هوش مصنوعی در برابر زمین‌شناسی؛ استراتژی جدید NRED در سایهٔ رسوایی

تصور کنید شرکتی که قرار است معادن مس را پیدا کند، به‌جای استخدام زمین‌شناس، سیاست‌مداران و تهیه‌کنندگان سریال‌های تلویزیونی را به هیئت‌مدیره می‌آورد. این دقیقاً همان وضعیتی است که اکنون در شرکت NRED Intelligent Mining رخ داده است. عبارت «من هرگز آزمون وکالت کالیفرنیا را پاس نکردم»، اعتراف ضمنی‌ای است که در پسِ رزومه‌ی متزلزل کیتی زاکاریا نهفته است. این سخنگوی سابق کاخ سفید، که بخش زیادی از دوران کوتاه تصدی‌اش را صرف تلاش برای توضیح گذشته‌اش به مردم و رسانه‌ها کرد، اکنون با یک استارتاپ معدنی کانادایی مرتبط شده است؛ شرکتی که ادعا می‌کند در حال جایگزینی زمین‌شناسی سنتی با ربات‌ها و هوش مصنوعی است.

این داستان در حالی اتفاق می‌افتد که تب هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — شبیه به یک موج عظیم است که هر صنعتی را در مسیرش می‌شوید — به صنایع سنگین رسیده است. در این بخش‌ها، ادعاهای «قدرت گرفته از هوش مصنوعی» اغلب برای جذب سرمایه‌گذاری در بخش‌های سرمایه‌بر (Capital-intensive) به کار می‌روند. در دنیای معادن کوچک و تازه‌کار، شرکت‌ها معمولاً هیئت‌مدیره‌های خود را با مشاوران فنی و زمین‌شناسان پر می‌کنند تا ثابت کنند واقعاً توانایی یافتن مواد معدنی در دل زمین را دارند، اما NRED مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است.

همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره امنیت مدل‌های بازمتن و حباب‌های سرمایه‌گذاری در AI اشاره کردیم، ادعاهای «قدرت گرفته از هوش مصنوعی» گاهی تنها ابزاری برای جذب سرمایه در بخش‌های پرهزینه هستند. این رویکرد یادآور شکست پروژه استراتوس در یوتا است که نشان داد چگونه پروژه‌های عظیم AI لزوماً به نتایج عملی منجر نمی‌شوند.

چرخش استراتژیک NRED

شرکت NRED Intelligent Mining (که پیش‌تر NovaRed Mining نام داشت) به‌تازگی پروژه مس و طلای Wilmac را که پروژه شاخص این شرکت بود، رها کرد. به گزارش مجله WIRED در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، این شرکت اکنون تمام منابع خود را روی پلتفرمی به نام MetalCore متمرکز کرده است؛ پلتفرمی که ادعا می‌کند یک سیستم اکتشاف معدنی با کمک هوش مصنوعی است.

والنتین سایتارلی، مدیر فنی (CTO) و مدیرعامل آینده شرکت، این چشم‌انداز را تغییری کامل به سمت رباتیک می‌داند. او مدعی است هدفش عبور از «عصر سنگ» یا «عصر اسب‌ها» در معدن‌کاری است تا در نهایت زیرساخت‌های فضایی را فراهم کند. سایتارلی به WIRED گفته است که رویای او این است که انسان‌ها در مریخ زندگی کنند، در هتل‌های فضایی اقامت داشته باشند و حتی جشن عروسی خود را روی ماه برگزار کنند. او تأکید می‌کند که NRED رباتیک و هوش مصنوعی را به معادن جهانی و حتی فراتر از سیاره ما خواهد برد.

تناقض در اتاق مدیریت

با وجود این چرخش فنی، هیئت‌مدیره NRED فاقد تخصص سنتی در معدن‌کاری است. به‌جای زمین‌شناسان، چهره‌های سیاسی و رسانه‌ای با ارتباطاتی در بخش دفاعی، جریان MAGA و نهادهای بین‌المللی جذب شده‌اند:

• کریستی نوم: وزیر سابق امنیت داخلی آمریکا (DHS).
• گریگوری فدون: مشاور سابق خانواده سلطنتی الامعلا در امارات متحده عربی در طیفی از پروژه‌های بین‌المللی.
• لی کپلین: مدیر رسانه‌ای و تهیه‌کننده مشترک سریال True Detective شبکه HBO.

فیل ایر، فرمانده بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و نامزد دموکرات کنگره در فلوریدا، که اوایل سال جاری به هیئت‌مدیره پیوست، اعتراف کرد که هیچ شناختی از کالاهای اساسی یا معدن‌کاری ندارد و تنها می‌دانست مواد معدنی حیاتی برای امنیت ملی ضروری هستند. او اشاره کرد که از انتصاب نوم و یک «سخنگوی دیگر امنیت داخلی» — که او را «زاکاریا» به یاد می‌آورد — کاملاً غافلگیر شده بود و این تصمیمات بدون هیچ مشورتی با او گرفته شده بود.

جنجال پیرامون کیتی زاکاریا

در ۲۴ ژوئن، NRED در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که کیتی زاکاریا برای ارائه «راهنمایی‌های استراتژیک» در ابتکارات نوظهور هوش مصنوعی به هیئت‌مدیره مشاوران می‌پیوندد. این خبر هشت روز پس از انتصاب کریستی نوم منتشر شد. در آن زمان، زاکاریا دو ماه بود که نقش خود را به عنوان سخنگوی امنیت داخلی (DHS) ترک کرده بود. او در دوران حضورش در DHS، حدود یک ماه به عنوان معاون دستیار سخنگوی امور عمومی تحت نظر نوم فعالیت کرده بود. گزارش شده است که او روابط نزدیکی با کوری لکواندوو، رئیس دفتر دوفاکتوی DHS داشت، هرچند او این روابط را در گفتگو با Daily Mail تکذیب کرد.

اما واقعیت نقش زاکاریا محل اختلاف است. او در پاسخ به پرسش WIRED صراحتاً گفت: «آن خبر جعلی بود». سام آمستردام، یک متخصص بازاریابی و دوست زاکاریا، مدعی شد که این بیانیه بدون رضایت زاکاریا منتشر شده و او هرگز عملاً به شرکت نپیوسته است. آمستردام، که برادرش در لیست مدیریت NRED قرار دارد، اشاره کرد که اگرچه گفتگوهایی درباره پیوستن او در جریان بوده، اما این اتفاق هرگز نیفتاده است.

با این حال، نسخه‌های آرشیو شده وب‌سایت NRED تا ژوئیه، نام زاکاریا را در بخش مدیریت لیست کرده بود. سایتارلی تایید کرد که گفتگوهایی برای این نقش داشته اما آن را به «عضویت در باشگاه ورزشی بدون رفتن به تمرین» تشبیه کرد. او دلیل باقی ماندن بیانیه در سایت را «در حال به‌روزرسانی بودن» وب‌سایت دانست.

بی‌ثباتی مالی و تنش‌های سیاسی

این چرخش به سمت هوش مصنوعی پس از یک دوره بحران مالی شدید رخ داد. به گزارش روزنامه The Globe and Mail، شرکت NovaRed هیچ درآمدی تولید نمی‌کرد. در ژانویه، موجودی نقدی شرکت تنها ۶۵,۶۸۹ دلار بود؛ مبلغی که طبق اعتراف خود شرکت، برای پوشش هزینه‌های مورد انتظار ۱۲ ماه آینده کافی نبود.

انتصاب کریستی نوم همچنین باعث درگیری‌های داخلی شد. فیل ایر به‌دلیل سوابق جنجالی نوم — به‌ویژه نظارت او بر اشغال «فاجعه‌بار» مینیاپولیس توسط اداره مهاجرت و گمرک (ICE) — و اختلافات سیاسی، از هیئت‌مدیره استعفا داد. او ابراز تعجب کرد که چرا شرکت به‌جای زمین‌شناسان یا مشاوران فنی، افرادی را استخدام می‌کند که هیچ دانشی از معدن‌کاری ندارند.

علاوه بر این، انتصاب نوم موجی از اعتراضات را در میان کانادایی‌ها برانگیخت؛ چرا که به اظهارات پیشین او اشاره کردند که در آن کانادا را «ایالت ۵۱ام» آمریکا نامیده بود.

در همین حال، زاکاریا با پیامدهای ارتباطش با Beachbody (یک شرکت بازاریابی شبکه‌ای یا MLM در حوزه تناسب اندام) دست‌وپنجه نرم می‌کرد. او پیش‌تر این کسب‌وکار را «طرح هرمی» خوانده بود، ادعایی که توسط جنل سامرز، اینفلوئنسر تناسب اندام، رد شد. سامرز که زاکاریا را به‌صورت آنلاین ملاقات کرده بود، اظهار داشت که زاکاریا «کار زیادی در این زمینه انجام نداد» و این مدل را یک «مدل کسب‌وکار بازاریابی شبکه‌ای» توصیف کرد.

این زنجیره از تناقضات حرفه‌ای در نهایت به اخراج زاکاریا از کاخ سفید، تنها پنج روز پس از شروع به کارش به عنوان سخنگو، ختم شد. وقتی سام آمستردام از اخراج او مطلع شد، واکنشش این بود: «خب، این خبر برای من تازگی دارد!»

برای هر ناظری، این داستان یک هشدار جدی درباره «شستشوی هوش مصنوعی» (AI-washing) در دنیای کسب‌وکار است. وقتی شرکتی محصول فیزیکی (مس) را با یک پلتفرم انتزاعی (MetalCore) جایگزین می‌کند و مهندسان را با فعالان سیاسی عوض می‌کند، تکنولوژی معمولاً در اولویت دوم و «ظاهر ماجرا» در اولویت اول است. این فقدان زیرساخت فنی در حالی رخ می‌دهد که بسیاری از مؤسسات کوچک به دلیل نبود ابزارهای دفاعی در برابر تهدیدات جدید AI آسیب‌پذیر شده‌اند و نیاز به تخصص واقعی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.

سرمایه‌گذاران و ناظران باید منتظر بمانند و ببینند آیا NRED می‌تواند یک نمونه اولیه (Prototype) واقعی و فعال از MetalCore ارائه دهد یا اینکه این چرخش به سمت AI صرفاً استراتژی‌ای برای جذب سرمایه‌های خطرپذیر (Venture Capital) و کسب نفوذ سیاسی در رقابت بر سر مواد معدنی حیاتی است.

گام بعدی شما

• هنگام بررسی استارتاپ‌های AI در صنایع سنتی، ابتدا لیست متخصصان فنی هیئت‌مدیره را چک کنید، نه سوابق سیاسی آن‌ها را.
• منتظر بمانید و ببینید آیا NRED می‌تواند یک نمونه اولیه (Prototype) واقعی از MetalCore ارائه دهد یا خیر.
• درباره مفهوم AI-washing مطالعه کنید تا بتوانید ادعاهای بازاریابی را از پیشرفت‌های فنی تشخیص دهید.

اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره تراشه‌های Blackwell و زیرساخت‌های محاسباتی مراجعه کنید.