تصور کنید در خیابانهای زاگرب سوار خودرویی شوید که هیچ انسانی پشت فرمان آن نیست و شما را با دقت به مقصد میرساند. این رویای جابهجایی خودران اکنون برای مسافران منتخب در کرواسی به واقعیت تبدیل شده است.
طبق اعلام رسمی، از ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، شرکتهای Pony.ai و Verne تستهای روبوتاکسی کاملاً بدون راننده را در یک مسیر ۲۲ کیلومتری آغاز کردند. این مسیر، دفتر مرکزی Verne و یک منطقه تجاری مهم را به فرودگاه زاگرب متصل میکند.
این تحول پس از یک دوره پنج ماهه از عملیات تجاری رخ داد که در آن حضور یک اپراتور AV (خودران) در داخل خودرو الزامی بود. تصور کنید گذار از یک آزمایش تحت نظارت به یک سرویس واقعاً خودران چگونه است؛ این دقیقاً همان جهشی است که Pony.ai در بازار اروپا در حال انجام آن است. در این مدل استقرار مشترک، Pony.ai تکنولوژی را فراهم میکند، Verne مدیریت عملیات را بر عهده دارد و Uber دسترسی مسافران به سرویس را تسهیل میکند.
همانطور که در تحلیلهای پیشین ما دربارهی استانداردهای ایمنی خودروهای خودران اشاره کردیم، حذف راننده انسانی سختترین گام در پذیرش عمومی این فناوری است.
زمینه و بستر استقرار
فاز تستهای بدون راننده درست کمی بیش از پنج ماه پس از آن آغاز شد که مشارکت بین Pony.ai، Verne و Uber در اوایل آوریل ۲۰۲۶ آنچه را که آنها «نخستین سرویس تجاری روبوتاکسی در اروپا» نامیدند، راهاندازی کرد.
مارکو پجکوویچ، مدیرعامل Verne، خاطرنشان کرد که حرکت از یک اپراتور داخلی به عملیات کاملاً بدون راننده، یک «نقطه عطف بزرگ در مسیر مقیاسپذیری جابهجایی خودران در اروپا» است.
بر اساس مستندات منتشر شده، این ناوگان تاکنون بیش از ۲۰۰ هزار کیلومتر در کرواسی پیموده و چندین هزار سفر مشتری را به پایان رسانده است. این عملیات به میانگین امتیاز ۴.۷ از ۵ توسط مسافران دست یافته است. تمام این تستها تحت قوانین سختگیرانه کرواسی و مجوزهای خاص برای حملونقل مسافر به صورت خودران در جادههای عمومی انجام میشود.
جزئیات معماری فنی
این خودروها از نسل هفتم روبوتاکسی استفاده میکنند که بر پایه زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری پیچیدهای بنا شده است:
- کنترلکننده دامنه L4 (L4 Domain Controller): توسعهیافته توسط Pony.ai و ساخته شده بر روی سختافزار NVIDIA DRIVE AGX.
- سیستمعامل: اجرا شده بر روی DriveOS که دارای گواهینامههای ایمنی است.
- لایههای ایمنی: مجموعهای از سنسورهای ۳۶۰ درجه با چندین لایه افزونگی (Redundancy) و قابلیتهای عملیاتی در صورت بروز خطا (Fail-operational).
به نقل از Pony.ai، این معماری پیشتر از طریق عملیات تجاری در چهار شهر بزرگ چین اعتبارسنجی شده است؛ جایی که این خودروها با ترافیکهای پیچیده شهری و شرایط جوی نامساعد روبرو شدند. این شرکت در سطح جهانی بیش از ۱۰۰ میلیون کیلومتر تجربه عملیاتی در حالت خودران دارد که ۴۰ میلیون کیلومتر از آن در حالت کاملاً بدون راننده ثبت شده است.
استراتژی مقیاسپذیری
دکتر جیمز پنگ، مدیرعامل شرکت، این رویکرد را استراتژی رشد «موتور دوگانه» مینامد. این رویکرد به دنبال مقیاسپذیری کسبوکار روبوتاکسی به طور همزمان در چین و بازارهای بینالمللی است. او معتقد است ترکیب تکنولوژی «راننده مجازی» با شرکای عملیاتی محلی مانند Verne، اجازه میدهد تا شرکت با بهرهوری سرمایهای بیشتری نسبت به ساخت تمام زیرساختها به صورت داخلی، رشد کند.
این شرکت یک خط لوله تهاجمی برای رشد در خارج از مرزها دارد:
- خط لوله جهانی: اکنون تعداد روبوتاکسیهای در صف استقرار از ۴ هزار خودرو فراتر رفته است.
- گسترش اروپایی: برنامههایی با Uber برای استقرار بیش از ۲ هزار خودرو در سراسر اروپا وجود دارد.
- هدف سال ۲۰۲۶: دستیابی به ناوگانی جهانی با بیش از ۳۵۰۰ روبوتاکسی که در بیش از ۲۰ شهر دنیا فعال باشند.
برای یک مسافر عادی، این یعنی «راننده ایمنی» — همان شخصی که وقتی هوش مصنوعی گیج میشد مداخله میکرد — در حال تبدیل شدن به یک خاطره از گذشته است. موفقیت تستهای زاگرب تعیین میکند که این خودروها با چه سرعتی از حالت «سفرهای با دعوت» به «دسترسی عمومی» تبدیل شوند.
این استقرار ثابت میکند تکنولوژی سطح ۴ (L4) که برای ترافیک متراکم و هرجومرجگونه کلانشهرهای چین طراحی شده، میتواند با محیطهای قانونی و نقشههای جادهای اروپا سازگار شود. اگر مسیر ۲۲ کیلومتری زاگرب پایدار بماند، شرکت قصد دارد در ماههای آینده پوشش سرویس را به کل منطقه عملیاتی شهر گسترش دهد.
منتظر نقطه عطف بعدی نظارتی در کرواسی باشید، زیرا گذار از «مسافران دعوتشده» به «دسترسی باز برای عموم»، آخرین مانع برای توجیه تجاری در این منطقه خواهد بود.
گام بعدی شما
- دنبال کنید که آیا کرواسی مجوز «دسترسی عمومی» را صادر میکند یا خیر، زیرا این آخرین مانع برای تجاریسازی کامل است.
- مدل همکاری Pony.ai و Uber را بررسی کنید تا متوجه شوید چگونه پلتفرمهای توزیع، سرعت نفوذ سختافزارهای خودران را افزایش میدهند.
- گزارشهای مربوط به نرخ خطای مدلهای L4 در محیطهای اروپایی را دنبال کنید.
اما چالشهای سختافزاری برای رسیدن به سطح ۵ خودرانی حتی پیچیدهتر است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای نسل جدید انویدیا مراجعه کنید.
گفتگو