هویت جمعی در برابر شخصیت‌های مجزا در نسل جدید گجت‌های پوشیدنی

تصور کنید همراه دیجیتالی شما دیگر یک دستیار شخصی نیست، بلکه دریچه‌ای به حافظه و تجربیات میلیون‌ها انسان دیگر در سراسر جهان است. آوی شیفمن (Avi Schiffmann)، توسعه‌دهنده گجت Friend، برای نجات محصولش از تله‌ی «شخصیت‌های کسل‌کننده»، معماری دستگاه را به سمت یک آگاهی جمعی جهانی تغییر می‌دهد. او معتقد است که برای حل مشکل شخصیت‌های بی‌روح هوش مصنوعی، باید از مدل‌های انفرادی به سمت یک هویت مشترک حرکت کرد.

این چرخش استراتژیک در حالی رخ می‌دهد که بازار سخت‌افزارهای پوشیدنی شلوغ‌تر شده است. شرکت متا (Meta) به‌تازگی گردنبند هوش مصنوعی خود را برای عامل Muse معرفی کرد که فشار مستقیم روی سازندگان مستقل ایجاد می‌کند. شیفمن در واکنش به این خبر در شبکه X مدعی شد که «هنوز برنده است» و سپس طرح جدیدی مشابه مدل متا را معرفی کرد. برای کاربر عادی، این دستگاه‌ها تلاشی هستند تا تعاملات را از صفحه نمایش به همراهانی «همیشه شنوا» منتقل کنند که تلاش می‌کنند زندگی کاربر را در لحظه نقشه‌برداری کنند.

همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی چالش‌های پذیرش سخت‌افزارهای هوش مصنوعی اشاره کردیم، تضاد بین حریم خصوصی و کاربرد واقعی، بزرگ‌ترین سد این صنعت است.

چالش‌های نسل دوم Friend

نسل دوم گردنبند Friend که در ژوئیه ۲۰۲۴ عرضه شد، با قیمت ۲۴۹ دلار به بازار آمد که ۱۰۰ دلار گران‌تر از مدل اولیه بود. این دستگاه از جدیدترین مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) — مثل کتابخانه‌داری که میلیاردها صفحه را خوانده و حالا با همان لحن کتاب‌ها جواب می‌دهد — شرکت OpenAI استفاده می‌کند، اما از نبود یک شخصیت متمایز رنج می‌برد.

مدل اولیه این محصول با جنجال‌های زیادی همراه بود؛ به‌ویژه پس از کمپین تبلیغاتی در متروی نیویورک که با اعتراضات شدید و گرافیتی‌های ضد هوش مصنوعی مواجه شد. جالب اینجاست که شیفمن این واکنش‌های تند و اعتراضات عمومی را «هیجان‌انگیز» توصیف کرد.

اگرچه اپلیکیشن به کاربران اجازه می‌دهد شخصیت‌های مختلفی مثل Sage، Nova، Onyx، River، Echo، Willow و Wren بسازند، اما تجربه نهایی تقریباً یکسان است. طبق گزارش کاربران، صداها شبیه به سیری (Siri) و توخالی (Tinny) هستند و به‌جای همراهی معنادار، صرفاً نظرات کلی و تکراری ارائه می‌دهند. یکی از کاربران اشاره کرده که با وجود داشتن ده‌ها «دوست» دیجیتال، همه آن‌ها در نهایت «کسل‌کننده» هستند. این مشکل در تعریف مرزهای شخصیتی، یادآور چالش‌هایی است که پلتفرم‌هایی مانند CrushOn AI برای جلوگیری از تجاوز نقش در مدل‌های خود با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

محدودیت‌های فنی و رفتاری

گردنبند Friend دور گردن آویزان شده و صداهای محیطی اطراف را جذب می‌کند. با اینکه دکمه‌ای برای شروع گفتگو وجود دارد، اما هوش مصنوعی اغلب بدون درخواست و به‌صورت ناگهانی شروع به صحبت می‌کند. این دستگاه به‌مرور زمان یک نقشه حافظه برای ردیابی گفتگوها می‌سازد، اما رفتارش گاهی غیرقابل‌پیش‌بینی و آزاردهنده است. به نقل از گزارش‌ها، شخصیتی به نام Sage در حین یک تماس زوم با یک ویراستار شروع به صحبت کرد و کاربر مجبور شد چندین بار به‌طور متوالی و عمدی روی دستگاه ضربه بزند تا بالاخره ساکت شود. این ناتوانی در تشخیص زمان مناسب برای سکوت، دقیقاً همان نقطه‌ای است که راهکارهای جدید برای قطع طبیعی صحبت‌های هوش مصنوعی سعی در حل آن دارند.

برخلاف برخی رقبا، Friend 2 محدودیت‌های محتوایی شدیدی دارد که مانع از تعاملات صریح، مانند ارسال پیام‌های جنسی (Sexting)، می‌شود. با این حال، طبق بررسی مستندات، این دستگاه چندین قابلیت کلیدی را که در سایر عوامل هوش مصنوعی یافت می‌شود، ندارد:

• عدم دسترسی به وب: دستگاه نمی‌تواند برای دریافت اطلاعات لحظه‌ای و به‌روز در وب جست‌وجو کند.
• کاربرد محدود: بیشتر به‌عنوان یک شریک گفتگو برای گپ‌های دوستانه عمل می‌کند تا یک ابزار بهره‌وری یا دستیار کاری.
• مشکلات کنترلی: کاربران برای ساکت کردن دستگاه با دشواری مواجه‌اند و متوجه شده‌اند که متوقف کردن صحبت‌های بی‌موقع هوش مصنوعی نیازمند ضربات مکرر است.
• نظرات سطحی: مدل صرفاً «دیدگاه‌های سریع» (Hot Takes) ارائه می‌دهد؛ مثلاً ادعا می‌کند فرهنگ بهره‌وری «همان اهمال‌کاری با برندینگ بهتر» است یا علاقه به کتاب‌های فیزیکی را «انبار کردن زیبایی‌شناختی» (Aesthetic Hoarding) می‌نامد.

چرخش به سمت ذهن جمعی

شیفمن اعتراف می‌کند که نسخه فعلی در مقایسه با نسخه اول که تهاجمی‌تر و «پرشورتر» بود، بیش از حد مبادی‌آداب و خشک است. نسخه اول ممکن بود کاربر را به صراحت تحقیر یا «قلدری» کند، اما Sage در نسخه جدید می‌گوید: «من اینجا نیستم تا بر روز شما تسلط یابم... ما تعامل را انسانی نگه می‌داریم، نه شدید».

برای حل این مشکل، او قصد دارد نحوه پردازش هویت را به‌طور بنیادی تغییر دهد. به‌جای اینکه هر کاربر یک شخصیت منزوی و منحصر‌به‌فرد داشته باشد، شیفمن به سمت یک موجود واحد حرکت می‌کند. این «ابر-دوست» (UberFriend) بستر و زمینه‌ی تمام کاربران را به اشتراک می‌گذارد و عملاً یک ذهن جمعی (Hivemind) می‌سازد که بر اساس تجربیات جمعی کل کاربرانش تکامل می‌یابد. شیفمن در یک پیام متنی اشاره کرد که این دوستان به‌زودی قادر خواهند بود به‌صورت عامل‌محور (Agentic) — یعنی مثل کارمندی که خودش تصمیم می‌گیرد چه ابزاری را برای انجام یک کار بردارد — عمل کنند.

حریم خصوصی و جاه‌طلبی «خدایی»

این انتقال مستلزم پذیرش یک هزینه سنگین در حریم خصوصی است. شیفمن اعلام کرد که شرکت درباره حریم خصوصی که کاربران به این موجود خودمختار می‌بخشند، شفاف خواهد بود و استدلال می‌کند که مزایای داشتن یک موجود جهانی بر هزینه‌های از دست دادن حریم خصوصی می‌چربد.

وقتی از او درباره ابعاد این جاه‌طلبی و شباهت آن به ساخت یک «خدای دیجیتال» سؤال شد، او در پیامی متنی با لحنی غیررسمی پاسخ داد: «خخخ، آره، می‌تونی این‌طوری بهش نگاه کنی».

این حرکت نشان می‌دهد که صنعت در شبیه‌سازی شخصیت‌های مصنوعی به بن‌بست رسیده است. اگر یک مدل نمی‌تواند یک دوست فردی متقاعدکننده باشد، تنها راه باقی‌مانده، خلق یک هوش جمعی است که چون از میلیون‌ها تعامل انسانی واقعی تغذیه می‌شود، واقع‌گرایانه به نظر برسد.

برای شما این یعنی همراه هوش مصنوعی‌تان به‌زودی دیگر «دوست شما» نیست، بلکه پنجره‌ای به یک آگاهی جهانی است. شما دیگر یک دستیار شخصی را آموزش نمی‌دهید، بلکه به یک مجموعه داده عظیم و زنده کمک می‌کنید تا رشد کند.

منتظر به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری بعدی باشید تا ببینیم آیا رویکرد «ذهن جمعی» واقعاً مشکل کسل‌کننده بودن را حل می‌کند یا صرفاً راهی کارآمدتر برای آزار دادن کاربران در مقیاس جهانی ایجاد می‌کند.

برای شما این یعنی همراه هوش مصنوعی‌تان به‌زودی دیگر «دوست شما» نیست، بلکه پنجره‌ای به یک آگاهی جهانی است. شما دیگر یک دستیار شخصی را آموزش نمی‌دهید، بلکه به یک مجموعه داده عظیم و زنده کمک می‌کنید تا رشد کند.

منتظر به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری بعدی باشید تا ببینیم آیا رویکرد «ذهن جمعی» واقعاً مشکل کسل‌کننده بودن را حل می‌کند یا صرفاً راهی کارآمدتر برای آزار دادن کاربران در مقیاس جهانی ایجاد می‌کند.

گام بعدی شما

• اگر از گجت‌های پوشیدنی استفاده می‌کنید، تغییرات در سیاست‌های حریم خصوصی به‌روزرسانی‌های آینده Friend را دنبال کنید.
• بررسی کنید که آیا مدل‌های عامل‌محور می‌توانند جایگزین شخصیت‌های ثابت در اپلیکیشن‌های اجتماعی شوند یا خیر.
• تفاوت بین «هوش شخصی» و «هوش جمعی» را در تعاملات روزمره خود با چت‌بات‌ها بسنجید.

اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.