تصور کنید هر بار برای خرید نان یا رفتن به مدرسه راه می‌افتید، یک سیستم مرکزی بدون هیچ حکم دادگاهی، مکان دقیق شما را ثبت و ذخیره کند. این کابوس اکنون برای هزاران شهروند آمریکایی به واقعیت تبدیل شده است.
به گزارش بن جردن، پژوهشگر و روزنامه‌نگار تحقیقی، در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، یک شبکه خصوصی از خواننده‌های خودکار پلاک (ALPR) — شبیه به یک دفترچه یادداشت دیجیتال عظیم که هر خودروی عبوری را ثبت می‌کند — باعث ایجاد یک شورش دوقطبی در شهرداری‌های آمریکا شده است. این شهادت منجر شد تا سناتور جمهوری‌خواه، جاش هاولی، تحقیقات رسمی علیه استارتاپ Flock Safety را آغاز کند، شرکتی که در واقع زیرساخت این سیستم نظارتی را تامین می‌کند.
این تنش در حالی رخ می‌دهد که جامعه به‌طور کلی نسبت به نظارت‌های فراگیر و مراکز داده‌های هوش مصنوعی واکنش منفی نشان می‌دهد. در حالی که سیستم‌های قدیمی ALPR محدود به خودروهای پلیس بودند یا نیاز به حکم قضایی از طریق «مرکز ملی اطلاعات جنایی» (NCIC) داشتند، Flock یک پایگاه داده خصوصی و سراسری ایجاد کرد. این معماری به سازمان‌های اجرای قانون اجازه می‌دهد به صورت اختیاری عضو شوند و داده‌ها را به اشتراک بگذارند. در عمل، این سیستم فرآیند سنتی دریافت حکم دادگاه برای ردیابی جابه‌جایی خودروها در سراسر مرزهای ایالتی را دور می‌زند.
زمینه و بستر نظارت مدرن
بن جردن، موسیقی‌دان و هکری که در آتلانتا مستقر است، حدود دو سال پیش برای اولین بار متوجه گسترش سریع این دوربین‌ها شد. آتلانتا در حال حاضر بیشترین تراکم دوربین‌های Flock در هر مایل مربع را در کل ایالات متحده دارد. جردن تغییر مسیر خود به سمت روزنامه‌نگاری تحقیقی را امتداد طبیعی ذهنیت «هکری» خود می‌داند؛ یعنی میل به کالبدشکافی چیزها و حل پازل‌ها، به‌ویژه زمانی که محصولات، خدمات خود را پشت دیوارهای پرداخت (Paywalls) پنهان می‌کنند.
جردن استدلال می‌کند که موج فعلی خشم مردم با بحث‌های حریم خصوصی بیست و پنج سال پیش در دوران جنگ عراق و «قانون میهن‌پرستی» (Patriot Act) متفاوت است. تفاوت اصلی در ناتوانی شهروندان در «خروج» یا Opt-out از این سیستم است. در حالی که یک کاربر می‌تواند یک سیستم‌عامل مجزا روی گوشی اندرویدی خود نصب کند یا دستگاهش را در خانه بگذارد، اما نمی‌تواند بدون اینکه خودرویش ردیابی شود به خواربارفروشی محله برود.
علاوه بر این، این نظارت توسط مالیات‌دهندگان و از طریق افزایش مالیات‌های املاک تامین مالی می‌شود؛ به این معنا که شهروندان در واقع هزینه ردیابی خودشان را می‌پردازند. جردن اشاره می‌کند که شما می‌توانید انتخاب کنید یک اسپیکر آمازون اکو یا یک ساعت هوشمند AI نخرید، اما نمی‌توانید انتخاب کنید که پرداخت هزینه شبکه نظارتی نصب شده در شهرتان را متوقف کنید.
مکانیسم نظارت توده‌ای
نوآوری Flock در سخت‌افزار نیست — که جردن آن‌ها را نسبتاً غیرتاثیرگذار و اساساً دستگاه‌های اندرویدی می‌داند — بلکه در شبکه است. این سیستم به پلیس اجازه می‌دهد پلاک یک خودرو را بررسی کرده و ۳۰ روز داده‌های ذخیره شده درباره مکان‌های حضور آن خودرو در هر جای کشور را ببیند، به شرطی که سازمان‌های محلی داده‌ها را به اشتراک گذاشته باشند. این یعنی یک اداره پلیس در تگزاس می‌تواند بدون نیاز به حکم، جابه‌جایی‌های یک خودرو را در نیویورک یا آتلانتا جست‌وجو کند.
جردن استدلال می‌کند که این وضعیت، سطحی از نظارت در حد «ردیابی قاتلان زنجیره‌ای» را برای جرایم بسیار کوچک ایجاد می‌کند. در حالی که ردیابی یک فراری خطرناک چنین منابعی را توجیه می‌کند، استفاده از همین ابزار برای جرایم غیرخشونت‌آمیز مانند سرقت از فروشگاه، نشان‌دهنده تخطی گسترده از قدرت دولت است. او اشاره می‌کند در حالی که طرفداران این سیستم، مانند جیمی سیمینوف (مدیرعامل Ring)، ادعا می‌کنند که تعداد کافی دوربین می‌تواند «جرم را به صفر برساند»، جرم‌شناسان پدیده «جابه‌جایی جرم» (Crime Relocation) را مشاهده می‌کنند.
این بدان معناست که جرم حذف نمی‌شود، بلکه صرفاً به یک بلوک دورتر یا به فروشگاهی در محله‌ای دیگر منتقل می‌شود که توان مالی خرید دوربین‌های پیشرفته را ندارد. جردن این وضعیت را به سوپرمارکتی تشبیه می‌کند که در یک راهرو دوربین می‌گذارد؛ این کار دزد را متوقف نمی‌کند یا او را به یک پزشک تبدیل نمی‌کند، بلکه فقط دزدی را به راهروی دیگر منتقل می‌کند.
حفره‌های امنیتی بحرانی
فراتر از نگرانی‌های حریم خصوصی، پیاده‌سازی فنی این شبکه پر از نقص است. جردن و جان گینز، پژوهشگر امنیت سایبری، چندین شکاف هشداردهنده در بهداشت امنیتی سیستم شناسایی کردند:
- فقدان MFA: در اوایل سال ۲۰۲۵، سیستم برای دسترسی به احراز هویت چندعاملی (Multi-Factor Authentication) نیاز نداشت.
- رابط‌های در معرض خطر: رابط‌های مدیریتی به‌صورت باز در اینترنت عمومی پیدا شدند. هر کسی با داشتن آدرس IP می‌توانست فیلم‌ها را پاک کند، فیلم‌های ۳۰ روز پیش را تماشا کند یا گزارش‌های سیستم را ببیند.
- روت کردن سخت‌افزار: پژوهشگران آسیب‌پذیری‌هایی در سخت‌افزار یافتند که به آن‌ها اجازه می‌داد نقاط دسترسی Wi-Fi را روی دوربین‌ها باز کنند، دستگاه‌های اندرویدی را روت (Root) کنند و کنترلی غیرقابل شناسایی خارج از اکوسیستم Flock به دست آورند.
- نشت اعتبارنامه‌ها: نام‌های کاربری و رمزهای عبور Flock در دارک‌وب توسط فروشندگان روسی به فروش می‌رسید.
- داده‌های متن ساده: پژوهشگران متوجه شدند اعتبارنامه‌ها به‌صورت متن ساده (Plain Text) در مکان‌هایی ذخیره شده‌اند که هرگز نباید چنین باشند.
جردن تاکید می‌کند که امنیت این شبکه تنها به اندازه شخصی است که بدترین بهداشت امنیتی را دارد. او به مواردی اشاره کرد که افسران پلیس از شبکه‌های Wi-Fi ناامن خارج از ایستگاه‌های پلیس وارد سیستم می‌شدند و نقاط ورود عظیمی برای مهاجمان ایجاد می‌کردند. او استدلال می‌کند که دادن حساب‌های دسترسی مستقیم به رؤسای پلیس غیرضروری است؛ در عوض، باید یک متخصص آموزش‌دیده با استانداردهای بالای امنیتی و حریم خصوصی، مسئول انجام جست‌وجوها باشد.
پیامدهای تجاری و سقوط بازار
ترکیب نگرانی‌های حریم خصوصی و شکست‌های امنیتی منجر به کاهش شدید جایگاه بازار Flock Safety شده است. طبق گزارش هفته گذشته رویترز، این شرکت قصد دارد حدود ۱۸٪ از نیروی کار خود را تعدیل کند.
صدها شهر و شهرستان شروع به لغو قراردادهای خود کرده‌اند. در برخی مناطق، مانند اشویل در کارولینای شمالی، واکنش منفی به سیاست‌های نظارتی به یک مسئله سیاسی مرکزی تبدیل شده و احتمالاً فضای انتخاباتی شهردار محلی را به سمت رهبری پیشروتر و مترقی‌تر تغییر می‌دهد.
چرخش دوقطبی و سیاسی
جالب اینجاست که این اعتراضات از مرزهای حزبی عبور کرده است. در حالی که نظارت به‌طور تاریخی دغدغه جناح چپ بود، اکنون بسیاری از جمهوری‌خواهان این ابزارها را از دریچه استبداد می‌بینند و دستورات دوران کووید-۱۹ را به یاد می‌آورند. جردن پیشنهاد می‌کند که جمهوری‌خواهان احتمالاً از آینده‌ای می‌ترسند که در آن یک دوربین Flock به‌طور خودکار برای خروج از خانه در دوران قرنطینه، جریمه یا حکم بازداشت صادر کند.
جردن هشدار می‌دهد که Flock Safety به دلیل استراتژی روابط عمومی تدافعی‌اش، به «میوه‌ای کم‌ارتفاع» (هدفی آسان) برای منتقدان تبدیل شده است. مدیرعامل شرکت، گارت لنگلی، پیش از این در تلویزیون ظاهر شده و منتقدان را «تروریست‌های چپ‌گرا» نامیده بود؛ استراتژی‌ای که جردن معتقد است شکست خورده است. او اشاره می‌کند رقبایی مانند Axon و Motorola نیز در سکوت شبکه‌های خصوصی مشابهی می‌سازند، اما با بی‌نام ماندن به عنوان پیمانکاران دولتی و پرهیز از داشتن یک «شخصیت» عمومی، از کانون توجه دور مانده‌اند.
مسیر اصلاح و جبران
بن جردن از آن زمان «شاخه زیتون» (پیشنهاد صلح) را به سمت گارت لنگلی دراز کرده و آسیب‌پذیری‌ها را مستقیماً به شرکت گزارش داده است. او چندین نرده حفاظتی فنی و سیاستی را برای بازگرداندن اعتماد پیشنهاد می‌کند:
۱. گزارش‌های بازرسی تغییرناپذیر: استفاده از ذخیره‌سازهای WORM (یک‌بار نوشتن، چندین‌بار خواندن)، IPFS (سیستم فایل بین‌سیاره‌ای) یا بلاک‌چین Proof-of-Stake برای اطمینان از اینکه گزارش‌های جست‌وجو دموکراتیزه شده و توسط شرکت یا پلیس قابل تغییر نیستند.
۲. مکانیزم‌های خروج (Opt-Out): اجازه دادن به شهروندانی که محکومیت جنایی ندارند تا از طریق اداره راهنمایی و رانندگی (DMV) از ردیابی خارج شوند، به‌طوری که سیستم آن‌ها را به عنوان «خارج شده» علامت‌گذاری کند، مگر اینکه برای یک جرم جدی در «لیست سیاه» قرار گیرند.
۳. کنترل دسترسی سخت‌گیرانه: محدود کردن دسترسی به سیستم به متخصصان امنیتی آموزش‌دیده به جای دادن حساب مستقیم به هر رئیس پلیس.
۴. شفافیت: همکاری با ابزارهایی مانند «Have I Been Flocked?» تا شهروندان بتوانند داده‌های پلاک خود را جست‌وجو کنند.
تحلیل: مرگ «حریم خصوصی عمومی»
این ماجرا نشان‌دهنده فروپاشی این فرض حقوقی است که «در فضای عمومی، انتظار حریم خصوصی وجود ندارد». وقتی یک نفر می‌تواند در چند ثانیه و بدون حکم در کل یک قاره ردیابی شود، تفاوت بین «دید عمومی» و «نظارت توده‌ای» از بین می‌رود. جردن اشاره می‌کند که واقعیت اغلب عجیب‌تر از تئوری‌های توطئه است؛ برای مثال، دلالان داده مانند LexisNexis حجم داده‌هایی را در اختیار دارند که اگر مردم مقیاس آن را درک می‌کردند، خشم نسبت به Flock را به حاشیه می‌برد.
برای یک شهروند عادی، این بدان معناست که جابه‌جایی‌های شما دیگر گذرا و موقت نیستند. اثر ثانویه این وضعیت، تغییر به سمت «جابه‌جایی جرم» است، جایی که نظارت جرم را متوقف نمی‌کند، بلکه آن را به بلوک‌های بدون نظارت یا محله‌های فقیرتر که توان مالی این فناوری را ندارند، می‌راند. جردن استدلال می‌کند که این ابزارها به جای حل مسائل سیستماتیک مانند فقر یا فساد، بر «جرایم ناشی از نیاز» — مانند سرقت از فروشگاه‌های Lowe's — تمرکز کرده‌اند.
گام بعدی شما
خوانندگان باید صورت‌جلسات شورای شهر خود را بررسی کنند تا ببینند آیا قراردادهای ALPR بدون جلسات عمومی امضا شده‌اند یا خیر. جردن شهروندان را ترغیب می‌کند بفهمند چه کسی برگه امضای هزینه‌کرد مالیات‌ها را بدون بررسی حفره‌های امنیتی یا داده‌های حسابرسی امضا کرده است. همچنین می‌توانید روند تحقیقات جاری در کمیته فرعی قضایی سناتو به رهبری سناتور جاش هاولی را برای دستیابی به نرده‌های قانونی فدرال دنبال کنید.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو