تصور کنید سالها تلاش برای حل یک مسئله ریاضی، در یک شب توسط هزاران عامل هوش مصنوعی به پایان برسد. این همان کابوسی است که اکنون جامعه ریاضیات جهانی را در تقابل با OpenAI قرار داده است.
این تنش زمانی شدت گرفت که هوش مصنوعی شروع به حل مسائلی کرد که پیشتر تنها در قلمرو شهود انسانی بود. همانطور که در پوشش پیشین ما از حوادث مربوط به مدلهای پیشرو در آزمایشگاههای بزرگ اشاره کردیم، اکنون شکاف عمیقی میان سرعت توسعه مدلها و استانداردهای سختگیرانهٔ داوری علمی (Peer Review) ایجاد شده است. در واقع، هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — مثل کتابخانهداری که میلیاردها صفحه را خوانده و حالا با همان لحن جواب میدهد — در حال تبدیل کردن ریاضیات از یک هنر کند و متفکرانه به یک فرآیند خودکار با توان عملیاتی بالا است.
طبق اعلام رسمی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، گروهی متشکل از ۹ ریاضیدان، تشکیل «گروه مشورتی ریاضیات و هوش مصنوعی» (AGMAI) را از طریق پست وبلاگی ترنس تائو (Terence Tao)، برنده مدال فیلدز، اعلام کردند. بر اساس این مستندات، وظیفه این گروه مشاوره به آزمایشگاهها برای بررسی و نحوه انتشار نتایج نوظهور است.
جزئیات این توافق به شرح زیر است:
- استقلال: اعضا میتوانند بهطور علنی با OpenAI مخالفت کرده و توصیههای خود را منتشر کنند.
- محدودیت اختیارات: این گروه کنترلی بر سرعت پیشرفت داخلی OpenAI در حوزه ریاضیات ندارد.
- مأموریت فوری: هماهنگی برای انتشار دهها نتیجهای که توسط یک مدل نامگذارینشده تولید شده و هنوز منتشر نشدهاند.
به گزارش Wired، OpenAI از هزاران عامل (Agent) — شبیه به کارمندانی دیجیتال که میتوانند بهطور مستقل ابزارها را به کار بگیرند — برای حل مسئله «وجود و همواری ناویه-استوکس» استفاده کرده است؛ معمایی که دهههاست ریاضیدانان را به چالش کشیده است.
برای یک ریاضیدان حرفهای، این یعنی فاز «کشف» در دوران شغلیاش بهشدت فشرده شده است. اگر OpenAI به استراتژی «بولدوزری» و انتشار شتابزده نتایج ادامه دهد، ریسک تبدیل دقیقترین علم جهان به مجموعهای از بیانیههای تبلیغاتی شرکتی وجود دارد.
گام بعدی شما
- نتایج اولین دستاوردهای تأییدشده توسط AGMAI را دنبال کنید تا ببینید آیا واقعاً ترمز انتشار شتابزده را کشیدهاند یا خیر.
- بررسی کنید که آیا مدلهای استدلالی جدید میتوانند گامبهگام مسیر حل مسئله را توضیح دهند یا صرفاً جواب نهایی را ارائه میکنند.
- در مورد تفاوت میان «اثبات ریاضی» و «تولید جواب توسط مدل» مطالعه کنید.
اما داستان سختافزاری این تحول حتی شگفتانگیزتر است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو