تصور کنید مهندسی که دو ماه وقت خود را صرف ترسیم مدارات یک برج تجاری میکرد، حالا تمام این مسیر را در کمتر از ۲۴ ساعت طی کند. این دیگر یک تخیل نیست، بلکه خروجی جدیدترین ابزار مهندسی در دنیای ساختمان است.
به نقل از Endra، طراحی برق یک ساختمان تجاری با مساحت ۵۰۰ هزار جازین (تقریباً ۴۶ هزار متر مربع) که پیش از این دو ماه زمان میبرد، اکنون در کمتر از یک روز به پایان میرسد. این شرکت در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ از Power Studio پردهبرداری کرد؛ نخستین پلتفرم عاملمحور (Agentic) — شبیه به داشتن تیمی از دستیاران متخصص که هر کدام بخشی از پروژه را بهطور مستقل پیش میبرند — که بهطور اختصاصی برای مهندسی برق ساخته شده است. این پیشرفت در طراحی مدارات، در راستای تکامل مدلهای زبانی بزرگ است که به تازگی در بنچمارکهای طراحی مدارات الکترونیکی به نتایج پیشرو دست یافتهاند.
زمینه و بستر صنعت
برای درک اهمیت این اتفاق، باید به وضعیت فعلی صنعت MEP (مکانیک، برق و لولهکشی) نگاه کنیم. دهههاست که مهندسی MEP بر مجموعهای از ابزارهای پراکنده متکی است. مهندسان معمولاً در Revit نقشه میکشند، در Excel محاسبات انجام میدهند و در Navisworks هماهنگیها را بررسی میکنند. این جریان کاری گسسته باعث ایجاد گلوگاههای شدید در بازاری شده است که ارزش خدمات MEP در آن بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار برآورد میشود.
مهندسی MEP در واقع کار حیاتی پشت هر پروژه بزرگ است. این حوزه شامل محاسبات بار، تعیین اندازه سیستمها، جایگذاری هزاران تجهیز و مسیریابی کابلها و لولهها میشود. همچنین شامل مستندات کلیدی است که پیمانکاران برای ساختوساز به آنها تکیه میکنند. در حال حاضر، صنعت نمیتواند مهندسان MEP را با سرعتی متناسب با تقاضای پروژهها آموزش دهد.
همانطور که در تحلیلهای پیشین ما دربارهی اتوماسیون صنعتی اشاره کردیم، جایگزینی کارهای تکراری با هوش مصنوعی، تنها زمانی موفق است که کنترل نهایی در دست متخصص باقی بماند. طبق گفتههای این شرکت، Power Studio کل فرآیند طراحی برق را در یک محیط واحد تجمیع میکند. مهندس مدل ساختمان را بارگذاری کرده، الزامات خاص را تعیین میکند و سپس از عاملهای هوش مصنوعی (AI Agents) میخواهد طراحی را اجرا کنند. در هر مرحله حساس، مهندس انسانی خروجی را بررسی و تأیید (Sign-off) میکند تا کنترل کامل بر خروجی نهایی حفظ شود. این رویکرد نظارتی برای کاهش خطاهای احتمالی در سیستمهای عاملمحور حیاتی است، مشابه آنچه در حوزه حقوقی برای حذف توهمات هوش مصنوعی دنبال میشود.
جزئیات و قابلیتهای محوری پلتفرم
Power Studio چهار سازوکار اصلی را برای جایگزینی نیروی کار دستی و تکراری معرفی کرده است:
- دفترچه راهنما (Playbooks): این قابلیت به شرکتها اجازه میدهد استانداردهای مهندسی خود را ثبت کنند. این استانداردها مواردی چون جایگذاری واحدها، مداربندی، تفسیر کدها و روشهای محاسباتی را پوشش میدهد. هر عامل و جریان کاری در پلتفرم بر اساس این Playbookها عمل میکند. این یعنی دانش سازمانی یک شرکت، حتی پس از بازنشستگی مهندسان ارشد، حفظ میشود.
- تکلیفگذاری عاملمحور (Agentic Tasking): مهندسان میتوانند کارهای پیچیده را به عاملهایی بسپارند که از تمام موتورهای پلتفرم استفاده میکنند. نمونههایی از این کارها شامل ایجاد استراتژی مسیریابی، مدیریت جایگذاری واحدها در یک نوع اتاق خاص و بهروزرسانی مدل پس از تغییرات معماری است.
- شبیهسازی فیزیکی (Physics Simulation): یک موتور فیزیک داخلی، طراحیها را پیش از ساخت با قوانین فیزیک و کدهای ساختمانی میسنجد. این شامل بررسیهای دقیق برای سایز کابلها و محاسبات افت ولتاژ است. این ادغام از قوانین فیزیکی در هوش مصنوعی، یادآور تلاشات اخیر برای تطبیق رباتهای صنعتی با هوش مصنوعی فیزیکی است تا دقت عملیاتی در محیطهای واقعی افزایش یابد.
- اتاقهای تیپ (Type Rooms): این ویژگی بهطور خاص برای پروژههای بهداشتی (بیمارستانها)، مسکونی چندواحدی و هتلها طراحی شده است. مهندس فقط یک اتاق را طراحی میکند و یک عامل هوش مصنوعی آن طراحی را روی تمام اتاقهای مشابه در مدل پیاده میکند و صدها تکرار را با یک مرحله جایگزین میکند.
برای نهایی کردن فرآیند، یک موتور مستندسازی بهطور خودکار مدلهای Revit، دیاگرامهای تکخطی (Single-line diagrams)، نقشههای اجرایی (Shop drawings)، جداول تابلو برق (Panelboard schedules) و لیست متریال (BOM) را تولید میکند. این امر باعث میشود تمام مستندات مستقیماً به طراحی متصل بمانند.
امنیت و انطباق
در بحث امنیت، Endra تأکید کرده است که مدلهای خود را روی دادههای مشتریان آموزش نمیدهد. این پلتفرم گواهینامههای SOC 2 Type II و ISO 27001 را دریافت کرده و تحت طرح Cyber Essentials Plus ارزیابی شده است. همچنین با GDPR (مقررات حفاظت از دادههای اتحادیه اروپا) سازگار است و دادهها را بهصورت منطقهای میزبانی میکند.
طبق بخش سوالات متداول وبسایت شرکت، دادهها هم در حالت انتقال و هم در حالت استراحت با استفاده از رمزنگاری AES-256 محافظت میشوند. شرکت تأکید میکند که هیچگونه آموزشی روی مدلهای مشتریان یا کلاینتها انجام نمیدهد.
تصاحب Planlabs
یک چرخش راهبردی دیگر در استراتژی این شرکت، تصاحب آزمایشگاه Planlabs سوئیس بود. این آزمایشگاه که در ژوئن ۲۰۲۴ تأسیس شد، متشکل از تیمی پنج نفره از دکتراهای ریاضیات و علوم کامپیوتر است؛ از جمله رآ سودرو (مدیرعامل و همبنیانگذار)، اولیویه دو دکن (مدیر فنی و همبنیانگذار)، الکساندر کایت (مهندس ارشد الگوریتم) و مهندسان الگوریتم آندره ولتش و ایوانیس مانتاس.
Planlabs موتورهای اختصاصی هندسه، داده و فیزیک را توسعه داده بود که سیستمهای مکانیکی را بهطور خودکار طراحی کرده و آنها را با محدودیتهای فیزیکی اعتبارسنجی میکند. این تصاحب در واقع جذب استعداد و فناوری برای آوردن مهندسی مکانیک خودکار به پلتفرم Endra است. رآ سودرو بیان کرد که این آزمایشگاه با این باور تأسیس شد که سیستمهای مکانیکی را میتوان بهگونهای مهندسی کرد که راهکارهای هماهنگ و بدون تداخل (Collision-free) تولید کنند، در حالی که مهندس همچنان کنترل را در دست دارد.
پیشینه شرکت و رشد
این شرکت که در سال ۲۰۲۴ در استکهلم تأسیس شد، اکنون با شرکتهای مشاوره سازمانی بزرگی از جمله AtkinsRéalis، Ramboll، Buro Happold، Hoare Lea، AFRY، Tetra Tech و Rejlers همکاری میکند. این گسترش پس از یک دور سرمایهگذاری سری A به مبلغ ۵۰ میلیون دلار به رهبری Andreessen Horowitz و با حمایت Notion Capital و Norrsken VC صورت گرفت. شرکت اکنون در حال گسترش عملیات خود از استکهلم به نیویورک، سانفرانسیسکو و لندن است.
رونمایی از Power Studio در رویداد Epoch برگزار شد؛ رویدادی که توسط خود Endra در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در AREA15 لاسوگاس ترتیب داده شد. این مراسم که شب قبل از کنفرانس Autodesk University برگزار شد، ۲۵۰ مهندس و رهبر فناوری را به خود جذب کرد. سخنرانان برجستهای چون گری کاسپاروف (استاد بزرگ شطرنج) و یوآکیم ویدمانیس (مدیرعامل Johnson Controls) در این مراسم حضور داشتند و بحثی میان نیکلاس لیندگرن (مدیرعامل Endra) و آمار هانسپال (مدیرعامل Motif) شکل گرفت.
برای یک مهندس حرفهای، این تغییر باعث میشود ارزش اصلی کار آنها از «تولید دستی» به «قضاوت سطح بالا» منتقل شود. نیکلاس لیندگرن اشاره کرد که «Endra کارهای تکراری را بر عهده میگیرد و زمان را برای قضاوت و طراحی به مهندسان بازمیگرداند.» این امر در واقع قضاوت مهندسی جمعی یک شرکت را از طریق Playbookها به یک محصول دیجیتال مقیاسپذیر تبدیل میکند.
در حال حاضر ماژول برق فعال و بهطور بومی با Autodesk Revit ادغام شده است، اما نقشه راه شرکت بسیار تهاجمی است. حوزههای محصول Endra شامل اعلام حریق، برق، محفظهها و لولههای محافظ (Conduits)، روشنایی، HVAC و سیستمهای لولهکشی و اطفاء حریق است. شرکت قصد دارد ماژول لولهکشی را در سال ۲۰۲۷ منتشر کند و قابلیتهای مکانیکی پس از تکمیل ادغام Planlabs اضافه شوند. این پلتفرم در حال حاضر برای دسترسی زودهنگام (Early Access) در اتحادیه اروپا، بریتانیا و ایالات متحده باز است.
گام بعدی شما
- اگر در حوزه MEP فعالیت میکنید، دسترسی زودهنگام (Early Access) در مناطق مورد حمایت را بررسی کنید.
- استانداردهای داخلی شرکت خود را در قالب مستندات ساختاریافته (شبیه به Playbooks) جمعآوری کنید تا برای مهاجرت به ابزارهای عاملمحور آماده باشید.
- روی مهارتهای «بازبینی و نظارت» (Review) بهجای «ترسیم دستی» تمرکز کنید.
اما تأمین سختافزاری برای چنین پردازشهای سنگین شبیهسازی فیزیکی، چالش بعدی است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای نسل جدید انویدیا مراجعه کنید.
گفتگو