تصور کنید مدیریتی که سال‌ها برای امنیت داده‌ها با یک اپلیکیشن می‌جنگید، حالا دستور دهد همان نرم‌افزار روی تمامی تبلت‌های سازمانی نصب شود. وزارت دادگستری آمریکا دقیقاً همین چرخش را تجربه کرد و نصب تیک‌تاک (TikTok) را برای کارکنان فدرال مجاز اعلام کرد.
این تصمیم در حالی می‌افتد که از سال ۲۰۲۲، سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای به دلیل مخاطرات امنیت ملی، استفاده از این برنامه را در تقریباً تمام دستگاه‌های دولتی ممنوع کرده بود. طبق اعلام رسمی وزارت دادگستری، این ممنوعیت اکنون لغو شده است.
همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی حاکمیت داده‌ها و تنش‌های تکنولوژیک اشاره کردیم، این تغییر نتیجه سال‌ها کشمکش بر سر نفوذ چین بر داده‌های کاربران است. در سال ۲۰۲۴، مجلس نمایندگان آمریکا لایحه‌ای برای فروش کامل این پلتفرم تصویب کرد تا از ممنوعیت کلی آن جلوگیری کند. این بن‌بست سرانجام در ژانویه ۲۰۲۶ با توافقی برای بازسازی عملیات تیک‌تاک در آمریکا به پایان رسید.
به نقل از بیانیه وزارت دادگستری در ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۶، مدیریت این اپلیکیشن اکنون بر عهده شرکت مشترک تیک‌تاک یو‌اس‌دی‌اس (TikTok USDS Joint Venture) است. این ساختار جدید شامل لایه‌های امنیتی حیاتی است:
- مالکیت: گروهی از سرمایه‌گذاران غیرچینی، از جمله اوراکل (Oracle)، کنترل اکثریت کسب‌وکار را در دست دارند.
- سهم: شرکت بایت‌دنس (ByteDance) تنها سهم اقلیتی نزدیک به ۲۰ درصد را حفظ کرده است. این رقابت برای کنترل شرکت‌های تکنولوژیک چینی، یادآور تلاش‌های مشابه در بازار جهانی است، مانند رقابت استراتژیک تنسنت و متا برای تصاحب استارتاپ‌های هوش مصنوعی که نشان‌دهنده جنگ نفوذ در لایه‌های نرم‌افزاری است.
- زیرساخت: تمامی داده‌های کاربران آمریکایی در محیط ابری امن اوراکل در ایالات متحده میزبانی می‌شوند.
- الگوریتم: سیستم توصیه‌ی محتوا و برنامه‌های امنیت سایبری بازبینی شدند تا اطلاعات دولتی از ویژگی‌های اصلی بایت‌دنس جدا بماند.
با این حال، طبق گزارش این وزارتخانه، این تصمیم برای همه سازمان‌ها یکسان نیست. هر سازمان دولتی همچنان این قدرت را دارد که نصب برنامه را به دلایل داخلی، مثلاً برای حفظ بهره‌وری کارکنان، مسدود کند. این یعنی در برخی دپارتمان‌ها، تیک‌تاک همچنان جایی نخواهد داشت.
این اقدام، گذار آمریکا از مدل «ممنوعیت کامل» به مدل «مدیریت ریسک» برای نرم‌افزارهای خارجی است. دولت آمریکا تلاش می‌کند کاربرد این سرویس را حفظ کند و در عین حال، آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیکی را حذف نماید.
اما آیا این نسخه‌ی «عایق‌شده» واقعاً جلوی نشت داده (Data Leakage) — شبیه به سوراخی در سطل آب که قطره‌قطره اطلاعات را بیرون می‌برد — را می‌گیرد؟ این موضوع اکنون دستِ بازرسان امنیتی است. این حساسیت‌ها تنها محدود به داده‌ها نیست و به سخت‌افزارها نیز سرایت کرده است؛ چنان‌که پرونده‌های قاچاق تراشه‌های انویدیا به چین نشان می‌دهد آمریکا تا چه اندازه بر خروجی تکنولوژی‌های حیاتی نظارت دارد.
گام بعدی شما
- گزارش‌های آتی کمیته‌های نظارتی فدرال را دنبال کنید تا ببینید آیا این شرکت مشترک واقعاً به استانداردهای امنیتی وعده داده شده می‌رسد یا خیر.
- اگر در سازمان خود با نرم‌افزارهای خارجی کار می‌کنید، مدل «تفکیک داده» تیک‌تاک را به عنوان الگویی برای مدیریت ریسک بررسی کنید.
این تغییر در سیاست‌های داده‌ای تنها بخشی از یک بازی بزرگ‌تر است؛ برای درک لایه‌های سخت‌افزاری این کنترل‌ها، به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو