آیا مرورگر شما حق دارد گیگابایت‌ها مدل هوش مصنوعی را بدون اجازه شما دانلود کند؟ گوگل کروم (Google Chrome) با ادغام جمینای نانو (Gemini Nano) به عنوان یک قابلیت سطح پلتفرم، پاسخ این سوال را با یک «بله» قاطع داده است.
به نقل از تحلیل فنی ویویان واس (Vivian Voss) در وب‌سایت dev.to، کروم اکنون ۷ ای‌پی‌آی (API) برای هوش مصنوعی روی دستگاه ارائه می‌دهد. این ابزارها شامل قابلیت‌هایی برای خلاصه‌سازی، ترجمه و بازنویسی هستند که همگی توسط مدل محلی جمینای نانو قدرت می‌گیرند. برخلاف دسترسی به دوربین یا میکروفون که نیاز به تأیید صریح کاربر دارد، این قابلیت‌های هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) به عنوان ویژگی‌های استاندارد زمان اجرا (Runtime) در نظر گرفته شده‌اند.
برای فعال‌سازی دانلود پس‌زمینه این مدل، کروم پیش‌نیازهای سخت‌افزاری زیر را بررسی می‌کند:
- بیش از ۴ گیگابایت VRAM
- حداقل ۱۶ گیگابایت رم سیستم
- حداقل ۲۲ گیگابایت فضای خالی دیسک
- سیستم‌عامل‌های پشتیبانی‌شده (ویندوز ۱۰/۱۱، مک‌او‌اس ۱۳+، لینوکس یا کروم‌او‌اس پلاس)
بر اساس مستندات گوگل، از می ۲۰۲۵ (نسخه ۱۳۸ کروم)، این ای‌پی‌آی‌ها برای افزونه‌ها در دسترس قرار گرفتند و برای صفحات وب معمولی در وضعیت «تست منشأ» (Origin Trial) هستند. یک وب‌سایت می‌تواند صرفاً با فراخوانی دستور LanguageModel.create() در جاوااسکریپت، یک جلسه استنتاج (Inference) را آغاز کند، بدون اینکه هیچ پنجره اجازه یا اعلانی برای کاربر ظاهر شود.
همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی امنیت مدل‌های زبانی کوچک اشاره کردیم، توازن بین کارایی و حریم خصوصی همواره یک نقطه حساس بوده است. این «ورود بی‌صدا» سه ریسک امنیتی جدی ایجاد می‌کند. نخست، اثر انگشت دیجیتال (Fingerprinting) است؛ جایی که وب‌سایت‌ها با بررسی LanguageModel.availability() می‌توانند کلاس سخت‌افزاری کاربر را بدون اجازه شناسایی کنند. دوم، تزریق پرامپت غیرمستقیم است؛ طبق گزارش OWASP، این آسیب‌پذیری در ۷۳٪ از استقرار‌های هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۴ مشاهده شده است. در نهایت، خطر ارتقای سطح دسترسی وجود دارد؛ همان‌طور که در CVE-2026-0628 مشاهده شد، افزونه‌ها می‌توانستند از پنل‌های هوش مصنوعی برای دسترسی غیرمجاز به دوربین و میکروفون استفاده کنند (موردی که در ژانویه ۲۰۲۶ اصلاح شد).
این رویکرد تنها مختص گوگل نیست و مایکروسافت اج، بریو و سافاری نیز در حال ادغام پیش‌فرض هوش مصنوعی هستند. تغییر بنیادین در این است که AI از یک «سطح دارای مجوز» به یک «قابلیت پیش‌فرض» در محیط اجرای مرورگر تبدیل شده است.
اما این تنها بخشی از معماری جدید وب است؛ اثر این تغییر بر بازار سخت‌افزارهای لبه را در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.
گام بعدی شما
- نسخه کروم خود را بررسی کنید (نسخه ۱۳۸ به بالا) تا متوجه شوید آیا مدل‌های محلی روی سیستم شما فعال شده‌اند یا خیر.
- اگر توسعه‌دهنده هستید، مستندات Origin Trial برای
LanguageModelرا مطالعه کنید تا با محدودیت‌های فعلی آشنا شوید. - تنظیمات حریم خصوصی مرورگر خود را برای مدیریت دسترسی‌های افزونه‌ها بازبینی کنید.
گفتگو