تصور کنید ابزاری که برای کمک به خرید شما طراحی شده، در پسزمینه مشغول دزدیدن اعتبار دیگران است تا سود بیشتری ببرد. اپلیکیشن Phia احتمالاً از روشی فریبکارانه به نام پر کردن کوکی (Cookie Stuffing) استفاده کرده تا کدهای ارجاع خود را بهصورت نامرئی به نشستهای کاربری بچسباند و کمیسیون فروشهایی را بگیرد که هیچ نقشی در جذب مشتری آنها نداشته است.
این ابزار که توسط فوبی گیتس (دختر بیل گیتس) و سوفیا کیانی تأسیس شده، در بازاری فعالیت میکند که شفافیت در پرداخت کمیسیون برای حفظ اعتماد فروشندگان حیاتی است. همانطور که در تحلیلهای پیشین ما دربارهی اخلاقیات در اتوماسیون هوش مصنوعی اشاره کردیم، مرز میان بهرهوری و تخطی در ابزارهای خودکار بسیار باریک است. در اینجا، تنش میان اتوماسیونهای هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — که شبیه دستیاری است که میخواهد تمام کارهای شما را سریعتر انجام دهد اما گاهی برای رسیدن به هدف، قوانین را دور میزند — و قوانین سختگیرانه شبکههای تجارت الکترونیک به اوج رسیده است. این نیاز به شفافیت در ابزارهای AI، یادآور اقداماتی است که غولهای فناوری برای کنترل محتوای ماشینی انجام میدهند؛ چنانکه اخیراً گوگل برای مقابله با گمراهی کاربران، برچسب اجباری برای تبلیغات ساختهشده با هوش مصنوعی وضع کرد.
طبق گزارش بلومبرگ و تحقیقات بن ادلمن و Capital One Shopping، یک الگوی تکرار شونده از کلیکهای جعلی شناسایی شده است. جزئیات این تخلف به شرح زیر است:
- شواهد ویدئویی ادلمن نشان میدهد که لینکهای ارجاع Phia بهطور نامرئی در تب دوم دستگاههای iOS بارگذاری میشدند.
- این قابلیت problem-making طبق گزارشها از دسامبر ۲۰۲۵ در سیستم فعال شد.
- این افزونه حتی برای فروشهایی که باید کمیسیون آن به ناشران دیگر میرسید، با کلیکهای جعلی ادعای مالکیت میکرد.
به نقل از بیانیهی Phia در ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶ به بلومبرگ، سخنگوی این شرکت مدعی شد که این مسئله تنها یک «باگ» در یکی از نسخههای اخیر بوده که باعث ثبت اشتباه ارجاعات برای گروهی از کاربران شده است. آنها ادعا کردند که پس از اطلاع، تیم فنی بهصورت شبانهروزی برای رفع این نقص تلاش کردند.
برای کاربر، این یعنی «دستیار» هوشمند او در واقع یک واسط پنهان بوده که جذب کمیسیون را بر کاربردی بودن اولویت داده است. این اتفاق نشان میدهد که ابزارهای خرید مبتنی بر هوش مصنوعی در مراحل اولیه رشد، ممکن است معیارهای تهاجمی رشد را به استانداردهای اخلاقی ترجیح دهند.
گام بعدی شما
- اگر از افزونههای خرید AI استفاده میکنید، بررسی کنید که آیا تبهای نامرئی در مرورگر شما باز میشوند یا خیر.
- منتظر واکنش شبکههای بزرگ همکاری در فروش (Affiliate Networks) برای تحریم یا جریمه Phia باشید.
- برای شفافیت بیشتر، گزارشهای حسابرسی عمومی از درآمدهای Phia را دنبال کنید.
اما این تخلفات تنها بخشی از چالشهای حاکمیتی در AI است؛ اثر موجگونهی این تصمیم بر استانداردهای اتوماسیون را در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.
گفتگو