اگر میخواهید از نوشتههایتان در برابر رباتهای جمعآوری داده (AI scrapers) محافظت کنید، رمزگذاریهای استاندارد پس از نمایش متن روی صفحه هیچ کاربردی ندارند. پروژه Souls Only که در ۸ ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، این مشکل را با ایجاد تفاوتی بنیادین بین آنچه انسان میبیند و آنچه ماشین میخواند حل میکند.
بیشتر متون دیجیتال بر پایه پیوندی مستقیم بین یک بایت ذخیرهشده و یک نویسه بصری هستند. مدلهای هوش مصنوعی و اسکرایپرها با خواندن مستقیم جریان نویسهها، لایه بصری را کاملاً دور میزنند. Souls Only این پیوند را میشکند و با فونت نه به عنوان یک استایل، بلکه به عنوان یک کلید رمزگشایی برخورد میکند.
مکانیزم فریب
همانطور که در تحلیلهای قبلی ما دربارهی امنیت دادههای متنی اشاره کردیم، نبرد برای حریم خصوصی اکنون از سرورها به لایهی نمایش منتقل شده است. در این سیستم، جریان نویسهها (بایتهای ذخیرهشده) از جریان گلیفها (آنچه پس از پردازش cmap و GSUB رسم میشود) جدا شده است. طبق مستندات این پروژه در گیتهاب، هر نویسه قابل چاپ به چهار نماد ASCII کدگذاری میشود. این نمادها به دو نیمه تقسیم میشوند که هر کدام بهصورت تصادفی از مجموعهای از کدهای ASCII دو-کاراکتری موسوم به همصداها (homophones) انتخاب شدهاند.
از آنجا که یک نویسه واحد میتواند هر بار بایتهای متفاوتی تولید کند، تعداد بایتهای ذخیرهشده و گلیفهای رندر شده عمداً با هم تفاوت دارند. فونت هر حامل کد ASCII را به یک گلیف خالی در cmap متصل میکند و سپس یک قانون GSUB liga هر کد دو-کاراکتری را به یک نیمگلیف مبهم تبدیل میکند. در نهایت، این دو نیمگلیف کنار هم قرار میگیرند تا نویسه واقعی شکل بگیرد.
برای پیچیدهتر کردن این نقشه، کلاسهای مشترک از یک نیمگلیف چپ یکسان استفاده میکنند. این کار باعث میشود تصویر چپ در گروههای مختلف مبهم باشد:
- حروف دایرهای کوچک: a, c, d, e, g, o, q
- حروف ساقه-دار کوچک: m, n, r, u
- حروف دایرهای بزرگ: O, C, G, Q
به دلیل مبهم بودن نام نیمگلیفها، استخراج جدول فونت (font-table dump) تنها اشکال بیمعنی را نشان میدهد، نه نقشهای برای تبدیل نیمگلیف به نویسه. اگر سعی کنید متن معمولی را در این فونت قرار دهید، چون نقاط کد لاتین عمداً به قطعات بیمعنی متصل شدهاند، نتیجه شبیه به نویز خواهد بود. این موضوع تأکید میکند که در اینجا فونت است که نقش کلید را دارد، نه یک تایپفیس معمولی.
یکپارچهسازی سختافزاری و نرمافزاری
برای کاربردی کردن این روش، پروژه شامل سفتافزار (Firmware) کیبورد است که کدگذاری را در مبدأ انجام میدهد. شما کلیدهای معمولی را فشار میدهید، اما کیبورد جریانی از نویز ارسال میکند. سپس فونت Souls Only در لایه رندرینگ، این نویز را دوباره به کلمات قابل خواندن تبدیل میکند.
این سیستم تمام مجموعه printable استاندارد US-QWERTY از جمله حروف کوچک، حروف بزرگ، اعداد ۰-۹ و نمادهای استاندارد را پوشش میدهد. برای حفظ قابلیت ویرایش، فضای خالی (Whitespace) به صورت نویسههای کامل مدیریت میشود. از آنجا که هر نویسه چهار بایت است، کیبورد طوری برنامهریزی شده که حذف یا جابهجایی را در واحدهای چهار-بایتی انجام دهد. برای مثال، کلید Backspace چهار بایت را حذف میکند و کلیدهای جهتنما چهار بایت جابهجا میشوند. کلید Space یک نویسه فاصله ارسال میکند، در حالی که Return یک خط جدید واقعی به همراه سه بایت پدینگ نامرئی میفرستد تا جریان چهار-همراستا بماند.
مشخصات فنی این نسخه شامل موارد زیر است:
- SoulsOnly.ttf: فونتی استاتیک برای رندرینگ استاندارد که یک جریان رمزنگاریشده را به صورت متن قابل خواندن رندر میکند.
- SoulsOnly.otf: همان فونت استاتیک با خطوط CFF (PostScript) برای ابزارهایی که OTF را ترجیح میدهند.
- SoulsOnly-VF.ttf: یک فونت متغیر (Variable Font) از خانواده "Souls Only VF" که دارای یک محور پخش سفارشی به نام "REVL" (به معنای آشکارسازی) است.
محور آشکارسازی (Reveal Axis)
فونت متغیر لایهی امنیتی منحصربهفردی را از طریق محور REVL معرفی میکند که از سه مستر (Master) مختلف ساخته شده است. این محور نامی ندارد و هیچ نمونهی خوانای تعریفشدهای ندارد، بنابراین مقدار آشکارسازی بهصورت رایگان در اختیار خوانندههای خودکار قرار نمیگیرد.
- REVL = ۰: حالت امن پیشفرض. هر گلیف توسط یک تبدیل غیریکنواخت تصادفی و لرزش نقطهای (per-point jitter)، تا حد تشخیص تغییر شکل مییابد.
- REVL = ۶۵۰: نقطه میانی محور. هر نقطه به موقعیت واقعی خود بازمیگردد و متن قابل خواندن میشود.
- REVL = ۱۰۰۰: گلیفها دوباره به شکلی متفاوت پخش میشوند. یعنی کشیدن کنترل تا انتها، متن را آشکار نمیکند.
تمام مکانیزم رمزگشایی و آشکارسازی — شامل cmap، GSUB، کاشیکاری نیمگلیفها و fvar/gvar — درون خودِ فونت قرار دارد. یک وبسایت تنها یک مقدار برای محور REVL از طریق یک کنترل ارسال میکند.
موازنه در طراحی
سازندگان پروژه تأکید میکنند که این ابزار بیشتر یک «بیانیه» است تا ادعایی برای امنیت شکستناپذیر. نویسنده پروژه به یک محدودیت صادقانه اشاره میکند: چون مقدار REVL یک عدد محدود است، یک مهاجم خودکار میتواند تئوریک تمام مقادیر محور را بررسی کرده و با استفاده از تشخیص نوری نویسهها (OCR) کادر قابل خواندن را بیابد. این لایه، قابلحملترین اما ضعیفترین بخش در برابر بینایی ماشین است.
علاوه بر این، برخی نقصهای بصری به دلیل طراحی نیمگلیفهای مشترک وجود دارد. حروف کلاس «ساقه» (m, n, r, u) یک نیمگلیف چپ مشترک دارند. چون ساقه جدا شده از یک حرف واقعی، یک خط صاف نیست، این حروف یک درز بسیار ظریف (hairline seam) دارند. تیم سازنده اصلاح این مورد از طریق گلیفهای ساقه مشترک مصنوعی که به صورت دستی رسم شوند را به زمانهای آینده موکول کرده است (که در فایل fontbuild/fragments.py به آن اشاره شده).
پیادهسازی و مجوزها
این رویکرد، نبرد برای حریم خصوصی دادهها را از سمت سرور به لایهی رندرینگ منتقل میکند. برای توسعهدهندگان، این پروژه مجموعهای از ابزارها از جمله cipher/charset.py برای مدل نیم-اسلات، fontbuild/features.py برای کامپایل GSUB liga و tools/make_qmk_table.py برای تولید جداول سفتافزار را فراهم کرده است.
این پروژه دارای مجوز دوگانه است. کدها (شامل رمزنگاری، ساخت فونت و ابزارها) تحت مجوز MIT هستند. خطوط فونت که از Jost-Regular.ttf مشتق شدهاند، تحت مجوز SIL Open Font License 1.1 قرار دارند. هر فایل ساخته شده از نوع SoulsOnly*.ttf به عنوان نرمافزار فونت مشتق شده شناخته شده و تحت OFL 1.1 توزیع میشود.
برای امتحان این سیستم، میتوانید فایلهای .ttf را از طریق Font Book در macOS یا با راستکلیک و Install در Windows نصب کنید و سپس از رمزگذار پایتون یا سفتافزار کیبورد مبتنی بر QMK برای تولید جریان رمزنگاریشده استفاده کنید.
گام بعدی شما
- اگر تولیدکننده محتوای حساس هستید، نصب فونتهای SoulsOnly را برای تست مقاومت در برابر اسکرایپرهای ساده امتحان کنید.
- توسعهدهندگان وب میتوانند با استفاده از محور REVL در فونتهای متغیر، لایههای نمایش محتوا را برای رباتها مبهم کنند.
- بررسی کنید که آیا ابزارهای OCR مدرن میتوانند با تغییر مقادیر محور فونت، متنهای رمزگذاریشده را بازخوانی کنند یا خیر.
اما داستان سختافزاری این تحول حتی شگفتانگیزتر است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو