سرمایه‌گذاری ۱ میلیارد دلاری آمازون برای کاهش تنش با جوامع محلی مراکز داده

تصور کنید ساکن شهر کوچکی باشید که ناگهان میزبان مجتمع‌های صنعتی عظیمی شود که میلیون‌ها گالن آب و مگاوات‌های برق مصرف می‌کنند. برای جلوگیری از طرد شدن توسط مردم و واکنش‌های منفی محلی، آمازون (Amazon) حالا تصمیم گرفته است به‌جای صرفاً مدیریت عملیاتی، به یک توسعه‌دهنده شبه‌شهری تبدیل شود که بر ثبات اقتصادی منطقه تمرکز دارد.

طبق اعلام رسمی این شرکت در ۲ اکتبر ۲۰۲۶، بیش از ۱ میلیارد دلار بودجه جدید به جوامع میزبان مرکز داده (Data Center) — که شبیه به مغزهای دیجیتال غول‌پیکری است که تمام اطلاعات ابری را پردازش می‌کنند — تزریق خواهد شد. این ابتکار که «Built Together» نام دارد، پاسخی مستقیم به فشارها و محدودیت‌هایی است که شهرهای مختلف آمریکا برای متوقف کردن گسترش زیرساخت‌های ابری اعمال کرده‌اند. این سرمایه‌گذاری جدید به هزینه‌های پیشین شرکت در این مناطق اضافه می‌شود تا اصطکاک‌های ناشی از گسترش سریع زیرساخت‌های ابری در عصر هوش مصنوعی کاهش یابد.

مت گارمن (Matt Garman)، مدیرعامل AWS، این موج ساخت‌وساز را با سیستم بزرگراه‌های بین‌شهری آمریکا در سال ۱۹۵۶ مقایسه می‌کند. او معتقد است رقابت برای پیشتازی در هوش مصنوعی چنان حیاتی است که هر کشوری در این میدان پیروز شود، آینده‌ی این فناوری را دیکته خواهد کرد. این فوریت در حالی رخ می‌دهد که در حال حاضر بیش از ۱۰۰ دستور توقف ساخت مراکز داده (Moratoriums) در سراسر ایالات متحده در دست بررسی است.

همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی فشار زیرساختی مدل‌های زبانی بزرگ اشاره کردیم، تضاد میان نیاز به توان محاسباتی و منابع محیطی به نقطه بحرانی رسیده است. آمازون برای حل این مشکل، از یک مدل عملیاتی ساده به یک «تعهد مرکز داده» (Data Center Commitment) مدون تغییر مسیر داده است. این چارچوب بر اساس سه ستون اصلی که توسط جوامع محلی به عنوان مهم‌ترین اولویت‌ها شناسایی شده‌اند بنا شده است: آموزش و مسیرهای شغلی، کاهش هزینه‌های انرژی و راهکارهای آب، و بودجه‌های منعطف برای اولویت‌های محلی.

آموزش و مسیرهای شغلی

آمازون قصد دارد طی ۵ سال آینده، دسترسی بیش از ۳۰۰ هزار دانشجو به مدارک تحصیلی رایگان را فراهم کند. ساکنان مناطق میزبان می‌توانند بدون پرداخت هزینه شخصی، مدارک گواهینامه یا مدارک کاردانی (Associate Degrees) را دنبال کنند. در این طرح، آمازون هزینه‌های باقی‌مانده پس از کمک‌های مالی دولتی را به‌طور کامل پوشش می‌دهد. رشته‌های واجد شرایط عبارتند از:

• حرفه‌های الکتریکی و سیستم‌های گرمایشی و تهویه (HVAC)
• فیبر نوری و فناوری اطلاعات (IT)
• بهداشت و درمان و آموزش
• ایمنی عمومی و تولیدات پیشرفته

در حال حاضر توافق‌نامه‌هایی با کالج‌های محلی در حال انعقاد است و پیش‌بینی می‌شود این برنامه‌ها در ماه‌های آینده اجرایی شوند. در حال حاضر بیش از ۱۰ هزار یادگیرنده و مدرس در ۱۵ منطقه از مناطق دارای مرکز داده در این برنامه‌های آموزشی مشارکت دارند.

علاوه بر این، شرکت در حال گسترش «مراکز آموزش ماژولار» (Modular Training Centers) است. این‌ها تأسیساتی فیزیکی هستند که در محل یا نزدیکی مراکز داده ساخته می‌شوند و دوره‌های گواهینامه‌ای ۴ تا ۱۶ هفته‌ای را ارائه می‌دهند. این مراکز از تجهیزات تخصصی، محیط‌های شبیه‌سازی‌شده‌ی مرکز داده و محوطه‌های آموزشی فضای باز (Outside-plant) استفاده می‌کنند.

• وضعیت فعلی: ۳ مرکز فعال
• در حال توسعه: ۶ مرکز
• هدف نهایی: شبکه‌ای از ۲۵ مرکز تخصصی ساخته‌شده برای این منظور
• ظرفیت: آموزش سالانه حدود ۲ تا ۴ هزار یادگیرنده در هر مرکز
• هدف نهایی: آماده‌سازی ۱۰۰ هزار نیروی متخصص سالانه برای مشاغل ماهر تا پایان سال ۲۰۲۸، که تمام هزینه‌های آن توسط آمازون پرداخت می‌شود.

راهکارهای انرژی و آب

برای مقابله با افزایش هزینه‌های коммуна و خدمات شهری، آمازون با سازمان‌های غیرانتفاعی، شرکت‌های خدمات شهری محلی و دفاتر انرژی ایالتی همکاری می‌کند تا کمک‌های مالی برای ارتقای بهره‌وری انرژی ارائه دهد. این برنامه بیش از ۳۰۰ مدرسه (K-12) و ساختمان‌های اجتماعی و همچنین بیش از ۳۰ هزار خانه تک‌واحدی و چندواحدی را در شهرستان‌های میزبان هدف قرار داده است. ارتقاهای مورد نظر شامل موارد زیر است:

• پمپ‌های حرارتی و سیستم‌های HVAC
• عایق‌بندی و گرم‌کن‌های آب
• باتری‌ها و تأسیسات خورشیدی

آمازون تخمین می‌زند که این ارتقاها قبض‌های ماهانه انرژی را ۲۰ تا ۴۰ درصد کاهش می‌دهد و برای هر خانوار سالانه حدود ۷۰۰ دلار صرفه‌جویی ایجاد می‌کند، هرچند این مبلغ بسته به نرخ‌ها، آب‌وهوا و میزان مصرف هر خانه متفاوت خواهد بود.

در بخش محیط‌زیست، این شرکت بیش از ۶۵ پروژه بازگرداندن آب (Water Replenishment) را منعقد کرده است. انتظار می‌رود سالانه بیش از ۸ میلیارد گالن آب به جوامع محلی بازگردانده شود؛ حجمی که بیش از دو برابر مصرف مراکز داده‌ی این شرکت در سال ۲۰۲۵ است.

بودجه‌های تحت هدایت جامعه

میلیون‌ها دلار سالانه از طریق سازمان‌های غیرانتفاعی، بنیادها و سازمان‌های اجتماعی محلی توزیع خواهد شد. تفاوت اصلی این است که برخلاف کمک‌های مالی تحت هدایت شرکت‌ها، تصمیم‌گیری درباره تخصیص این بودجه بر عهبه خود جوامع محلی است و نتایج آن به‌صورت شفاف گزارش می‌شود.

موارد واجد شرایط برای این بودجه‌های منعطف عبارتند از:

• جاده‌ها، پارک‌ها و تأسیسات ورزشی
• تجهیزات سازمان آتش‌نشانی
• مسکن ارزان‌قیمت و امنیت غذایی
• بهبود مدارس و آمادگی در برابر بلایا
• رویدادهای اجتماعی

فرآیندهای ثبت‌نام و درخواست در حال حاضر با شرکای محلی در حال استقرار است. این برنامه به‌طور خاص محدود به جوامعی است که آمازون در آن‌ها مرکز داده دارد.

تغییر در شفافیت عملیاتی

بر اساس پست رسمی About Amazon، این شرکت چهار اصل را برای عملیات خود مدون کرده است: حفاظت و ارتقای جوامع، ایجاد شغل و مزایای اقتصادی، تعامل با جوامع و ساخت و بهره‌برداری مسئولانه.

یک تغییر بنیادین، کنار گذاشتن قراردادهای عدم افشا (NDA) با سازمان‌های دولتی درباره جزئیات پروژه‌ها است. آمازون اکنون جلسات توصیفی عمومی (Open Houses) در جوامع عملیاتی خود برگزار می‌کند و «تعهد حفاظت از مالیات‌دهندگان ایالات متحده» (U.S. Rate Payer Protection Pledge) را امضا کرده است. این اقدام تضمین می‌کند که قیمت‌های انرژی پرداخت شده توسط آمازون، هم مصرف خود شرکت و هم بهبودهای زیرساختی مورد نیاز را پوشش دهد تا بار مالی آن بر دوش مالیات‌دهندگان محلی نیفتد.

پاسخ به منتقدان

مت گارمن مستقیماً روایت‌هایی را که می‌گویند مراکز داده منابع محلی را می‌بلعند، به چالش کشیده است. او اشاره کرد که مصرف مستقیم آب مراکز داده تنها حدود ۰.۵ درصد از کل مصرف مستقیم صنعتی آب در آمریکا است. در حالی که یک مرکز داده معمولی به‌طور متوسط حدود ۱۷۰ هزار گالن در روز مصرف می‌کند، هر مرکز داده‌ی آمازون به‌طور متوسط کمتر از ۱۳ هزار گالن آب در روز مصرف می‌کند؛ یعنی تقریباً معادل مصرف ۴۲ خانوار آمریکایی.

در مورد برق نیز، او علت افزایش قیمت‌ها را عمدتاً فرسودگی شبکه دانست و اشاره کرد ۷۰ درصد خطوط انتقال بیش از ۲۵ سال قدمت دارند. همچنین، او تصریح کرد که ژنراتورهای دیزلی پشتیبان ۹۹.۹ درصد زمان را خاموش هستند و سالانه فقط حدود ۱۰ ساعت، عمدتاً برای تست‌های نگهداری، کار می‌کنند.

داده‌های اقتصادی نیز نشان‌دهنده سودآوری عظیم برای مناطق است:

• شهرستان سنت جوزف (ایندیانا): بیش از ۳ میلیارد دلار مالیات تخمینی (در مقابل ۱.۲ میلیون دلار در کاربری قبلی زمین).
• شهرستان مونتگومری (میسوری): بیش از ۱.۸ میلیارد دلار در ۲۵ سال (در مقابل حدود ۲۰۰ هزار دلار در کاربری قبلی).
• شهرستان لادون (ویرجینیا): گزارش سال ۲۰۲۶ Mangum Economics برای شورای فناوری ویرجینیای شمالی نشان می‌دهد که بدون درآمد مراکز داده، مالکان خانه‌ها سالانه ۵۸۰۰ دلار بیشتر مالیات ملک می‌پرداختند.

ایجاد شغل نیز قابل توجه است. در شهرستان مدیسون (میسیسپی)، بیش از ۲۳۰۰ نفر در ساخت دو سایت مشغول به کار هستند و ۱۷۰۰ شغل عملیاتی برنامه‌ریزی شده است. در شهرستان نیوتون (جورجیا)، بیش از ۱۵۰۰ کارگر ساختمانی مشغول به کارند و ۴۰۰ شغل عملیاتی پیش‌بینی شده است.

شاخص‌های بهره‌وری نیز شکافی را بین آمازون و بازار کلی نشان می‌دهد. این شرکت گزارش داد که شاخص اثربخشی مصرف توان (PUE) جهانی آن در سال ۲۰۲۵ برابر ۱.۱۴ بود که از میانگین صنعت (۱.۲۵) و مراکز داده سازمانی داخلی (۱.۶۳) بهتر است. هدف این شرکت، تبدیل شدن به «مثبت در مصرف آب» (Water Positive) در تمام مراکز داده تا سال ۲۰۳۰ است و گزارش داده که تا سال ۲۰۲۵، ۷۵ درصد از این مسیر را طی کرده است. مراکز داده‌ی این شرکت هفت برابر بهینه‌تر از میانگین صنعت در مصرف آب توصیف شده‌اند. علاوه بر این، ژنراتورهای پشتیبان در سایت‌های جدید با استانداردهای انتشار EPA Tier 4 مطابقت خواهند داشت. آمازون متعهد شده است داده‌های سالانه مصرف انرژی و آب، بهره‌وری و درصد انرژی حاصل از منابع بدون کربن را منتشر کند.

این حرکت نشان می‌دهد که «تصاحب زمین برای AI» وارد فاز دیپلماتیک شده است. غول‌های فناوری دیگر نمی‌توانند صرفاً زمین بخرند و به شبکه برق وصل شوند؛ آن‌ها باید مانند توسعه‌دهندگان شهری عمل کنند تا مجوزهایشان توسط رای‌دهندگان محلی لغو نشود. این رویکرد در راستای استراتژی‌های کلان رقباست؛ برای مثال، گوگل نیز در تگزاس از مدل‌های انرژی‌محور برای مدیریت مراکز داده‌های خود استفاده می‌کند.

برای یک ساکن عادی، این بدان معنای آن است که ورود یک مرکز داده ممکن است با یک مدرک تحصیلی رایگان یا یک پنل خورشیدی یارانه‌ای همراه باشد. برای صنعت، این اقدام یک استاندارد مالی بالا برای هر بازیگر جدیدی که قصد گسترش زیرساخت در آمریکا را دارد، ایجاد می‌کند.

باید رصد کرد که دولت‌های محلی چگونه به این پیشنهادها پاسخ می‌دهند و آیا غول‌های ابری دیگر مانند مایکروسافت یا گوگل نیز چارچوب‌های میلیارد دلاری مشابهی را برای جلوگیری از دستورات توقف ساخت، راه‌اندازی می‌کنند یا خیر.

گام بعدی شما

• اگر در حوزه توسعه زیرساخت‌های ابری فعال هستید، مدل «تعهدات اجتماعی» آمازون را به عنوان استانداردی برای مذاکرات با شهرداری‌ها بررسی کنید.
• تغییر رویکرد آمازون از NDA به شفافیت کامل را به عنوان سیگنالی برای کاهش ریس‌های قانونی در پروژه‌های مشابه دنبال کنید.
• اثر این مدل‌های مالی بر قیمت زمین در مناطق صنعتی را رصد کنید.

اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.