استراتژی چین برای دور زدن تحریم‌های سخت‌افزاری با بزرگ‌ترین مدل باز-وزن جهان

اگر مدیر یک کسب‌وکار هستید که برای استفاده از مدل‌های پیشرفته به اشتراک‌های دلاری OpenAI وابسته است، باید بدانید که خرتوطه‌های انحصاری در حال فروپاشی هستند. عرضه بزرگ‌ترین مدل هوش مصنوعی با وزن‌های باز (Open Weights) — یعنی انتشار «دستور پخت» مدل به‌جای ارائه فقط یک product آماده — توسط یک استارتاپ چینی، بازی را تغییر داده است. در حالی که رهبران آمریکایی مانند OpenAI و Anthropic کنترل انحصاری این صنعت را در دست داشتند، این استارتاپ چینی توانسته است شکاف هوش مصنوعی را با انتشار این مدل عظیم پر کند. این تقابل میان مدل‌های باز و بسته در حالی رخ می‌دهد که ایالات متحده تلاش می‌کند دسترسی به مدل‌های پیشرفته‌تر را کنترل کند؛ برای نمونه، دولت آمریکا اخیراً دسترسی محدود ۱۰۰ سازمان منتخب به مدل Mythos 5 را آزاد کرد تا امنیت این ابزارها را تضمین کند.

طبق گزارش رویترز (Reuters)، این مدل در حالی معرفی شد که چین استراتژی ملی خود را برای عبور از محدودیت‌های سخت‌افزاری به سمت توسعه متن‌باز تغییر داده است. این رویکرد شبیه به کسی است که وقتی اجازه خرید ابزار پیشرفته را ندارد، نقشه ساخت آن ابزار را برای همه منتشر می‌کند تا هزاران نفر در سراسر جهان به او در تکمیل آن کمک کنند. چین با شرط‌بندی روی وزن‌های باز، قصد دارد اکوسیستمی جهانی از شرکا در کشورهای در حال توسعه ایجاد کند تا از اتکا به استانداردهای غربی فاصله بگیرد. همان‌طور که در تحلیل قبلی ما درباره‌ی امنیت مدل‌های بازمتن اشاره کردیم، این مسیر ریسک‌های امنیتی دارد اما سرعت رشد را به‌شدت بالا می‌برد. بر اساس گزارش MIT Technology Review، پکن اکنون روی متن‌باز به عنوان ستون اصلی استقلال تکنولوژیک خود شرط‌بندی کرده است.

زمینه و چرخش استراتژیک

این چرخش بخشی از یک جنبش ژئوپلیتیک گسترده‌تر برای تضمین استقلال فناوری است. به گزارش سی‌ان‌بی‌سی (CNBC)، رئیس‌جمهور شی جین پینگ صراحتاً چین را به عنوان شریک اصلی هوش مصنوعی برای کشورهای در حال توسعه معرفی کرده تا جایگزینی برای نفوذ ایالات متحده باشد. این حرکت نشان‌دهنده تلاش چین برای قرار گرفتن در جایگاه یک جایگزین استراتژیک برای تاثیرات آمریکا در جنوب جهانی است.

این استراتژی بیشتر در جریان کنفرانس جهانی هوش مصنوعی (WAIC) در شانگهای مشهود بود. جورج چن، رئیس بخش عمل دیجیتال در مؤسسه مشاوره The Asia Group، به رویترز گفت که پیام شی روشن است: «چین در زمینه فناوری و استانداردهای هوش مصنوعی از کسی پیروی نخواهد کرد، بلکه خود را به رهبری جهان می‌برد». این پیام نشان می‌دهد که چین قصد دارد هم در لایه فنی و هم در لایه استانداردسازی، پیشرو باشد.

جزئیات و نوسانات بازار

این عرضه تنها یک دستاورد فنی نبود، بلکه یک تکانه مالی ایجاد کرد و بلافاصله موجاتی را در بازارهای مالی جهانی رقم زد. در واقع این اتفاق فراتر از یک موفقیت تکنولوژیک، یک disruptor یاy یا مختل‌کننده مالی است.

• طبق گزارش بلومبرگ (Bloomberg)، سهام شرکت‌های حوزه هوش مصنوعی و نیمه‌هادی بلافاصله پس از این خبر با ریزش مواجه شدند.
• در همین حال، به گزارش اس‌سی‌ام‌پی (SCMP)، جایگزین‌های چینی برای انویدیا (Nvidia) برای پشتیبانی از این موج داخلی در حال جذب سرمایه و قدرت هستند.
• همچنین طبق گزارش گیزمودو (Gizmodo)، ماهیت باز این مدل اجازه می‌دهد تا مستقیماً با سیستم‌های انحصاری آنتروپیک (Anthropic) و اوپن‌ای‌آی (OpenAI) رقابت کند.

مکانیزم‌های فنی و سخت‌افزار

استراتژی چین بر یک رویکرد دوگانه می‌چرخد: توسعه مدل‌های عظیم متن‌باز و هم‌زمان ساخت سخت‌افزاری که قادر به اجرای آن‌ها باشد. این راهبرد باعث می‌شود وابستگی به تراشه‌های سطح بالای آمریکایی کاهش یابد. محورهای فنی این برنامه عبارتند از:

• تمرکز بر «وزن‌های باز» که اجازه شخصی‌سازی گسترده‌تر و استقرار مدل در محیط‌های مختلف را می‌دهد.
• تلاش برای دور زدن کنترل‌های صادراتی آمریکا از طریق بهره‌گیری از جایگزین‌های نیمه‌هادی داخلی.
• هدف نهایی، ایجاد یک زیرساخت مقیاس‌پذیر است که به استک‌های (stacks) انحصاری شرکت‌های غربی وابسته نباشد.

جورج چن از The Asia Group تأکید می‌کند که هدف چین دنبال نکردن فناوری یا استانداردهای موجود، بلکه رهبری جهان در هر دو مورد است. این سیگنالی است به سوی «حاکمیت محاسباتی» (Compute Sovereignty)، جایی که چین قوانین فنی خاص خود را وضع می‌کند. در کنار تلاش برای حاکمیت سخت‌افزاری، بهینه‌سازی مصرف انرژی نیز حیاتی است؛ برای مثال، رویکرد Subquadratic توانسته است هزینه‌ها و انرژی استنتاج در مدل‌های زبانی را به‌طور چشم‌گیری کاهش دهد که می‌تواند در استقرار مدل‌های عظیم چینی نقش کلیدی داشته باشد.

برای رهبران کسب‌وکار، این یعنی «خندق دفاعی» مدل‌های آمریکایی در حال کوچک شدن است. وقتی مدل‌های با عملکرد بالا به صورت رایگان و جهانی در دسترس باشند، مزیت رقابتی از «داشتن مدل» به «نحوه ادغام مدل در محصول» تغییر می‌کند. همچنین، این حرکت فشار بر صادرات تراشه‌های آمریکایی را افزایش می‌دهد، زیرا چین به شدت در حال بهینه‌سازی نرم‌افزارهای خود است تا روی سخت‌افزارهای غیرانویدیایی اجرا شوند. نتیجه این وضعیت، یک دنیای دوقطبی در هوش مصنوعی خواهد بود که در آن دو مجموعه استاندارد رقیب وجود دارند.

شما باید منتظر اولین پیاده‌سازی‌های سطح سازمانی (Enterprise-grade) این مدل در کشورهای خارج از چین باشید. اگر کشورهای در حال توسعه این استک متن‌باز را بپذیرند، بازار جهانی هوش مصنوعی ممکن است بین سیستم‌های انحصاری تحت رهبری آمریکا و سیستم‌های باز تحت رهبری چین تقسیم شود. این چرخش بازتابی از یک روند گسترده‌تر در سایر بخش‌های فناوری است، جایی که چین به جای پیروی از استانداردهای وضع شده توسط ایالات متحده، به دنبال رهبری در خلق استانداردهای جهانی است.

گام بعدی شما

• بررسی مدل‌های باز-وزن چینی برای کاهش هزینه‌های عملیاتی در جایگزینی با APIهای پولی.
• ارزیابی زیرساخت‌های سخت‌افزاری جایگزین برای کاهش وابستگی به GPUهای انویدیا.
• دنبال کردن اولین پیاده‌سازی‌های تجاری این مدل در کشورهای خارج از چین برای سنجش کیفیت واقعی.

اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell و رقابت جهانی سخت‌افزار مراجعه کنید.