اگر امروز در حال بررسی هزینه‌های سخت‌افزاری برای زیرساخت‌های هوش مصنوعی هستید، باید بدانید که قیمت‌ها دیگر فقط تابع پردازنده‌ها نیستند. در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، شرکت میکرون (Micron) برای مدتی کوتاه از دو غول متا و تسلا پیشی گرفت و ارزش بازارش به ۱.۲۷ تریلیون دلار رسید. این جهش نشان می‌دهد که وال‌استریت اکنون میکرون را به عنوان «انویدیای بعدی» در تب gold rush هوش مصنوعی می‌بیند.
زمینه
شرکت میکرون که مقر اصلی آن در بویزی، ایالت آیداهو است، زمانی عمدتاً به دلیل تولید کارت‌های حافظه کوچک که برای افزایش فضای ذخیره‌سازی در رایانه‌های شخصی و گوشی‌های هوشمند استفاده می‌شدند، شناخته می‌شد. برای سال‌های متمادی تا اواسط سال ۲۰۲۵، سهام این شرکت معمولاً پایین‌تر از ۱۰۰ دلار در هر سهم معامله می‌شد. اما اکنون، این شرکت قلب وال‌استریت را تسخیر کرده و برای مدت کوتاهی در ارزش‌گذاری از متا و تسلا پیشی گرفت، پیش از آنکه دوباره در نزدیکی آن‌ها تثبیت شود. تا زمان بسته شدن بازار در روز جمعه، ارزش بازار میکرون ۱.۲۷ تریلیون دلار بود، در حالی که متا ۱.۳۹ تریلیون و تسلا ۱.۴۲ تریلیون دلار ارزش داشتند.
برای درک بهتر، تراشه‌های حافظه را مانند فضای انبار برای مغز یک هوش مصنوعی تصور کنید؛ همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی گلوگاه‌های سخت‌افزاری اشاره کردیم، اگر انویدیا قدرت پردازش را تامین می‌کند، میکرون «اتاق‌های ذخیره‌سازی» عظیمی را می‌سازد که داده‌ها را با سرعت منتقل می‌کنند. بدون حافظه پهنای‌باند بالا (HBM) — که مثل یک اتوبان فوق‌پیشرفته برای جابه‌جایی سریع اطلاعات است — سریع‌ترین تراشه‌های جهان معطل رسیدن داده‌ها می‌مانند و عملاً بیکار می‌شوند. باید توجه داشت که یک سرور هوش مصنوعی به مقادیر حافظه‌ای نیاز دارد که چندین برابر بیشتر از یک لپ‌تاپ استاندارد است.
طبق گزارش تک‌کرانچ (TechCrunch)، بحران فعلی تامین حافظه که «رم‌گدون» (RAMageddon) نامیده شده، احتمالاً تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت. این کمبود به دلیل رقابت شدید میان ابرتولیدکنندگانی مثل مایکروسافت، آمازون AWS، گوگل، متا و اوراکل است که برای توسعه مراکز داده خود در حال انباشت حافظه سیستم هستند.
جزئیات
این هجوم برای تامین قطعات باعث شده سازندگانی مثل دل (Dell) و اچ‌پی (HP) برای خرید موجودی‌های محدود بجنگند و در نتیجه قیمت لوازم الکترونیکی و کنسول‌های ایکس‌باکس افزایش یابد. این وضعیت هم حافظه‌های DRAM و هم NAND را تحت تاثیر قرار داده است.
بر اساس گزارش سود سه ماهه میکرون در هفته گذشته، رشد مالی شرکت بازتاب‌دهنده همین تقاضای شدید است و اعداد خیره‌کننده‌ای ثبت شده است:
- درآمد فصلی نسبت به سال قبل چهار برابر شد و به ۴۱.۴۵ میلیارد دلار رسید.
- سود عملیاتی از ۱.۸۸ میلیارد دلار به ۲۸.۲ میلیارد دلار جهش کرد.
- پیش‌بینی درآمد برای سه ماهه چهارم بین ۴۹ تا ۵۱ میلیارد دلار است.
- قیمت سهام در یک ماه ۲۳۶٪ رشد کرد و جمعه با قیمت ۱٬۱۳۲ دلار بسته شد.
از نظر تاریخی، تولیدکنندگان تراشه‌های حافظه همواره از یک چرخه نوسانی و بی‌ثبات رنج برده‌اند: آن‌ها کارخانه‌های جدید و بسیار گران‌قیمت می‌سازند، اما تا زمانی که ظرفیت تولید این کارخانه‌ها فعال شود، اغلب تقاضا سقوط می‌کند و این امر منجر به ریزش شدید قیمت‌ها می‌شود. میکرون برای شکستن این الگوی تکراری، مدل کسب‌وکار جدیدی بر پایه ۱۶ «توافق استراتژیک مشتری» (SCA) ایجاد کرده است.
این قراردادهای بلندمدت شامل همکاری‌های کلیدی با انویدیا و آزمایشگاه هوش مصنوعی آنتروپیک (Anthropic) می‌شود. میکرون با تثبیت خریداران در بازارهای مرکز داده، مصرف‌کننده و خودرو، قصد دارد شفافیت درآمدی خود را ایجاد کند تا فارغ از نوسانات کوتاه‌مدت بازار، جریان مالی مشخصی داشته باشد. شرکت انتظار دارد این توافقات (SCA) به طور بنیادی مدل کسب‌وکار خود را متحول کنند.
برای یک سرمایه‌گذار یا کاربر عادی، این یعنی «مالیات هوش مصنوعی» دیگر فقط هزینه GPU نیست، بلکه هزینه حافظه به محرک اصلی قیمت سخت‌افزار تبدیل شده است. اگر میکرون بتواند سود خود را از طریق این قراردادها تثبیت کند، از یک فروشنده کالاهای عمومی (Commodity Vendor) به یک رکن زیرساختی بنیادین در دنیای هوش مصنوعی تبدیل می‌شود.
با این حال، این سوال کلیدی باقی است که آیا این رشد پایدار است یا خیر. تحلیل师هایی مانند سباستین ناجی از موسسه ویلیام بلر معتقدند تقاضا هنوز سریع‌تر از سرعت ساخت فضای اتاق‌های پاک (Cleanroom) رشد می‌کند. ناجی رتبه «عملکرد برتر» (Outperform) خود را برای این سهم تایید کرد و به احتمال ادامه رشد میانگین قیمت فروش (ASP) و بهبود شفافیت درآمدی اشاره نمود.
گام بعدی شما
- اگر در حوزه سخت‌افزار فعالیت می‌کنید، زمان تحویل واقعی مراکز تولید جدید میکرون در اواخر ۲۰۲۶ را زیر نظر بگیرید تا ببینید آیا شرکت می‌تواند تعهداتش را بدون ایجاد اشباع جدید در بازار (Supply Glut) ایفا کند.
- نوسانات قیمت رم و حافظه‌های SSD را به عنوان شاخصی برای سنجش شدت بحران تامین قطعات در زنجیره تامین دنبال کنید.
- مدل‌های قراردادی SCA را به عنوان الگویی برای تغییر استراتژی فروش در شرکت‌های سخت‌افزاری بررسی کنید.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است؛ به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell و تاثیر آن‌ها بر مصرف انرژی مراجعه کنید.
گفتگو