تصور کنید دو غول فناوری در رقابتی مرگ‌بار برای تسلط بر زیرساخت‌های ارتباطی جهان باشند و هر حرکت آن‌ها با خطر شکایت‌های میلیاردی همراه باشد. ریسک‌های حقوقی در مسابقه برای دستیابی به 5G، هوش مصنوعی و فناوری‌های محاسباتی بسیار عظیم است. برای خروج از این بن‌بست و کاهش این ریسک‌ها، هواوی و کوالکام در ۵ اکتبر ۲۰۲۶ توافقی چندساله برای مجوز پتنت‌ها امضا کردند تا زیربنای مالکیت فکری خود را تثبیت کنند. این قرارداد یک چارچوب مشترک برای مجوزهای متقابل و خرید مستقیم پتنت‌ها ایجاد می‌کند که به‌طور مؤثری از نبردهای حقوقی هزینه‌بر جلوگیری می‌کند.
این توافق در حالی رخ می‌دهد که صنعت فناوری به سمت ادغام شبکه‌های ارتباطی با هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) حرکت می‌کند. برای مدیران کسب‌وکار، این اتفاق شبیه به آن است که دو معمار رقیب تصمیم بگیرند نقشه‌هایشان را با هم به اشتراک بگذارند تا هر دو بتوانند بدون ترس از شکایت بابت پی‌ریزی ساختمان، آسمان‌خراش‌های بلندتری بسازند. این اقدام باعث پایداری زنجیره تأمین سخت‌افزارهای موبایل و شبکه می‌شود.
همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی استانداردهای ارتباطی و رقابت سخت‌افزاری اشاره کردیم، کاهش اصطکاک حقوقی بین پیشروان صنعت، سرعت نوآوری را دوچندان می‌کند. این رویکرد همکاری برای پیشبرد استانداردهای فنی، مشابه تلاش‌های اخیر در حوزه تولید تراشه است که در آن همکاری ASML و غول‌های تراشه‌سازی برای بازنگری در ماسک‌های نوری با هدف افزایش بهره‌وری در تولیدات پیشرفته صورت گرفت.
زمینه استراتژیک
این خبر به‌طور مشترک از شنژن چین و سن‌دیگو منتشر شد. هر دو شرکت اعلام کردند که این توافق بازتاب‌دهنده تعهد مشترک آن‌ها به حقوق مالکیت فکری است. به‌طور مشخص، هدف آن‌ها اجرای رویه‌های اعطای مجوز مطابق با اصول FRAND (منصفانه، معقول و غیرتبعیض‌آمیز) است.
این حرکت نشان‌دهنده گذار از دوران دادگاه‌های تهاجمی به دوران همزیستی استراتژیک است. با پایبندی به اصول FRAND، هر دو شرکت ریسک صدور احکام توقف (Injunctions) را کاهش می‌دهند؛ احکامی که می‌توانست ارسال محصولات را در بازارهای کلیدی به‌طور کامل متوقف کند.
طبق اعلام مشترک این دو شرکت، این قرارداد بر اساس دو مکانیسم اصلی تنظیم شده است:
جزئیات توافق
- مجوز متقابل (Cross-Licensing): هر دو شرکت به یکدیگر اجازه دسترسی به سبد پتنت‌هایشان در حوزه‌های 5G، محاسبات (Compute)، هوش مصنوعی و شبکه را می‌دهند.
- خرید مستقیم: کوالکام پتنت‌های خاصی از هواوی در ایالات متحده را در زمینه‌های هوش مصنوعی، محاسبات، شبکه و سایر فناوری‌ها خریداری می‌کند.
آلن فان، مدیر ارشد مالکیت فکری هواوی، خاطرنشان کرد که سرمایه‌گذاری‌های دهه‌ای این شرکت در تحقیق و توسعه بنیادین، پیشرفت در ارتباطات موبایل را به پیش رانده است. او به مشارکت‌های هواوی در استانداردهای 4G و 5G، به‌ویژه فناوری انتقال سیگنال نزدیک به حد فیزیکی با استفاده از کدهای قطبی (Polar Codes) اشاره کرد که به تثبیت جایگاه رهبری این شرکت کمک کرد. فان اظهار داشت: «این توافق نه تنها ارزش نوآوری‌های هواوی را نشان می‌دهد، بلکه مشارکت‌های بنیادین کوالکام در فناوری‌های ارتباطی مدرن را نیز به رسمیت می‌شناساند.»
از سوی دیگر، جان هان، نایب رئیس اجرایی و مدیر کل مجوز فناوری کوالکام، بیان کرد که این قرارداد جایگاه رهبری کوالکام در پتنت‌های ضروری استاندارد (SEP) برای 5G را مجدداً تأیید می‌کند. او اشاره کرد که سرمایه‌گذاری‌های کوالکام در فناوری‌های بی‌سیم بنیادین، نسل‌های متوالی از نوآوری‌های موبایل را ممکن ساخته است. هان افزود که این قرارداد نشان‌دهنده به رسمیت شناختن نوآوری‌های مستمر هواوی در حوزه 5G و سایر زمینه‌های فناوری توسط کوالکام است.
پیشینه تاریخی
این نخستین بار نیست که این دو غول به صلح می‌رسند. در جولای ۲۰۲۰ نیز آن‌ها یک اختلاف بزرگ را با یک تسویه حساب و یک قرارداد جدید مجوز پتنت جهانی و بلندمدت حل کردند. توافق سال ۲۰۲۰ شامل یک مجوز متقابل بود که حقوق برخی پتنت‌های هواوی را بازگرداند و فروش‌های آغاز شده از ۱ ژانویه ۲۰۲۰ را پوشش می‌داد.
در آن زمان، کوالکام در پرونده‌های ارسالی به SEC (کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا)، درآمدهای تخمینی حدود ۱.۸ میلیارد دلار را در رابطه با این تسویه گزارش کرد. این مبلغ علاوه بر مبالغ پرداخت شده تحت دو قرارداد موقت بود. برای درک بهتر، نتایج سه ماهه سوم سال مالی ۲۰۱۹ کوالکام شامل ۱۵۰ میلیون دلار درآمد در بخش QTL از یک قرارداد موقت با هواوی بود.
روندهای گسترده‌تر مجوزدهی
هواوی اکنون به‌طور تهاجمی در حال گسترش ردپای مجوزهای خود فراتر از کوالکام است. در ۲۶ اوت ۲۰۲۶، این شرکت توافقی چندساله و جهانی برای مجوز متقابل با HP Inc امضا کرد که به‌طور خاص دسترسی HP به برخی پتنت‌های WiFi هواوی را فراهم می‌کند. فان اشاره کرد که قرارداد با HP گواهی بر نوآوری مستقل هواوی در حوزه ICT و هدف این شرکت برای به اشتراک گذاشتن فناوری‌های استاندارد با کل صنعت است.
برای کاربر نهایی، این اتفاق به معنای استانداردسازی سریع‌تر است. وقتی دو مالک اصلی پتنت‌های 5G و شبکه هوش مصنوعی، جنگ را متوقف می‌کنند، صنعت می‌تواند سریع‌تر به سمت یک استاندارد فنی واحد حرکت کند. این امر احتمالاً منجر به کاهش قیمت سخت‌افزارهای پیشرفته‌ای می‌شود که با هوش مصنوعی ادغام شده‌اند.
این قرارداد پس از دریافت تأییدیه‌های نظارتی لازم از دولت‌های مربوطه به‌طور رسمی نهایی خواهد شد.
باید نظاره‌گر بود که این توافق چگونه بر چشم‌انداز رقابتی توسعه 6G تأثیر می‌گذارد، زیرا این دو شرکت معماران اصلی نسل بعدی استانداردهای بی‌سیم هستند.
گام بعدی شما
- تحلیل سبد پتنت‌های 6G را دنبال کنید تا متوجه شوید کدام شرکت در نسل بعدی برنده است.
- اگر در حوزه سخت‌افزار فعالیت می‌کنید، کاهش احتمالی هزینه‌های لایسنس را در مدل‌های مالی خود لحاظ کنید.
- تغییرات در استانداردهای WiFi را برای بهینه‌سازی تجهیزات شبکه بررسی کنید.
اما نبرد واقعی اکنون به میدان 6G منتقل شده است؛ تحلیل ما درباره‌ی معماری نسل ششم ارتباطات را از دست ندهید.
گفتگو