تامین سود اجتماعی شهروندان.
اگر درآمد آنتروپیک تا سال ۲۰۲۹ طبق پیش‌بینی‌ها ۲۰ تا ۳۰ برابر رشد نکند، کل این سازه مالی ممکن است فرو بپاشد.
گام بعدی شما
- رصد کنید که آیا سایر استارت‌آپ‌های بزرگ مدل‌های بنیادی نیز به دنبال مدل‌های اجاره‌ای مشابه برای خروج از انحصار انویدیا هستند یا خیر.
- بررسی کنید که آیا افزایش سهم گوگل در شرکت‌های زیرساخت انرژی-دیجیتال (مانند TeraWulf) به یک روند تبدیل می‌شود.
- تحلیل کنید که وابستگی شدید گوگل به دو مشتری (OpenAI و Anthropic) چگونه استراتژی قیمت‌گذاری خدمات ابری را تغییر می‌دهد.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو