«ترزان ۵ یک خوشه ساده نیست»؛ کشف تکه‌ای از دوران اولیه کهکشان

تصور کنید بتوانید به قطعات باقی‌مانده از زمان تولد یک شهر عظیم دست یابید تا بفهمید آن شهر چگونه ساخته شده است؛ ترزان ۵ (Terzan 5) دقیقاً همین نقش را برای کهکشان راه Milky Way ایفا می‌کند. باید بدانید که این منطقه متراکم در مرکز کهکشان، برخلاف باورهای قبلی، یک خوشه ستاره‌ای معمولی نیست، بلکه یک «قطعه فسیلی برجسته» است که از آشوب‌های اولیه تولد هسته کهکشان جان سالم به در برده است.

بررسی مرکز کهکشان معمولاً برای اخترشناسان شبیه به تلاش برای دیدن جزئیات یک شهر در میان یک طوفان شن است؛ چرا که تراکم ستاره‌ای شدید و غبارهای میان‌ستاره‌ای، دید را به‌شدت می‌بندند. به گزارش پژوهشگران، برای عبور از این سد، تیمی از دانشمندان داده‌های جدید تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) را با آرشیوهای تلسکوپ هابل ترکیب کردند. همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی تکامل ابزارهای رصد عمیق اشاره کردیم، این رویکرد «دو لایه‌ای» اجازه داد تا توهمات بصری ناشی از غبار کنار برود و مشخص شود که ترزان ۵ سال‌هاست اشتباهاً طبقه‌بندی شده بود.

برخلاف خوشه‌های کروی استاندارد که تنها یک جمعیت قدیمی از ستاره‌ها را در خود جای داده‌اند، ترزان ۵ یک تاریخچه پیچیده و چندنسلی دارد:

• دو جمعیت باستانی که 각각 ۱۲.۵ میلیارد سال و ۴.۷ میلیارد سال پیش شکل گرفته‌اند.
• دو جمعیت معاصرتر که در ۳.۸ میلیارد سال و ۲.۵ میلیارد سال پیش متولد شده‌اند.

طبق اعلام فرانچسکو آر. فرارو از دانشگاه بولونیا، این توده عجیب به‌طور مجزا شکل گرفته و در جریان رشد اصلی هسته کهکشان نابود نشده است. باربارا لانزونی، پژوهشگر دیگر این دانشگاه، توضیح می‌دهد که کهکشان‌های اولیه احتمالاً از دیسک‌های عظیم گازی تشکیل شده بودند که به تکه‌های کوچک‌تری تقسیم شدند و سپس به سمت مرکز مهاجرت کردند تا هسته نهایی را بسازند.

این یافته‌ها به این معناست که ما از حدس‌های تئوریک عبور کرده‌ایم و اکنون یک «قطعه ساختمانی» واقعی از کهکشان را در دست داریم. این کشف تایید می‌کند که راه Milky Way نه از طریق یک فروپاشی یکنواخت گازی، بلکه با ادغام تکه‌های پراکنده و مجزا رشد کرده است.

گام بعدی شما

• دنبال کردن مقالات آتی در مجله Astronomy & Astrophysics برای شناسایی قطعات مشابه در کهکشان‌های همسایه.
• بررسی داده‌های عمومی JWST برای درک تفاوت طیفی ستاره‌های نسل‌های مختلف.

اما ابعاد فنی تلسکوپ جیمز وب در رصد این نقاط تاریک حتی خیره‌کننده‌تر است — به بررسی ما درباره‌ی فناوری مادون قرمز در JWST مراجعه کنید.