اگر از اینکه فید شبکههای اجتماعیتان شبیه به یک قرعهکشی تصادفی است خسته شدهاید، حالا میتوانید با الگوریتمها مثل یک سرویس استریم موسیقی رفتار کنید. متا (Meta) و تیکتاک (TikTok) فرمان کنترل را به دست کاربر دادهاند تا بتوانید هوش مصنوعی تصمیمگیرنده را بهصورت دستی آموزش دهید.
سالها بود که سیستمهای توصیه مانند «جعبههای سیاه» عمل میکردند؛ یعنی علایق شما فقط از طریق رفتارهای غیرفعال مثل لایک یا زمان توقف روی یک پست حدس زده میشد. اکنون با ظهور مدل زبانی بزرگ (LLM) — مثل کتابخانهداری که میلیاردها صفحه را خوانده و حالا با همان لحن کتابها جواب میدهد — این سیستمها میتوانند دستورات دقیق انسانی را بفهمند و اجرا کنند، نه اینکه فقط روی کلیکها تکیه کنند. طبق گزارش تککرانچ (TechCrunch)، فیدها از کانالهای تلویزیونی یکشکل به جریانهای شخصیسازیشده تبدیل میشوند. همانطور که در تحلیلهای قبلی ما دربارهی شفافیت الگوریتمها اشاره کردیم، این چرخش پاسخی به نارضایتی کاربران از محتواهای تکراری است.
به نقل از مستندات رسمی، تردز (Threads) در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ ویژگی «الگوریتم تو» را عرضه کرد. این ابزار به کاربران اجازه میدهد ترجیحات خود را برای موضوعات خاص در بازههای زمانی یک، سه یا هفت روز بهصورت خصوصی تنظیم کنند.
در ادامه، اینستاگرام (Instagram) در اوایل ژوئه ابزار «الگوریتم تو» را برای فید اصلی، اکسپلور و ریلز فعال کرد. آدام موسری (Adam Mosseri)، رئیس اینستاگرام، اعلام کرد که مدلهای زبانی بزرگ اجازه میدهند این سیستمها شفاف شوند و به کاربر بگویند چرا یک محتوای خاص نمایش داده شده است.
تیکتاک از سازوکار متفاوتی در ابزار «مدیریت موضوعات» استفاده میکند. کاربران با تغییر لغزندندهها، میزان نمایش دستههایی مثل ورزش یا سفر را کم و زیاد میکنند. طبق گزارش این شرکت، تیکتاک تا سال ۲۰۲۵ فیلترهای هوشمند کلمات کلیدی را اضافه کرد که مترادفها را هم میبندد؛ مثلاً فیلتر کردن «بازسازی» (Remodeling)، کلمه «نوسازی» (Renovation) را هم حذف میکند.
این گذار برای هر دو طرف سودمند است: کاربر تجربهای متناسب با نیازش دارد و پلتفرمها با کاهش «اصطکاک الگوریتمی»، نرخ تعامل را بالا میبرند. با این کار، احتمال خروج کاربر بهدلیل مشاهده محتواهای پرت یا استرسزا کمتر میشود. این تلاش برای کنترل بیشتر کاربر، در حالی صورت میگیرد که پژوهشها نشان میدهند برخی سازوکارهای پاداشدهی در AI میتوانند رفتارهای اعتیادگونه یا شکست در ایمنی مدلها را تحریک کنند.
گام بعدی شما
- در تنظیمات اینستاگرام و تردز، بخش Your Algo را بررسی کنید تا ببینید مدل AI چه تصوراتی از علایق شما دارد.
- در تیکتاک از لغزندههای Manage Topics برای پاکسازی فید خود از موضوعات تکراری استفاده کنید.
- اگر تولیدکننده محتوا هستید، روی موضوعات تخصصیتر تمرکز کنید، چون کاربران حالا میتوانند بهطور فعال محتوای نیش (Niche) را طلب کنند.
اما تأثیر این شفافیت بر مدلهای کسبوکار تبلیغاتی پلتفرمها پیچیدهتر است — به تحلیل ما دربارهی اقتصاد توجه در عصر AI مراجعه کنید.
گفتگو