پروژه استراتوس: مرکز داده‌ای ۹ گیگاواتی که انتشار کربن یوتا را ۵۵٪ افزایش می‌دهد

تصور کنید دمای شبانه‌ی شهر شما به دلیل یک پروژه هوش مصنوعی، تا ۱۲ درجه فارنهایت افزایش یابد. این هشدار تکان‌دهنده‌ای است که درباره‌ی پروژه استراتوس (Stratos Project) داده شده است؛ مرکز داده‌ای غول‌پیکر که هدفش تضمین برتری آمریکا در رقابت جهانی است.

این پروژه در حالی پیش می‌رود که ایالات متحده برای پیشی گرفتن از چین در ظرفیت محاسباتی تلاش می‌کند. این تلاش در قالب هوش مصنوعی حاکمیتی (Sovereign AI) — مثل این است که کشوری به جای خرید برق از همسایگان، نیروگاه خودش را بسازد تا هرگز در تاریکی نماند — تعریف می‌شود. همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی رقابت تسلیحاتی مدل‌های زبانی اشاره کردیم، دسترسی به سخت‌افزار اکنون به یک مسئله‌ی امنیت ملی تبدیل شده است. به گزارش منابع محلی، کوین اولیری (Kevin O'Leary)، سرمایه‌گذار خطرپذیر، حامی این پروژه است تا نیاز پیمانکاران دولتی و دفاع ملی را تأمین کند. فرماندار اسپنسر کاکس و سناتور استوارت آدامز پس از دیدار با اولیری در ژانویه ۲۰۲۶، روند صدور مجوزها را تسریع کردند.

این مجموعه در شهرستان باکس اِلدر گسترده شده است. مساحت آن ۴۰ هزار جریب است؛ یعنی بیش از دو برابر شهر منهتن.

طبق مستندات فنی، مشخصات این پروژه عبارت است از:

• نیاز به برق: ۹ گیگاوات (تقریباً دو برابر اوج تقاضای برق یوتا در سال ۲۰۲۵).
• بار حرارتی (Thermal Load) — گرمای شدیدی که دستگاه‌ها تولید می‌کنند، شبیه گرمای یک اتوی صنعتی در مقیاس یک شهر — برابر با ۱۶ گیگاوات است.
• ردپای کربن: سالانه ۳۰.۲ میلیون تن دی‌اکسید کربن که انتشار کل ایالت را ۵۵٪ افزایش می‌دهد.
• هزینه اولیه: بیش از ۴ میلیارد دلار برای فاز نخست.

به نقل از سازمان انرژی پاک یوتا، برای تأمین برق این مرکز داده (Data Center) — مجموعه‌ای از هزاران کامپیوتر قدرتمند که مثل یک مغز دیجیتال غول‌پیکر در یک سالن بزرگ قرار دارند — از یک نیروگاه اختصاصی استفاده می‌شود که متان را از خط لوله‌ی روبی می‌کشد. این یعنی مصرف سالانه ۴۴۸ میلیارد فوت مکعب گاز.

این پروژه تضاد عمیقی را نشان می‌دهد: تقابل میان حاکمیت محاسباتی و بقای محیط‌زیست. رابرت دیویس (Robert Davies)، استاد فیزیک، حجم گرمای خروجی را معادل انرژی ۲۳ بمب اتمی می‌داند که هر روز در محیط رها می‌شود. این گرما مانع از رسیدن دمای شب به «نقطه‌ی شبنم» می‌شود؛ اتفاقی که می‌تواند بیابان را خشک کرده و حیات وحش محلی را نابود کند.

گام بعدی شما

• بررسی گزارش‌های نظارتی مربوط به مجوزهای ساخت و محیط‌زیست در ایالت یوتا.
• تحلیل اثرات «حلقه‌های بسته» بازیافت آب بر دریاچه نمک بزرگ (Great Salt Lake).
• رصد تغییرات قیمت انرژی در مناطق اطراف مراکز داده‌های مقیاس گیگاواتی.

اما این تنها بخشی از هزینه‌ی سخت‌افزاری است؛ برای درک فشار بر شبکه‌های برق، تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell را بخوانید.