تصور کنید به جای ساعت‌ها کلنجار رفتن با جداول پیچیده و منوهای خشک نرم‌افزاری، تنها با یک جمله ساده، گزارش‌های مالی یا وضعیت زنجیره تأمین را استخراج کنید. این رویایی که تا پیش از این در نرم‌افزارهای سازمانی دور از دسترس بود، اکنون به واقعیت تبدیل شده است.
به نقل از شرکت Maschinenfabrik Reinhausen که ۲۸ سال است از خدمات SAP استفاده می‌کند، استخراج داده‌های دستی در سامانه S/4HANA که پیش‌تر یک ساعت زمان می‌برد، اکنون تنها در چند ثانیه انجام می‌شود. این جهش خیره‌کننده نتیجه استقرار Joule Work است؛ رابط کاربری جدیدی که بر پایه هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — شبیه دستیاری که تمام اسناد شرکت را خوانده و حالا هر درخواستی را سریعاً اجرا می‌کند — طراحی شده است. این شرکت یکی از اولین پذیرندگان برنامه Early Adopter برای Joule Work بود.
نرم‌افزارهای تجاری در حال گذار از «سیستم‌های ثبت داده» به «سیستم‌های اقدام» هستند. برای دهه‌ها، برنامه‌ریزی منابع سازمانی (ERP) به معنای پیمایش در منوهای صلب و جداول پیچیده بود. اما اکنون صنعت به سمت جریان‌های کاری عامل‌محور (Agentic) حرکت می‌کند؛ جایی که هوش مصنوعی تنها به سؤالات پاسخ نمی‌دهد، بلکه مستقیماً کارها را در محیط‌های نرم‌افزاری مختلف و سیلوهای داده‌ای اجرا می‌کند. این رویکرد مشابه قابلیت‌های جدید تحلیل داده با زبان طبیعی در ChatGPT است که امکان تعامل مستقیم با داده‌های سازمانی را فراهم می‌کند.
در ۶ اکتبر ۲۰۲۶، کریستین کلاین، مدیرعامل SAP SE، در رویداد SAP Connect لاس‌وگاس اعلام کرد که «سازمان خودگردان» (Autonomous Enterprise) فرا رسیده است. او این لحظه را یک «دستیابی پیشگامانه برای هوش مصنوعی تجاری» نامید. این چشم‌انداز بر پایه SAP Business AI Platform بنا شده که پلتفرم فناوری، ابر داده و قابلیت‌های هوش مصنوعی شرکت را در یک محیط واحد یکپارچه می‌کند.
زمینه و تکامل
SAP برای نخستین بار مفهوم سازمان خودگردان را در ۱۲ می ۲۰۲۶ و در جریان رویداد SAP Sapphire در اورلاندو معرفی کرد. این رویداد نقطه عطفی برای یکپارچه‌سازی SAP Business Technology Platform, SAP Business Data Cloud و SAP Business AI در قالب یک پلتفرم واحد به نام SAP Business AI Platform بود.
برای تسریع در پذیرش این فناوری، SAP یک صندوق ۱۰۰ میلیون یورویی برای شرکای تجاری خود ایجاد کرده است. این سرمایه‌گذاری استراتژیک برای حمایت از کسانی است که به مشتریان در استقرار دستیاران و عامل‌های هوش مصنوعی ساخته شده توسط SAP کمک می‌کنند یا عامل‌های تخصصی جدیدی را روی این پلتفرم توسعه می‌دهند. هدف از این اقدام، گسترش سریع اکوسیستم هوش مصنوعی در حوزه‌های تخصصی است.
اکوسیستم Joule
Joule Work به عنوان رابط اصلی، به کارکنان اجازه می‌دهد با زبان مادری خود روی داده‌های SAP و حتی داده‌های شرکت‌های ثالث کار کنند. این سیستم از گراف دانش (Knowledge Graph) استفاده می‌کند که بیش از ۷ میلیون فیلد داده را نقشه‌برداری کرده است تا زمینه تجاری لازم را برای پاسخ‌های دقیق فراهم کند.
بر اساس گزارش‌های داخلی SAP، آزمایش روی ۱۱۰ هزار کارمند این شرکت، منجر به افزایش ۲۰ درصدی بهره‌وری در بخش‌های منابع انسانی، مالی و تدارکات شده است. این زیرساخت توسط SAP Autonomous Suite پشتیبانی می‌شود که بیش از ۵۰ دستیار تخصصی را مدیریت می‌کند و شبکه‌ای از ۲۰۰ عامل متخصص را سازماندهی می‌نماید.
این دستیاران فراتر از پاسخ به پرسش‌های ساده، کارهای عملیاتی را در جریان‌های کاری تجاری انجام می‌دهند. آن‌ها از داده‌های تثبیت‌شده، مجوزهای دسترسی و ردپای حسابرسی (Audit Trails) استفاده می‌کنند، در حالی که مشتریان کنترل کامل سطح استقلال این عامل‌ها را در دست دارند. برای تضمین امنیت در چنین سطحی از اتوماسیون، استفاده از محیط‌های ایزوله ضروری است؛ مشابه آنچه در ساختار remote-agent برای اجرای امن دستورات در محیط سندباکس مشاهده می‌شود. همچنین برای حفظ باز بودن سیستم، SAP از پروتکل Agent2Agent استفاده می‌کند تا Joule بتواند به عامل‌های هوش مصنوعی و سیستم‌های شرکت‌های ثالث متصل شود.
برخی از دستاوردهای عملیاتی ثبت‌شده عبارت‌اند از:
- دستیار تجارت بین‌الملل: کاهش ۵۰ درصدی تلاش برای طبقه‌بندی تجاری.
- دستیار حساب‌های دریافتنی: شرکت Nestlé (که در حال حاضر تحول S/4HANA را در ۱۴۰ کشور اجرا می‌کند) از این ابزار برای اولویت‌بندی وصول مطالبات بر اساس ریسک و زمینه تجاری و پیشنهاد اقدامات بعدی استفاده می‌کند.
- دستیار صورت‌حساب: شرکت PwC از این ابزار برای شناسایی سریع‌تر مشکلات صورت‌حساب خدمات حرفه‌ای در مراحل اولیه چرخه مالی بهره می‌برد. این دو شرکت در حال گسترش همکاری خود در زمینه نوآوری‌های مشترک هوش مصنوعی هستند.
- دستیار تأمین: شرکت Novartis این ابزار را به طور مشترک توسعه داده و برای بهینه‌سازی تدارکات به کار گرفته است.
- اتوماسیون مالی و زنجیره تأمین: کنترل‌کننده‌ها اکنون می‌توانند شناسایی درآمد، افشاهای مالی و انطباق تجاری را خودکار کنند. برنامه‌ریزان زنجیره تأمین می‌توانند اختلالات تولید و لجستیک را در یک مرحله حل کنند، به جای اینکه ساعت‌ها زمان صرف کنند.
- منابع انسانی و تدارکات: رهبران HR می‌توانند راه‌هایی برای پر کردن شکاف‌های نیروی کار شناسایی کرده و راهنمای مزایای متناسب ارائه دهند. تیم‌های تدارکات می‌توانند صرفه‌جویی‌ها را در مقایسه با بنچ‌مارک‌های هم‌صنف شناسایی کرده و کل چرخه حیات نیروی کار پیمانکاری را مدیریت کنند.
زیرساخت و حاکمیت
برای ساخت این ابزارها، SAP محیط Joule Studio را فراهم کرده است که یک محیط توسعه جامع است و هم از کدنویسی (Pro-code) و هم از محیط‌های بدون کد (No-code) پشتیبانی می‌کند. توسعه‌دهندگان می‌توانند از میان بیش از ۷۰ مدل مختلف هوش مصنوعی انتخاب کنند. داده‌های تجاری زیربنایی توسط SAP Business Data Cloud و SAP Knowledge Graph تأمین می‌شوند.
مدیریت و نظارت بر این ابزارها از طریق SAP AI Agent Hub در سامانه SAP LeanIX انجام می‌شود که یک فهرست مرکزی از تمام عامل‌های سازمانی را فراهم می‌کند. SAP تأکید کرده که معماری حاکمیتی این سیستم دارای گواهینامه مستقل ISO/IEC 42001 است تا امنیت و انطباق با استانداردهای جهانی تضمین شود.
علاوه بر این، SAP با ادغام سبد مدیریت تحول تجاری خود شامل SAP Signavio، SAP LeanIX و SAP WalkMe، ابزارهایی برای تحلیل فرآیندها، حاکمیت اپلیکیشن‌ها و پذیرش گسترده در سطح سازمان ارائه می‌دهد.
گسترش مالی و استراتژیک
در حوزه مالی، SAP با معرفی SAP Pay وارد فضای فین‌تک شده است. این سرویس که توسط شرکت تابعه Tereina (تأسیس شده در آوریل ۲۰۲۶) مدیریت می‌شود، مستقیماً در Cloud ERP تعبیه شده و پرداخت‌ها را در همان لحظه سررسید فاکتور اجرا و تطبیق می‌دهد.
SAP Pay پرداخت‌های EFT، ACH، حواله و چک را پشتیبانی می‌کند و برای تراکنش‌های فرامرزی از تسویه مبتنی بر استیبل‌کوین (Stablecoin) استفاده می‌کند. این سرویس هم‌اکنون در ایالات متحده و بریتانیا در دسترس است.
همچنین همکاری جدید با Moody's Corporation باعث شده تا نظارت بر ریسک تأمین‌کنندگان در SAP Ariba Supplier Lifecycle and Performance ادغام شود. این یعنی داده‌های به‌روز درباره سلامت مالی، ریسک عملیاتی و وضعیت رگولاتوری تأمین‌کننده مستقیماً در جریان تدارکات قرار می‌گیرد. این امر به عامل‌های Joule اجازه می‌دهد پیش از وقوع اختلال، سیگنال‌های خطر را گزارش کرده و جایگزین‌ها را پیشنهاد دهند و مدل را از بررسی‌های دوره‌ای به نظارت مستمر تغییر دهند.
در نهایت، مشارکت با ORO Labs لایه‌ای برای مدیریت یکپارچه تدارکات (SAP Ariba Procurement Orchestration by ORO Labs) فراهم کرده است. این ابزار به کاربران یک لایه ارکستراسیون واحد برای ورودی‌ها و دید کلی در جریان‌های تدارکات در محیط‌های سازمانی ناهمگون می‌دهد.
زمان‌بندی دسترسی
طبق راهنمای نوآوری SAP Connect ۲۰۲۶، دسترسی عمومی به Joule Work، Joule Studio و دستیاران SAP Autonomous Suite از طریق پورتال SAP for Me آغاز شده است. عرضه عمومی این نوآوری‌های محوری از اکتبر ۲۰۲۶ شروع شده است.
سایر ابزارها در بازه‌های زمانی مختلف عرضه می‌شوند:
- سه ماهه چهارم ۲۰۲۶: دستیاران حاکمیتی، تجارت بین‌الملل و نیروی کار پیمانکاری و قابلیت‌های ادغام با Moody's.
- سه ماهه اول ۲۰۲۷: تحلیل‌های هزینه (Spend Analytics) و دستیاران جدید تجربه مشتری (شامل کمپین‌ها و استعلام قیمت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی).
این تغییر مسیر، گذاری از «کمک‌خلبان‌ها» (Copilots) که فقط متن پیشنهاد می‌دادند، به «عامل‌ها» (Agents) است که کل چرخه یک فرآیند تجاری را مدیریت می‌کنند. برای کاربر نهایی، ERP دیگر ابزاری برای کار کردن نیست، بلکه همکاری است که او را هدایت می‌کند.
گام بعدی شما
- اگر از محصولات SAP استفاده می‌کنید، دسترسی به پورتال SAP for Me را برای فعال‌سازی Joule Work بررسی کنید.
- مدیران تدارکات باید مدل‌های نظارت مستمر Moody's را جایگزین بررسی‌های دوره‌ای تأمین‌کنندگان کنند.
- توسعه‌دهندگان سازمانی می‌توانند در Joule Studio با مدل‌های مختلف هوش مصنوعی برای اتوماسیون فرآیندهای داخلی آزمایش کنند.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو