تصور کنید یک خواننده مستقل برای اولین بار بودجه‌ای برای تولید آثارش دریافت کند، اما در مقابل، کلید درگاه مالکیت آثارش را برای همیشه به یک شرکت هوش مصنوعی بسپارد. این همان معامله‌ای است که Suno در برنامه جدید خود پیش روی هنرمندان گذاشته است.
در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶، Suno برنامه شتاب‌دهنده Spark را برای حمایت از خوانندگان و تهیه‌کنندگانی که بدون قرارداد با شرکت‌های بزرگ فعالیت می‌کنند، راه‌اندازی کرد. این شرکت قصد دارد از یک ابزار ساده‌ی هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — که شبیه به یک آشپز است که با ترکیب دستورهای مختلف، غذای جدید می‌پزد — به یک مقصد کامل برای استریم موسیقی تبدیل شود که می‌تواند استعدادهای جدید را کشف کند.
همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی حقوق مالکیت معنوی در عصر مدل‌های مولد اشاره کردیم، مرز میان «الهام» و «سرقت» بسیار باریک است. طبق گزارش The Verge، شرایط پذیرش در برنامه Spark شامل چندین بند جنجالی است:
- حقوق مشتقات: شرکت Suno اجازه می‌یابد آثار هنرمندان را تغییر دهد، نسخه‌های جدید بسازد یا به دیگران اجازه دهد آهنگ‌های آن‌ها را در پلتفرم ریمیکس کنند.
- سلب حق قانونی: متقاضیان باید حق دادگاه و مشارکت در شکایت‌های دسته‌جمعی را از خود سلب کنند.
- بند «فقط حس خوب»: قراردادی سخت‌گیرانه که هرگونه اظهارنظر منفی درباره شرکت یا کارکنانش را در هر رسانه‌ای ممنوع می‌کند.
به باور تحلیلگران، این رویکرد بیشتر شبیه به یک استراتژی جمع‌آوری داده است تا مشارکت هنری. Suno با این کار، محتوای باکیفیت و تأییدشده توسط انسان را به موتور هوش مصنوعی خود تزریق می‌کند و هم‌زمان، خود را در برابر شکایت‌های حقوقی که در حال حاضر با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند، بیمه می‌کند.
این قراردادها امنیت شرکت را بر استقلال هنرمند ترجیح می‌دهند و در واقع، یک کمک مالی موقت را با کنترل دائمی بر مالکیت معنوی معاوضه می‌کنند. باید منتظر ماند و دید این توافق‌های «داوطلبانه» چه تأثیری بر سرنوشت پرونده‌های جاری کپی‌رایت در فضای موسیقی AI خواهد داشت.
گام بعدی شما
- اگر هنرمند هستید، پیش از پذیرش هرگونه کمک مالی از شرکت‌های AI، بندهای مربوط به «حقوق آثار مشتق شده» (Derivative Rights) را با یک حقوق‌دان بررسی کنید.
- روند تغییر مدل‌های کسب‌وکار AI از «ابزار» به «پلتفرم توزیع» را دنبال کنید.
- بررسی کنید که آیا آثار شما در حال حاضر توسط مدل‌های زبانی بزرگ برای آموزش بدون اجازه استفاده می‌شوند یا خیر.
اما این تنها بخشی از بازی قدرت است؛ اثر این قراردادها بر نحوه آموزش مدل‌های نسل بعد را در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.
گفتگو