تصور کنید مرکز داده‌ای داشته باشید که به‌جای صرف میلیاردها دلار برای سیستم‌های سرمایشی پیچیده، از سرمای طبیعی قطب جنوب برای خنک کردن پردازنده‌ها استفاده کند. این رویای بهینه‌سازی هزینه، اکنون در منطقه پاتاگونیا در آرژانتین به واقعیت تبدیل شده است.
به گزارش رویترز (Reuters)، این منطقه ترکیبی کمیاب از سرمای محیطی و ذخایر عظیم انرژی را ارائه می‌دهد. پاتاگونیا با تکیه بر نیروگاه‌های برق‌آبی، انرژی بادی و گازهای شیست در سازند واکا موئرتا (Vaca Muerta)، زیرساختی ایده‌آل برای مرکز داده (Data Center) — که شبیه به یک کارخانه عظیم برای پردازش داده است و گرمای شدیدی تولید می‌کند — فراهم کرده است.
در حالی که ایالات متحده با مقاومت محلی شدید در برابر ساخت مزارع سرور روبه‌رو است، آرژانتین تاکنون تقریباً هیچ مخالفتی را تجربه نکرده است. این تضاد با چالش‌های پیچیده تأمین انرژی و بازنویسی قراردادهای مالی در ایالات متحده همسو است که فشار بر شبکه‌های برق شهری را افزایش داده است. همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی توزیع جغرافیایی محاسبات اشاره کردیم، این خلأ قانونی و اجتماعی، پنجره‌ای از فرصت برای پیشگامان این صنعت باز کرده است تا پیش از تغییر دیدگاه افکار عمومی، جایگاه خود را تثبیت کنند.
بر اساس مستندات منتشرشده، چندین پروژه کلان در دست اجراست:
- شرکت پامپا انرژیا (Pampa Energía) قصد دارد مرکزی با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات در استان نوکون راه‌اندازی کند و تا پایان سال ۲۰۲۶ برای اولین قراردادهای سرمایه‌گذاری اقدام نماید.
- شرکت لهستانی گرین کپیتال (Green Capital) هدف اولیه ۳۰۰ مگاوات در چوبوت را دنبال می‌کند و چشم‌انداز بلندمدت خود را ۳۰۰۰ مگاوات تعیین کرده است.
- اوپن‌ای‌آی (OpenAI) در اکتبر ۲۰۲۵ پروژه‌ای را با سور انرژی (Sur Energy) اعلام کرد، هرچند این قرارداد هنوز به امضای نهایی نرسیده است.
ساخت این زیرساخت‌ها نیازمند سرمایه‌ای کلان است؛ به‌طوری که تنها توسعه شبکه برق برای پروژه پامپا انرژیا حدود ۹۰۰ میلیون دلار هزینه خواهد داشت. برای مدیریت چنین حجم عظیمی از مصرف برق، فناوری‌های جدیدی مانند ذخیره‌سازهای نمک مذاب TerraPower در حال ظهور هستند تا نوسانات انرژی مراکز داده AI را مهار کنند.
با این حال، مسیر هموار نیست. پامپا انرژیا قصد دارد مرکز خود را نزدیک نیروگاه «لوما د لا لاتا» بسازد؛ منطقه‌ای که خانواده‌های بومی ماپوچه (Mapuche) در آن ساکن هستند و سابقه طولانی در درگیری با شرکت‌های انرژی دارند.
برای سرمایه‌گذاران، ریسک‌های ساختاری همچنان پابرجاست. علاوه بر مناقشات ارضی، ثبات شرایط سرمایه‌گذاری پس از انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۷ و چالش‌های فنی مربوط به اتصال کابل‌های زیردریایی، پرسش‌های بی‌پاسخی هستند که می‌توانند این پیشروی را متوقف کنند.
گام بعدی شما
- رصد کنید که آیا OpenAI قرارداد خود با Sur Energy را نهایی می‌کند یا به دلیل ریسک‌های سیاسی عقب‌نشینی خواهد کرد.
- بررسی کنید که چگونه انتقال مراکز داده به مناطق سردسیر بر قیمت نهایی استنتاج مدل‌های زبانی اثر می‌گذارد.
- تحلیل کنید که آیا مدل «سرمایش طبیعی» می‌تواند جایگزین سیستم‌های خنک‌کننده مایع در مقیاس صنعتی شود.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell و نیاز آن‌ها به سیستم‌های خنک‌کننده پیشرفته مراجعه کنید.
گفتگو