تصور کنید برای استفاده از دکمه‌های کنترل تلویزیونی که خودتان خریده‌اید، مجبور باشید ماهانه شهریه پرداخت کنید. متا دقیقاً همین تجربه را برای دارندگان عینک‌های هوشمندش تکرار کرده است.
این شرکت در ۱ جولای ۲۰۲۶ به‌طور بی‌سروصدا اعلام کرد که کاربران رایگان به‌زودی تنها به ۳ ساعت استفاده در ماه از قابلیت تمرکز بر گفتگو (Conversation Focus) دسترسی خواهند داشت. برای عبور از این سقف و حفظ «استفاده قدرتمند» (power use)، مشتریان اکنون باید مبلغ ۱۹.۹۹ دلار در ماه بپردازند.
این اقدام در حالی رخ می‌دهد که متا تحت فشار مالی شدید ناشی از سرمایه‌گذاری‌های کلان در زمینه هوش مصنوعی است. این شرکت اخیراً برای جبران هزینه‌ها، حدود ۸۰۰۰ کارمند — یعنی تقریباً ۱۰ درصد از کل نیروی کار خود — را اخراج کرده است. همان‌طور که در تحلیل قبلی ما درباره تاکتیک‌های تهاجمی متا برای رصد رقبایش اشاره کردیم، این حرکت جدید نشان‌دهنده تغییر رویکرد این شرکت به سمت تجاری‌سازی سخت‌افزارهایی است که شما پیش از این خریداری کرده‌اید. این فشار مالی در حالی ایجاد می‌شود که متا همزمان با چالش‌های فنی در سیستم‌های تبلیغاتی خود دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ چنان‌که تداخل ترافیک ربات‌ها در داده‌های CAPI هزینه‌ی جذب مشتری این شرکت را به شدت افزایش داده است.
طبق گزارش ورژ (The Verge)، قابلیت Conversation Focus با استفاده از فناوری شکل‌دهی پرتویی (Beamforming) و پردازش مکانی، صدای گوینده را در محیط‌های شلوغ تقویت می‌کند. این ابزار مانند یک فیلتر هوشمند عمل می‌کند که سر و صدای محیطی را حذف و تمرکز را بر صدای فرد مقابل می‌گذارد.
جزئیات فنی این قابلیت، دلیل اصلی بحث‌ها و اعتراضات است:
- این ویژگی به‌طور کامل روی دستگاه (On-device) و با استفاده از تراشه‌های داخلی اجرا می‌شود.
- برای عملکرد این قابلیت، هیچ نیازی به اتصال اینترنت یا دسترسی به سرورهای خارجی نیست.
- مشترکان متا وان پریمیوم (Meta One Premium) سقف استفاده گسترده‌تری دریافت می‌کنند که به ۱۵ ساعت در ماه می‌رسد.
تایلر یی، سخنگوی متا، در گفتگو با ورژ اعلام کرد که ویژگی‌های اصلی مانند ترجمه زنده و دستیار صوتی همچنان رایگان باقی می‌مانند. او ادعا می‌کند که این اشتراک کاملاً اختیاری است و برای کاربرانی طراحی شده است که «دسترسی گسترده‌تر و مزایای اضافه‌ای مانند پشتیبانی ویژه از دستگاه» را می‌خواهند.
این تصمیم یک تلاش جسورانه برای بازتعریف رابطه بین مالکیت سخت‌افزار و دسترسی به نرم‌افزار است. متا با وضع یک «سقف نرخ» (rate limit) بر پردازش‌های محلی، در واقع برای استفاده از سیلیکون و سخت‌افزاری که مشتری پیش‌تر هزینه خرید آن را پرداخته است، پول می‌گیرد. برای کاربر، این بدان معناست که اکنون کیف پول او تعیین می‌کند آیا سخت‌افزاری که خریده است، واقعاً عملکردهای اصلی‌اش را به طور کامل انجام دهد یا خیر.
این استراتژی احتمالاً سیگنالی از یک برنامه گسترده‌تر برای انتقال بیشتر قابلیت‌های محلی به مدل‌های اشتراکی است. با افزایش سرسام‌آور هزینه‌های سخت‌افزاری، این شرکت ممکن است به‌طور کامل دست از حمایت مالی از تجربه کاربر بردار است و به‌جای آن، بر ایجاد جریان‌های درآمدی تکرارشونده تمرکز کند.
گام بعدی شما
- اگر از محصولات پوشیدنی متا استفاده می‌کنید، میزان مصرف ساعتی خود را در تنظیمات بررسی کنید.
- دقت کنید که آیا متا در آپدیت‌های آینده، این محدودیت‌ها را به قابلیت‌های ترجمه زنده یا «نگاه کن و بپرس» (Look and Ask) نیز تعمیم می‌دهد یا خیر.
- بررسی کنید که آیا سایر تولیدکنندگان سخت‌افزار نیز مدل‌های «سقف نرخ محلی» مشابه را برای ویژگی‌های هوش مصنوعی خود می‌پذیرند؟
این تنها بخشی از مدل درآمدی جدید متا است؛ اما اثر این تصمیم بر اکوسیستم سخت‌افزارهای باز را در گزارش بعدی بررسی خواهیم کرد.
گفتگو