تصور کنید دیتاسنترهای عظیم هوش مصنوعی، حتی در تاریک‌ترین شب‌ها، از نور خورشید تغذیه کنند. متا (Meta) به جای پذیرش محدودیت‌های زمینی، تصمیم گرفته است برای عبور از «دیوار انرژی»، چشم خود را به مدار زمین بدوزد.
به گزارش تک‌کرانچ (TechCrunch)، در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶، متا قراردادی برای رزرو ظرفیت با شرکت اوورویو انرژی (Overview Energy) امضا کرد تا تا ۱ گیگاوات برق را از منظومه‌ای از ماهواره‌های آینده دریافت کند.
سازوکار فنی این انتقال انرژی بر پایه یک رله پیچیده استوار است:
- اوورویو انرژی فضاپیماهایی را مستقر می‌کند که انرژی خورشیدی را در فضا جمع‌آوری کرده و آن را به نور مادون قرمز نزدیک (near-infrared light) تبدیل می‌کنند.
- این نور به سمت مزارع خورشیدی عظیم در زمین پرتاب شده و در آنجا دوباره به الکتریسیته تبدیل می‌شود.
- طبق اعلام این شرکت، اولین ماهواره در مدار پایین زمین (low Earth orbit) در ژانویه ۲۰۲۸ پرتاب خواهد شد و هدف نهایی، استقرار ۱,۰۰۰ ماهواره در مدار زمین‌آهنگ (geosynchronous satellites) تا سال ۲۰۳۰ است.
برای اندازه‌گیری این جریان انرژی، این استارتاپ واحد جدیدی به نام «مگاوات فوتون» تعریف کرده است. مارک برت (Marc Berte)، مدیرعامل شرکت، ادعا می‌کند که این پرتوهای عریض مادون قرمز برای انسان بی‌خطر هستند و می‌توان بدون هیچ اثر جانبی به آن‌ها خیره شد؛ موضوعی که باعث می‌شود این فناوری موانع قانونی سخت‌گیرانه مربوط به لیزرهای پرقدرت را دور بزند.
همان‌طور که در تحلیل قبلی ما درباره‌ی چالش‌های زیرساختی مدل‌های بنیادی (foundation models) اشاره کردیم، نیاز به قدرت محاسباتی (compute) بی‌رویه، فشار خردکننده‌ای بر شبکه‌های برق وارد می‌کند. به عنوان مثال، دیتاسنترهای متا در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۸,۰۰۰ گیگاوات-ساعت برق مصرف کردند. اگرچه این شرکت متعهد به استفاده از ۳۰ گیگاوات منابع تجدیدپذیر است، اما نوسانات انرژی خورشیدی معمولاً نیاز به ذخیره‌سازهای باتری گران‌قیمت دارد.
آیا اقتصاد «مگاوات فوتون» می‌تواند در مقیاس صنعتی رشد کند؟ پاسخ این پرسش به موفقیت آزمایش‌های مداری سال ۲۰۲۸ بستگی دارد.
اما این تنها بخشی از پازل انرژی است؛ اثر موج‌گونه‌ی این تصمیم بر کاهش کربن و تغییرات سخت‌افزاری در گزارش بعدی ما بررسی خواهد شد.
گام بعدی شما
- نتایج پرتاب اولین ماهواره در ژانویه ۲۰۲۸ را برای ارزیابی نرخ بازدهی انتقال انرژی دنبال کنید.
- درباره‌ی تفاوت‌های فنی بین انتقال انرژی با لیزر و نور مادون قرمز مطالعه کنید تا ریسک‌های محیطی را بشناسید.
- بررسی کنید که آیا این مدل تامین انرژی می‌تواند هزینه‌ی استنتاج (inference) را در بلندمدت کاهش دهد یا خیر.
گفتگو