۵۰ میلیارد دلار؛ رقمی که اکنون به ارزش شرکت Unitree چسبیده است و شک‌های عمیقی را درباره حباب ربات‌های انسان‌نما در چین برانگیخته است. طبق گزارش بلومبرگ (Bloomberg)، سهام این شرکت در نخستین روز عرضه در بورس شانگهای در ۲۰ اوت ۲۰۲۶، تا ۶۲۹ درصد رشد کرد. این جهش قیمتی در ادامه روند صعودی است که پیش‌تر با ارزش‌گذاری ۲۱۹ برابری این شرکت به عنوان لنگری برای کل صنعت ربات‌های انسان‌نما معرفی شده بود.
این جهش در حالی رخ می‌دهد که پکن به‌شدت در تلاش است تا در صنعت رباتیک همان تسلط سابق خود در خودروهای برقی و پنل‌های خورشیدی را تکرار کند. اما سازوکار این رشد، بیشتر شبیه به یک اکوسیستم حمایتی است تا پذیرش ارگانیک در بازار؛ جایی که خریدار و فروشنده در واقع یک موجودیت هستند. همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره امنیت مدل‌های بازمتن و وابستگی آن‌ها به زیرساخت‌های دولتی اشاره کردیم، تداخل منافع در لایه‌های مالی می‌تواند منجر به ایجاد اعداد توهمی شود.
به گزارش فایننشال تایمز (Financial Times)، مدل کسب‌وکار این شرکت بر مراکز آموزشی تحت حمایت دولت استوار است. این مراکز ربات‌ها را می‌خرند و با استفاده از کنترل از راه دور (Teleoperation) — شبیه به کسی که با دسته بازی، یک ماشین را در محیطی دیگر هدایت می‌کند تا حرکاتش را یاد بگیرد — به آن‌ها مهارت‌های فیزیکی می‌آموزند. سپس این مراکز، داده‌های آموزشی جمع‌آوری‌شده را دوباره به سازندگان می‌فروشند؛ در حالی که بودجه هر دو طرف از دولت‌های محلی تأمین می‌شود.
ابعاد وابستگی مالی
- Unitree: در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۵، نزدیک به ۷۵٪ درآمد ربات‌های انسان‌نمای این شرکت از بخش آموزش و پژوهش تأمین شده است.
- Leju: مراکز آموزشی ۴۵٪ از فروش ربات پرچم‌دار این شرکت را تشکیل می‌دهند.
- تراکم بازار: طبق داده‌های Interact Analysis، تا ژوئن ۲۰۲۶ بیش از ۹۰ مرکز از این دست ایجاد شده است.
- هزینه داده: آموزش یک رقص ساده ۵ دقیقه‌ای برای ربات می‌تواند تا ۱ میلیون یوان (۱۴۸ هزار دلار) هزینه داشته باشد.
منتقدان معتقدند این یک «طرح تأمین مالی چرخشی» است که اندازه بازار را به‌صورت مصنوعی بزرگ نشان می‌دهد. مارکو وانگ از Interact Analysis اشاره می‌کند که این داده‌ها کاملاً کاربردی نیستند، چون ربات‌ها در محیط‌های واقعی فعالیت نمی‌کنند. حتی یکی از مدیران این مراکز اعتراف کرده که از هر ۸ ساعت آموزش، تنها ۲ تا ۳ ساعت آن واقعاً قابل استفاده است. این چالش‌های عملیاتی در حالی رخ می‌دهد که تحریم‌های سخت‌افزاری آمریکا علیه چین پیش‌تر هزینه‌های تجهیزات رباتیک را تا ۲۵ برابر افزایش داده و فشار بر زنجیره تأمین این شرکت‌ها آورده است.
از منظر مالی، این ارزش‌گذاری با واقعیت‌ها فاصله دارد. بلومبرگ گزارش داده که ارزش Unitree ۳۵.۸۹ برابر درآمد آن برآورد شده که تقریباً دو برابر رقبای هنگ‌کنگی است. وی-سرن لینگ از Union Bancaire Privée صراحتاً اعلام کرد که «هیچ مبنای بنیادی» برای این جهش قیمتی وجود ندارد.
این الگو شبیه به انتقاداتی است که اخیراً به انویدیا (Nvidia) در آمریکا وارد شد؛ جایی که غول تراشه‌ها به شرکت‌های AI سرمایه‌گذاری می‌کند تا آن‌ها سخت‌افزار انویدیا را بخرند. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که سرمایه‌گذاران اولیه Unitree همین حالا به دنبال راهی برای خروج از این سرمایه‌گذاری هستند. این نگرانی‌ها در شرایطی تشدید می‌شود که ایالات متحده واردات ربات‌های پیشرفته خارجی را به دلیل مسائل امنیت ملی ممنوع کرده و بازارهای جهانی را برای محصولات چینی محدودتر نموده است.
گام بعدی شما
- بررسی گزارش‌های سه ماهه Unitree برای رصد سهم فروش به مشتریان غیردولتی.
- تحلیل نرخ تبدیل داده‌های آموزشی به قابلیت‌های عملیاتی در ربات‌های نسل جدید.
- دنبال کردن تغییرات بودجه‌های حمایتی پکن در حوزه رباتیک برای پیش‌بینی زمان ترکیدن حباب.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو