تصور کنید آثار دهههای گذشتهی الویس پرسلی یا ضربآهنگهای مدرن بیانسه، بدون پرداخت یک سنت، در دل یک ماشین یادگیری پیچیده بلعیده شده باشند. این دقیقاً همان ادعایی است که اکنون سونی موسیقی علیه Udio مطرح کرده است.
سونی موسیقی (Sony Music Entertainment) در دوشنبه ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ در دادگاهی در نیویورک شکایتی را ثبت کرد و مدعی شد که این ابزار تولید موسیقی، نقض گستردهای در حق کپیرایت انجام داده است. این پرونده در حالی پیش میرود که صنعت موسیقی در حال جنگی تمامعیار با هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — ابزارهایی که مثل یک نقاش چیرهدست، سبکهای مختلف را یاد میگیرند و آثار جدیدی خلق میکنند — است.
همانطور که در تحلیلهای پیشین ما دربارهی حقوق مالکیت در عصر مدلهای مولد اشاره کردیم، بحث اصلی بر سر این است که آیا مدلها صرفاً «سبک» را میآموزند یا در واقع دادهها را کپی میکنند. در سال ۲۰۲۴، سونی به همراه یونیورسال میوزیک گروپ (Universal Music Group) و وارنر رکوردز (Warner Records) علیه Udio و Suno شور کردند تا ثابت کنند این مدلها آثار محافظتشده را برای تولید صداهای تجاری بازتولید میکنند.
طبق گزارش دِ ورژ (The Verge)، سونی برای اثبات ادعاهای خود از تکنیک «اثرانگشت صوتی» (Audio Fingerprinting) استفاده کرده است. این روش — شبیه به اسکن اثر انگشت انسان برای شناسایی دقیق او — اجازه داد تا قطعات خاصی از آهنگها، از جمله اثر «As It Was» اثر هری استایلز و «Say My Name» بیانسه، در مدل شناسایی شوند.
با این حال، مسیر حقوقی این پرونده هموار نیست. پیش از این، قاضی دادگاه درخواست سونی برای گسترش دامنه شکایت را رد کرده بود و تمرکز قانونی را تنها به ۳۳۳ اثر محدود کرد. سونی اکنون تأکید میکند که لیست ۳۰ هزار آهنگی که شناسایی کرده، تنها بخش کوچکی از کل آثار نقضشده است.
این پرونده برای صنعت هوش مصنوعی، بحث را از ادعاهای تئوریک «استفاده منصفانه» (Fair Use) به مدارک جرمشناختی منتقل میکند. اگر اثرانگشت صوتی ثابت کند که دادهها مستقیماً بلعیده شدهاند، دفاعیه آزمایشگاهها مبنی بر اینکه «ما فقط الگوها را یاد میگیریم»، فرو میریزد. این اتفاق میتواند تمام شرکتهای موسیقی AI را مجبور کند تا به سمت خرید لایسنس برای دادههای آموزشی حرکت کنند.
گام بعدی شما
- اگر تولیدکننده محتوا هستید، ابزارهای شناسایی اثرانگشت صوتی را برای پایش آثار خود دنبال کنید.
- رای دادگاه درباره دامنه شواهد را زیر نظر بگیرید؛ این رای تعیین میکند که Udio با جریمههای کلان مواجه میشود یا یک توافق محدود.
- بررسی کنید آیا ابزارهای AI مورد استفاده شما از دادههای لایسنسدار استفاده میکنند یا خیر.
اما نبرد حقوقی فقط نیمی از داستان است؛ اثر این پرونده بر قیمتگذاری APIهای تولید صدا را در تحلیل بعدی بررسی خواهیم کرد.
گفتگو