تصور کنید میلیاردها دلار سرمایه صرف استخراج یک ماده quý کنید، اما ابزاری برای تبدیل آن به محصول نهایی نداشته باشید و مجبور شوید همان ماده خام را به رقیب اصلی خود بفروشید. این دقیقاً وضعیت فعلی زنجیره تأمین مواد حیاتی در ایالات متحده است.
طبق گزارش‌های صنعتی، شرکت MP Materials در حالی اکسیدهای استخراج‌شده را به آسیا می‌فرستد که هم‌زمان از یارانه‌های دولتی برای ساخت زنجیره تأمین داخلی استفاده می‌کند. این تضاد نشان‌دهنده یک شکاف عمیق است: آمریکا در استخراج مواد خام موفق است، اما هنوز نمی‌تواند آن‌ها را به آهن‌رباهای مورد نیاز برای سخت‌افزارهای پیشرفته تبدیل کند.
این بازار در حال حاضر تحت سلطه چین است که بزرگ‌ترین تولیدکننده آهن‌رباهای نئودیمیوم-آهن-بور در جهان است. برای درک ابعاد این فاصله، باید به اعداد نگاه کرد؛ طبق گفته‌های جان اورمرود از مؤسسه JOC LLC، در حالی که ژاپن سالانه ۱۰ تا ۱۵ هزار تن و کره جنوبی ۲ تا ۳ هزار تن از این آهن‌رباها را تولید می‌کنند، سهم سالانه آمریکا کمتر از ۱۰۰۰ تن است.
همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی وابستگی‌های استراتژیک سخت‌افزاری اشاره کردیم، صرفِ داشتن ماده خام بدون داشتن مالکیت فناوری پردازش، به معنای استقلال نیست. این تلاش برای کاهش وابستگی، در حالی صورت می‌گیرد که چین در ابعادی وسیع‌تر، استراتژی حاکمیت محاسباتی خود را برای جایگزینی سخت‌افزارهای خارجی با جایگزین‌های بومی پیش می‌برد تا تسلط خود بر زنجیره تأمین را تثبیت کند. برای پر کردن این شکاف، دولت آمریکا بودجه‌های مشروطی را تخصیص داده است. به نقل از مستندات رسمی، شرکت Energy Fuels در ژوئن ۲۰۲۶ مبلغ ۷۲۵ میلیون دلار و شرکت Phoenix مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار برای افزایش تولید فلز و اکسید دریافت کردند.
با این حال، تقاضای فوری همچنان در خارج از مرزهاست. راس بپو، مدیرعامل Energy Fuels، تأیید کرد که این شرکت در کوتاه‌مدت اکسیدهای خود را به کره جنوبی ارسال خواهد کرد. این شرکت برای مدیریت مازاد تولید، به‌شدت در حال گسترش حضور بین‌المللی است؛ از جمله تصاحب شرکت مواد استراتژیک استرالیا و نهایی کردن قراردادی ۱.۹ میلیارد دلاری در ژوئن ۲۰۲۶ برای خرید شرکت آلمانی Vacuumschmelze (یا همان VAC) که سازنده آهن‌رباست.
در مقابل، MP Materials استراتژی خود را تغییر داده است. این شرکت در سه ماهه نخست ۲۰۲۶، طبق توافقی با دولت آمریکا، فروش به شرکت چینی Shenghe Resources را متوقف کرد. اکنون تمرکز این شرکت بر قراردادهای بلندمدت با اپل (Apple) و جنرال موتورز (General Motors) است تا بتواند آهن‌رباهای نهایی را تا پایان سال جاری به جنرال موتورز تحویل دهد.
برای مدیران کسب‌وکار، این وضعیت یک گلوگاه حیاتی را فاش می‌کند. آمریکا با موفقیت بخش «گل و لای» یا همان استخراج را تأمین مالی کرده است، اما بخش «کارخانه» — یعنی توانایی تبدیل اکسیدها به آهن‌ربا — عقب مانده است. تا زمانی که تولید داخلی آهن‌ربا مقیاس‌پذیر نشود، مواد استخراج‌شده در خاک آمریکا همچنان سوختِ برتری صنعتی آسیا خواهند بود.
گام بعدی شما
- رصد کنید که آیا سرمایه‌گذاری در شرکت VAC منجر به انتقال فناوری تولید آهن‌ربا به خاک آمریکا می‌شود یا خیر.
- تحلیل کنید که توقف صادرات به Shenghe Resources چه تأثیری بر قیمت جهانی اکسیدهای نادر دارد.
- بررسی کنید که اپل چگونه زنجیره تأمین خود را از چین به تولیدکنندگان آمریکایی منتقل می‌کند.
اما تأثیر این رقابت بر قیمت تراشه‌های نسل بعد حتی پیچیده‌تر است — به تحلیل ما درباره‌ی اثرات زنجیره تأمین بر سخت‌افزارهای هوش مصنوعی مراجعه کنید.
گفتگو